tok kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari

DOCX 31.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1666903139.docx tok kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari reja: · tokning zamburug’li kasalliklari. · oidium yoki un shudring · antraknoz · serkosporoz yoki yashil mog’or · qizilcha · dog’li nekroz · kulrang chirish · so’lish · bakterial rak · virusli kasalliklar 1.tokning zamburug’li kasalliklari. mildyu yoki soxta un shudring. juda keng tarqalgan va xavfli kasallik. o’simlikning barcha er ustki a’zolari zararlanadi (ularning yog’ochlashgan qismi bundan mustasno). barglar butun vegetatsiya davri mobaynida zararlanadi. baxorda yosh barglarning ustki tomonida dastlab xira yashil yoki sarg’ish dog’lar paydo bo’ladi, so’ngra ular moy-simon bo’lib qoladi va qo’ng’ir rangga kiradi. barglarning ostki tomonida dog’larning o’rnida mo’l oq momiq g’ubor – kasallik qo’zg’atuvchisining jinssiz spora xosil qilishi yuzaga keladi. dog’lar ko’pincha 2-3 sm diametrli o’lchamga etadi. g’ubor ko’pincha dastlabki moysimon dog’lar xosil bo’lmasidan xam paydo bo’lishi mumkin. bu xolat namlik sharoitiga bog’liq. qurg’oqchilik uzoq davom etganda g’ubor xosil bo’lmaydi. mildyu bilan zararlangan katta yoshli barglarda burchakli dog’lar …
2
ydi. kasallik qo’zg’atuvchisi – peronosporales tartibiga mansub plasmopara viticola berl. etde toni tuban zamburug’i. u monofag xisoblanadi, ya’ni faqatgina tokda parazitlik qiladi. patogen to’kilgan barglarda oospora holida qishlaydi, barglar chirib ketgandan so’ng tuproq yuzasida saqlanadi. oosporalari dumaloq, to’rt qatlamli qobiqqa ega, diametri 25-35 mkm. baxorda o’sib ipsimon o’simta va uning uchida qavariqlik – birlamchi zoosporangiy (35-55x25-27 mkm) xosil qiladi. zoosporangiyda loviya-simon shaklli, egilgan tomonida ikkita xivchinli 8-10 ta zoo-spora (6-8x4-5 mkm) shakllanadi. zoosporalar faqatgina suvda yashashi va xarakatlanishi mumkin. o’simlikning yashil qismiga tushganda ular ochiq og’iz-chalar tomon tez xarakatlanadi, so’ngra xivchinlarini o’ziga tortadi, yupqa qobiqqa o’raladi va o’simlik to’qimasiga og’izcha orqali kiruvchi ipsimon o’simta bergan xolda o’sadi. o’simta xujayralar oralig’ida joylashuvchi mitseliyga g’ovlaydi. o’simlikxo’jayinning xujayrasi ichiga gaustoriylarini kiritadi va u orqali zamburug’ ozuqa moddalarini o’zlashtiradi. mitseliy o’sgan sari xujayraning nobud bo’la boshlashida ko’payish a’zolari shaklla-nadi. yozda mos xoldagi namlikda zamburug’ odatda jinssiz spo-ralar – zoosporangiyli zoosporabandlar xosil qiladi, ular og’izcha …
3
jayinning zararlangan to’qimalarida p. viticola jinssiz spora xosil qilish bilan bir qatorda anteridiylarning oogoniy bilan qo’shilishi natijasida jinsiy sporalar (oospora) xam xosil qiladi. qurg’oqchilik davri boshlanishi bilan odatda oosporalar juda ko’p miqdorda (bargning 1 mm2 satxida 250 tagacha) shakllanadi. kuzga borib ularning xosil bo’lish jadalligi kuchayadi. oosporalar suvda yoki suvga to’yingan tuproqda 11 dan 320s gacha bo’lgan xaroratda (qulay chegarasi 23-250s) o’sadi. ammo xamma oosporalar bir vaqtda o’smaydi. mazkur jarayon 2 oygacha cho’zilishi mumkin. shu bois takroriy zararlanishda faqatgina jinssiz ko’payishda xosil bo’lgan zoosporangiylardan chiqqan zoosporalar emas, balki oosporalarda shakllangan o’sishi kechikkan zoosporangiylar xam ishtirok etadi. jinssiz spora xosil qilish xavoning nisbiy namligi 95% dan yuqori bo’lganda (qulay chegarasi 97-100%) rivojlanadi, shu bois uning jadal rivojlanishi odatda mo’l yog’ingarchilik, shud-ring va tumanda kuzatiladi. jinssiz sporalarning xosil bo’lishi uchun 11-300s xarorat (qulay chegarasi 18-240s) talab etiladi. zoosporangiylarning o’sishi va o’simliklarning zararla-nishi 12-130s dan past bo’lmagan xaroratda va tomchi namlik mavjud bo’lganda …
