tokzorlarning eng muhim zararkunandagi va kasalliklari va ularga qarshi kurash choralarini

PDF 38 pages 597.8 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 597.8 KB

File type PDF

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

кириш 1 a ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги наманган вилоят халқ таълими педагог ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти «табиий фанлар таълими» кафедраси қ. ниёзов токзорларнинг энг муҳим зараркунанда ҳамда касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари наманган-2009 2 мазкур ўқув қўлланма олийгохларнинг табиий фанлар факультетлари талабалари, қишлоқ ҳўжалиги йўналиши мавжуд бўлган ўқув юрти талабалари, ўқитувчилар, ўқувчилар, фермер ҳўжаликлари раҳбарлари ва кенг омма учун мўлжалланган. муаллиф : ниёзов қаҳрамон адашалиевич. нвпхқтмои «табиий фанлар таълими» кафедраси ўқитувчиси тақризчилар: э. икрамов - наманган давлат университети умумий биология кафедраси мудири, б.ф.н, доцент. р.тўхтабоев - «ифода агрокимёхимоя» хусусий корхонаси қишлоқ хўжалиги ишлари бўйича бош маслаҳатчиси. ушбу қўлланма кафедранинг 20.06.2009 йилдаги 6-сонли йиғилишида мақулланган. институт илмий кенгашининг 20.06.2009 йилдаги 7-сонли қарори билан мақулланган ва нашрга тавсия этилган. 3 сўз боши токчилик қишлоқ хўжалигининг ток ўстириш билан шуғулланувчи сохаси ҳисобланиб, кўпчилик ҳамдўстлик мамлакатларида, жумладан, озарбайжон, молдова, украина, россия ва ўзбекистонда уларнинг 8000 дан ортиқ нави экилади. …

2 / 38

имоя қилиш муваффақиятли амалга ошириш муҳим аҳамият касб этади. энг аввало ташкилий хўжалик, агротехник тадбирлар, узумнинг касаллик ва зараркунандаларга чидамли навларини танлаш катта аҳамиятга эга. курашнинг биологик усули, шунингдек, танлаб таъсир этувчи экологик зарарсизроқ кимёвий воситаларни қўллаш муҳим рол ўйнайди. ўсимликни ҳимоя қилиш ишлари кўчат эқилгандан то ҳосил берадиган ток тупларини йил давомида муттасил кузатиб бориш натижаларига асосланади. кузатишлар нафақат ҳашарот ва каналарнинг зарарли турлари ёки касаллик келтириб чиқарувчи микроорганизмлар ва бегона ўтларни аниқлаш билан чегараланиб колмай, балки йиртқич ва текинхўр ҳашаротлар, зараркунандаларда касаллик қўзғатувчи микроорганизмларнинг таркиби, сони, ривожланиш ва кўпайиш муддатларини аниқ белгилаш, шунингдек, зараркунандаларнинг табиий кушандаларини қўлланиш такрорийлигини ва ҳажмини аниқлаш, ҳамда бошқа ҳимоя воситаларидан фойдаланиш учун ҳам амалга оширилади. ушбу қўлланмада биз республикамиз токзорларида учрайдиган энг муҳим зараркунанда ҳамда касалликларнинг муҳим биологик ҳусусиятлари, тарқалиши, фенологияси ва уларга қарши кураш усуллари, зараркунанда ҳамда касалликларга қарши курашнинг календар тадбирлар тизими тўғрисида тўхталиб ўтамиз. токзорларнинг энг муҳим зараркунанда ҳамда касалликлари …

3 / 38

ак ва қорин қисмига бўлинмай, яҳлитлиги билан ҳарактерланади. каналарнинг мўйловлари бўлмайди. оғиз тешиги атрофида икки жуфт ўсимта-хелицералар ва педипалплар бўлади. вояга етган ка- наларнинг кўпчилигида тўрт жуфт оёқ бор. паразитлик билан яшайдиган турларида баъзан оёқлар икки жуфт ёки оёқлар рудиментлашган бўлади ва буртиқчаларга ўхшайди. кўпчилик каналар личинкасининг оёқлари уч жуфт бўлади. оёқлари икки жуфт бўладиган каналар личинкаси ҳам тўрт оёқли бўлади. каналарнинг оғиз аппарати кемирувчи ва санчиб сўрувчи формалари мавжуд. каналар ўз ривожланиш даврида туҳум, личинка, нимфа ва имаго босқичларини ўтайди. ҳашаротлар кенг тарқалган жониворлар бўлиб, уларнинг 1млн.га яқин турлари фанга маълум. ҳашаротлар ҳаёт кечирмайдиган ўсимликларнинг бирор тури йўқ. зараркунанда ҳашаротларнинг айримлари ўсимлик барглари, новдалари билан озиқланса, бошқалари унинг гуллари ва мевалари билан, яна бир қисми эса ёғоч тўқимаси ва илдиз системаси билан озиқланади. ҳашаротлар танаси аниқ ифодаланган бош, кўкрак ва қорин қисмларига бўлинади. уларнинг бош қисмига оғиз органлари, кўриш органлари - кўзчалар ва бир жуфт мураккаб кўзлари, ҳид билиш …

