irsiyatning xromosoma nazariyasi

PPTX 12 pages 2.2 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

toshkent tibbiyot akademiyasi toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti 112-a guruh talabalari tojinorova gulasal va norqo’ziyeva malikaxon fan:tibbiy biologiya va genetika mavzu:irsiyatning xromasoma nazariyasi. t.g.morgan genlarning birikish holati, krosingover. belgilarning jinsga birikkan holda irsiylanishi. reja: irsiyatning xromosoma nazariyasi. t.g.morgan genlarning birikish holati, krossingover. belgilarning jinsga birikkan holda irsiylanishi. irsiyatning xromosoma nazariyasi irsiyatning xromosoma nazariyasi — irsiy omillarning hujayra xromosomalarida joylashishi haqidagi taʼlimot. bu taʼlimotga koʻra, organizm belgi va xususiyatlarining nasldan naslga oʻtishi xromosomalar bilan bogʻliq. i. x. n. ni dastlab nemis sitolog olimi t. boveri (1902—07) va amerikalik olim u. setton (1902—03) asoslab bergan. keyinchalik 20-asr boshlarida bu nazariya amerikalik genetik t. x. morgan va uning xodimlari tomonidan batafsil ishlab chiqilgan. hayvonlar jinsini aniqlashning genetik mexanizmini oʻrganish orqali jinsning jinsiy xromosomalarning naslda taqsimlanishi bilan bogʻliqligining aniqlanishi i. x. n. ni isbotladi. amerika genetigi k. brijes (1913) tomonidan urgʻochi drofozilada meyoz jarayonida xromosomalarning ajralib ketmasligining kashf etilishi va jinsiy xromosomalar taqsimlanishining …

2 / 12

um) 7 ga, drozoﬁ la meva pashshasida (drosophila melanogaster) 4 ga, odamda (homo sapiens) 23 ga teng. bu hodisani yaxshi tushunish maqsadida drozoﬁ lalarda ikki juft belgilar ning nasldan naslga o‘tishi bilan tanishamiz. t.g.morgan genlarning birikish holati, krossingover. belgilarning birikkan holda irsiylanishi, krossingover hodisasiga asoslanib t.morgan o‘z shogirdlari bilan irsiyatning xromosoma nazariyasini yaratdi. uning mazmuni quyidagicha: – genlar xromosomalarda ma’lum bir chiziqli ketma-ketlikda joylashadi; – har bir gen xromosomada o‘z o‘rni (lokus)ga ega; allel genlar gomologik xromosomalarning aynan bir xil lokuslarida joylashadi; – bitta xromosomada joylashgan genlar birikish guruhini hosil qilib, birgalikda irsiylanadi; birikish guruhlari soni xromosomalarning gaploid to‘plamiga teng va har bir tur uchun doimiydir. – krossingover jarayonida genlarning birikishi buzilishi mumkin, bunda rekombinant xromosomalar hosil bo‘ladi; krossingover chastotasi genlar orasidagi masofaga bog‘liq: masofa qanchalik uzoq bo‘lsa, krossingover shuncha ortadi; – rekombinatsiya foizi asosida genlar orasidagi masofa aniqlanadi, bu esa xromosomalar xaritasini tuzishga imkon beradi. bu sohadagi tadqiqot natijalari …

3 / 12

soni 8 ga teng. agar urg‘ochi digeterozigota pash- shani tahliliy duragaylash usulida tekshirsak, avvalgi tajribaga nisbatan boshqacharoq natijani kuzatamiz. bunda 4 xil variantda belgilarga ega bo‘lgan avlod hosil bo‘ladi. lekin g. mendel tajribalarida kuzatilgan 1:1:1:1 nisbatdan farq qilib, ota-onalarinikiga o‘xshagan belgilar ko‘proq (kulrang tanali, uzun qanotli - 41,5%, qora tanali, kalta qanotli - 41,5%), yangi hosil bo‘lgan belgilar esa ancha kam (kulrang tanali, kalta qanotli - 8,5%, qora tanali, normal qanotli - 8,5%) uchraydi. genlar birikishining bu xili chala birikish deb ataladi belgilarning jinsga birikkan holda irsiylanishi. jins bilan birikib irsiylanish — genlari jinsiy xromosomalari joylashgan belgilarning irsiylanish hodisasi. bu hodisa amerikalik t. morgan va uning shogirdlari tomonidan dastlab kapalaklarda kuzatilgan, keyinchalik drozofilada batafsil oʻrganilgan. drozofilada geterogametali jinsning uxromosomasi oʻzida boshqa belgilarning genlarini deyarli saqlamaydi, yaʼni irsiy jihatdan inert boʻladi. shu sababdan x-xromosomada oʻz allel juftiga ega boʻlmaydi. drozofilada koʻzning qizil rangi dominant a geni, oq rangi esa uning retsessiv …

4 / 12

hrasa, y xromosomada joylashgan gen faqat erkaklarda uchraydi. x xromosomaga birikkan holda irsiylanish x xromosomaga y xromosomaga nisbatan koʻproq belgilar boʻgʻlangan. chunki y xromosoma birmuncha kaltaroq va undagi genlar soni ham kamroqdir. x xromosomaga birikkan genlar oʻziga xos irsiylanish xususiyatiga ega, chunki ularning soni erkak (xy) hamda ayollar (xx)da turlichadir. urgʻochi organizmlarda ikkita x xromosoma borligi sababli ushbu xromosomada joylashgan genlar ikkita nusxaga ega boʻladi. bu esa ularning gomozigota yoki geterozigota boʻlishini taʼminlaydi. image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.png image7.jpeg image8.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

irsiyatning xromosoma nazariyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "irsiyatning xromosoma nazariyasi"

toshkent tibbiyot akademiyasi toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti 112-a guruh talabalari tojinorova gulasal va norqo’ziyeva malikaxon fan:tibbiy biologiya va genetika mavzu:irsiyatning xromasoma nazariyasi. t.g.morgan genlarning birikish holati, krosingover. belgilarning jinsga birikkan holda irsiylanishi. reja: irsiyatning xromosoma nazariyasi. t.g.morgan genlarning birikish holati, krossingover. belgilarning jinsga birikkan holda irsiylanishi. irsiyatning xromosoma nazariyasi irsiyatning xromosoma nazariyasi — irsiy omillarning hujayra xromosomalarida joylashishi haqidagi taʼlimot. bu taʼlimotga koʻra, organizm belgi va xususiyatlarining nasldan naslga oʻtishi xromosomalar bilan bogʻliq. i. x. n. ni dastlab nemis sitolog olimi t. boveri (1902—07) va amerikalik olim u. s...

This file contains 12 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "irsiyatning xromosoma nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: irsiyatning xromosoma nazariyasi PPTX 12 pages Free download Telegram