4
anadi. zararlangan barglarning ustki tomonida oson artiluvchi kulrang g’ubor xosil bo’ladi. keyinchalik g’ubor bargning ostki tomoni, barg bandi va novdalarga xam o’tadi. birmuncha vaqtdan so’ng zararlangan barglarda nobud bo’layotgan to’qimalarning qo’ng’ir nuqtalari xosil bo’ladi. bunday nuqtalar qo’shilib, tirik to’qimalarning yashil fonida ajralib turuvchi to’rsimon naqsh xosil qiladi. zararlangan barglar mo’rt bo’lib qoladi, vaqtidan ilgari quriydi, ularning chetlari yuqoriga qarab buraladi. zararlangan novdalar xam g’ubor bilan qoplanadi, uni artib tashlanganda to’q tusli noaniq dog’lar kuzatiladi. kuzga borib g’ubor tig’izlashadi va novdalar qizg’ish-jigarrang tusga kiradi. g’ujumida xam unsimon g’ubor paydo bo’ladi, uni artib tashlanganda yulduzchasimon chegaralangan to’q tusli nuqtasimon dog’lar ko’rinishidagi kasallik izlari ko’rinadi. kasallik erta rivoj-langanda g’ujumlar o’sishdan to’xtaydi va quriydi, ammo odatda vegetatsiya oxirigacha to’kilib ketmaydi. kasallik kechroq rivoj-langanda g’ujumlar yorilib ketadi va urug’lar ochilib qoladi. bunday g’ujumlarda ko’pincha boshqa mikroorganizmlar ta’sirida chirish rivojlanadi. kuchli zararlangan tuplar jazirama soat-larda chirigan baliq xidini taratadi. kasallik qo’zg’atuvchisi – erysiphales tartibiga mansub uncinula …
5
qa moddalarni o’zlashtiradi. bu payt tokning engil so’lib, turgor xolat biroz pasaygan soatlarga to’g’ri keladi, quruq va jazirama iqlimli xududlarda kasallikning jadal rivojlanishini aynan mana shu xolat bilan tushuntirish mumkin. namlik va xaroratga bog’liq ravishda o’simlikning zarar-langan paytidan yangi konidial sporalar xosil bo’lishigacha 4-12 kun o’tadi. patogen 5 dan 400s gacha xaroratda (qulay chegarasi 20-250s) o’sadi. konidiyalar xavoning nisbiy namligi 25 dan 100% gacha (qulay chegarasi 50-80%) bo’lganda o’sa oladi. novda va barglarning zararlangan joylarida mitseliyda meva tanalar – xalta va xaltasporali kleystotetsiylar xosil bo’ladi. kleystotetsiylar yomg’irda novda va barglardan oson yuvilib tuproqqa tushadi va u erda tuproq antagonistlari ta’si-rida emiriladi. shu bois zamburug’ning xaltali davri infeksiya-ning tarqalishida katta rol o’ynamaydi. ammo respublikamiz-ning toshkent viloyati sharoitlarida tok kurtaklari kuzda xalta-sporalar bilan zararlanishga ulguradi. kurtaklarning qobiqlari ostida zamburug’ning aloxida gifalari kuzatiladi, ular baxorda kurtaklar yozilmasidanoq rivojlanadi, bu esa erta zararlanishni keltirib chiqaradi. ko’pgina olimlar zamburug’ni novda va kurtaklarda tinim davridagi yo’g’onlashgan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tok kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari"

1666903139.docx tok kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari reja: · tokning zamburug’li kasalliklari. · oidium yoki un shudring · antraknoz · serkosporoz yoki yashil mog’or · qizilcha · dog’li nekroz · kulrang chirish · so’lish · bakterial rak · virusli kasalliklar 1.tokning zamburug’li kasalliklari. mildyu yoki soxta un shudring. juda keng tarqalgan va xavfli kasallik. o’simlikning barcha er ustki a’zolari zararlanadi (ularning yog’ochlashgan qismi bundan mustasno). barglar butun vegetatsiya davri mobaynida zararlanadi. baxorda yosh barglarning ustki tomonida dastlab xira yashil yoki sarg’ish dog’lar paydo bo’ladi, so’ngra ular moy-simon bo’lib qoladi va qo’ng’ir rangga kiradi. barglarning ostki tomonida dog’larning o’rnida mo’l oq momiq g’ubor – kasallik qo’zg’atuvchisining jinssi...

DOCX format, 31.2 KB. To download "tok kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari", click the Telegram button on the left.

Tags: tok kasalliklari va ularga qars… DOCX Free download Telegram