4 / 38

ўзгариш)га ажратилади. чала ўзгарувчи ҳашаротлар учта ривожланиш- туҳум, личинка ва вояга етган (имаго) фазаларини ўтайди. ҳашаротларни асосан личинка ва имаголари зарар келтиради. зараркунанда ҳашаротларни ўз вақтида аниқлаш ва уларга қарши кураш чораларини тўғри ташкил этиш учун уларни ташқи тузилиши ва ҳусуситлирини аниқ билиш муҳим аҳамитга эга. ўсимликларнинг касаллиги деганда, уларнинг паразити билан ўзаро муносабати ёки ташқи муҳитнинг ноқулай шароити таъсирида улардаги морфологик ва анотомик, физиологик ўзгаришлар натижасида ўсимлик ҳосилини камайишига ёки нобуд бўлишига 5 айтилади. касаллик натижасида ўсимликда фотосинтез жараёни сусаяди, нафас олиш жараёни ва сув баланслари издан чиқади. ўсимликдаги физиологик ва бошқа ўзгаришлар натижасида ўсимлик органларида ҳар-хил доғлар ёки чиришлар, шишлар ва ўсимлик органларида шакл ўзгаришларни юзага келтиради. бу ўзгаришлар ўсимлик ҳосилини ёки унинг сифатини пасайтиради. ўсимликда бўладиган касалликларни тўғри ўрганиш ва уларга қарши кураш тизимини йўлга қўйиш учун касалликлар қуйидаги икки гурухга бўлинади. 1. юқумсиз касалликлар – ўсимликларнинг ривожланишида юзага келадиган ҳар хил нокулай шароитлар таъсирида вужудга келади. …

5 / 38

юқумли касалликларни замбуруғлар, бактериялар, вируслар, микоплазмалар, гулли паразитлар ва бошқалар келтириб чиқаради. зараркунандалар ток ўргимчакканаси (schisotetranychus)- бу канна бўғимоёқлилар типи (arthropoda) ўргимчаксимонлар синфи (arachnoidea) каналар туркуми (acariformes), ўргимчакканалар (tetranychidae) оиласи вакили. кўпчилик токзорларда тарқалган бўлиб, ток баргининг остида ривожланади. улар ток барги эпмдермисини тешиб, ўсимлик ширасини сўриб озиқланиши натижасида шу жойда сариқ доғлар ҳосил бўлади, барглар сарғаяди, кейинчалик қуриб тўкилади. ўргимчаккананинг танаси овал шаклида, катталиги урғочилари 0,6-0,7 мм, эркаклари 0,3-0,5 мм бўлиб, оч яшил тусда бўлади. туҳумларининг диаметри 0,2 мм бўлиб, думалоқ шаклда, личинкаларининг 3 жуфт оёқлари мавжуд бўлиб, сарғиш тусда бўлади. ривожланишида туҳум, личинка, нимфа ва вояга етган даврлар галма-гал кузатилади. туҳумдан ташқари ҳамма фазаларда ўсимликни сўриб, ҳужайра ва тўқима суюқлиги ҳисобига яшайди. урғочилар қулай шароитда таҳминан 2-3 ҳафта давомида 100 тадан 600 тагача туҳум қўяди. улар уруғланган туҳумлар билан бир қаторда уруғланмаган туҳум ҳам қолдиради. уруғланган туҳумлардан эркак ва урғочи насл ривожланса, уруғланмаган туҳумлардан фақат эркак индивидлар ривожланади. …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tokzorlarning eng muhim zararkunandagi va kasalliklari va ularga qarshi kurash choralarini"

кириш 1 a ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги наманган вилоят халқ таълими педагог ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти «табиий фанлар таълими» кафедраси қ. ниёзов токзорларнинг энг муҳим зараркунанда ҳамда касалликлари ва уларга қарши кураш чоралари наманган-2009 2 мазкур ўқув қўлланма олийгохларнинг табиий фанлар факультетлари талабалари, қишлоқ ҳўжалиги йўналиши мавжуд бўлган ўқув юрти талабалари, ўқитувчилар, ўқувчилар, фермер ҳўжаликлари раҳбарлари ва кенг омма учун мўлжалланган. муаллиф : ниёзов қаҳрамон адашалиевич. нвпхқтмои «табиий фанлар таълими» кафедраси ўқитувчиси тақризчилар: э. икрамов - наманган давлат университети умумий биология кафедраси мудири, б.ф.н, доцент. р.тўхтабоев - «ифода агрокимёхимоя» хусусий корхонаси қишлоқ хўжалиги ишлари бўй...

This file contains 38 pages in PDF format (597.8 KB). To download "tokzorlarning eng muhim zararkunandagi va kasalliklari va ularga qarshi kurash choralarini", click the Telegram button on the left.

Tags: tokzorlarning eng muhim zararku… PDF 38 pages Free download Telegram