ontologiya haqida ta'limot

PPTX 17 pages 673.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 673.5 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti 105-a guruh talabasi jo’raqulov hakimbekning mustaqil ishi mavzu: ontologik va munasabatdosh kategoriyalarning uyg’unligi. reja: 1)ontologiya(borliq) o’zi nima?uning umumiy asoslari. 2)borliq kategoriyasi. 3)borliq va uning mavjudligi shakllari. ontologiya (yun. ontos — borliq va ... logiya) — falsafa boʻlimi, borliq haqidagi taʼlimot. borliqning umumiy asoslari , prinsiplari, uning shakllari va qonuniyatlarini tekshiradi. ontologiya "ontologiya" atamasini birinchi bo'lib r. goklenius va parallel ravishda "metafizika" ("metaphysika de ente, quae rectus ontosophia") tushunchasiga ekvivalent sifatida "ontosofiya" nomi bilan qo'llagan i. klauberg kiritgan. 1656). x. volf falsafiy asarlarida "ontologiya" tushunchasi mustahkamlandi va sezilarli darajada kengaytirildi, unda u ontologiya haqidagi ta'limotni metafizikaning asosiy bo'limi (metaphysica generalis) sifatida belgilab berdi, u kosmologiya, ilohiyot va psixologiya bilan bir qatorda. (metaphysica specialis), uning asosiy mazmunini tashkil qiladi ... "ontologiya" atamasining tarqalishiga 18 -asrda materik evropada x. volf ta'limotining keng tarqalishi yordam berdi. hozirgi vaqtda bilimlarning turli talqinlarida turli xil faoliyat sxemalarini nazarda tutadigan ko'plab …

2 / 17

irishish qobiliyatini aks ettiradi. bu inson o‘zligini va o‘zini qurshagan borliqni anglashga ilk urinishlaridayoq duch keladigan har qanday ob’ektning, borliq har qanday qismining umumiy xossasidir.inson aqlli jonzot sifatida shakllanish jarayonining ilk bosqichlaridayoq o‘z dunyoqarashining negizini tashkil etadigan muhim savollarga javob topish zaruriyati bilan to‘qnash keladi: 1. «men kimman?» 2. «meni qurshagan borliqning mohiyati nimada?» 3. «borliq qanday va qaerdan paydo bo‘lgan?» 4. «dunyoni nima yoki kim harakatlantiradi?» ikkinchi yo‘nalish vakillari esa, borliq avvalo, mavjudlik orkali ifodalanar ekan borliq kategoriyasini ishlatishda ehtiyoj yo‘q, chunki borliq tushunchasi mavjudlik tushunchasiga nisbatan hech bir yangilik bermaydi deyishadi. gap shundaki, borliq falsafiy kategoriya sifatida faqat mavjudliknigina ifodalab qolmasdan, balki mavjudlikka nisbatan umumiyrok va kengroq mazmunga ega bo’lgan reallikni bildiradi. inson bunday savollarga javob berishga kirishar ekan, uning ongi, avvalo, o‘zi nima bilan bevosita ish ko‘rayotganini qayd etadi. buni aniq anglamasdan, u o‘zining dunyo haqidagi mulohazalarini aniq-ravshan narsalarni qayd etishdan boshlaydi. shu tariqa inson va uning …

3 / 17

digan o‘ziga xos piramida hosil bo‘ladi. borliqning shakllari notirik tabiat, tirik tabiat, ijtimoiy borliq va inson borlig‘i kabilardir. so‘nggi yillarda virtual borliq shakli haqida fikr yuritilmoqda. borliqning bu umumiy shakllari o‘ziga xos xususiyatga, o‘zining betakror mohiyatiga egadir. borliqning turli shakllarini jonsiz tabiatdan boshlab mufassalroq ko‘rib chiqamiz, zero u hozirgi zamon fani nuqtai nazaridan jonli va ijtimoiy tabiatning negizi hisoblanadi. tabiat borlig‘i birlamchi (ya’ni inson va uning faoliyatidan qat’i nazar mavjud bo‘lgan narsalar va jarayonlar borlig‘i) va ikkilamchi (yoki odamlar tomonidan yaratilgan narsalar va jarayonlar borlig‘i) tabiat borlig‘iga bo‘linadi. birlamchi tabiat notirik tabiat narsalari va jarayonlarining borlig‘i – butun tabiiy va sun’iy dunyo, shuningdek, tabiatning barcha holatlari va hodisalari (yulduzlar, sayyoralar, er, suv, havo, binolar, mashinalar, aks sado, kamalak, ko‘zgudagi aks va sh.k.)dir. birlamchi tabiat borlig‘i ikki darajani o‘z ichiga oladi. birlamchi daraja jonli ruhsiz jismlardan, ya’ni ko‘payish qobiliyatiga ega bo‘lgan, atrof -muhit bilan moddalar va energiya almashinuvini amalga oshiradigan, lekin …

4 / 17

manaviy borliq insonning,uning ongidan tashqarida obyektiv reallik sifatida mavjud bo’lgan narsalar hodisalar va jarayonlardan iborat. faqat inson ongi bilan bog’liq,subyektiv reallik sifatida mavjud bo’lgan fikrlar,g’oyalar,qarashlar tarzidagi borliqning ko’rinishidir. xullas, «borliq» kategoriyasi o‘ta umumiy falsafiy abstraksiya bo‘lib, u turli-tuman tabiat hodisalari va jarayonlarini, odamlar jamoalari va ayrim kishilarni, ijtimoiy institutlarni, inson ongining darajalari, shakllari va holatlarini mavjudlik belgisiga ko‘ra birlashtiradi. garchi bu hodisalar va jarayonlar borliqning turli sohalariga taalluqli bo‘lsa-da, ularning barchasini umumiy asos birlashtiradi. xulosa foydanalilgan adabiyotlar: 1)falsafa z.davronov toshkent 2019 2)falsafa shermuhammedova.n 3)falsafa saparov.b toshkent 2020. bye! e’tiboringiz uchun rahmat! thanks for your attention! image1.jpg image2.jpg image3.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontologiya haqida ta'limot"

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash ishi fakulteti 105-a guruh talabasi jo’raqulov hakimbekning mustaqil ishi mavzu: ontologik va munasabatdosh kategoriyalarning uyg’unligi. reja: 1)ontologiya(borliq) o’zi nima?uning umumiy asoslari. 2)borliq kategoriyasi. 3)borliq va uning mavjudligi shakllari. ontologiya (yun. ontos — borliq va ... logiya) — falsafa boʻlimi, borliq haqidagi taʼlimot. borliqning umumiy asoslari , prinsiplari, uning shakllari va qonuniyatlarini tekshiradi. ontologiya "ontologiya" atamasini birinchi bo'lib r. goklenius va parallel ravishda "metafizika" ("metaphysika de ente, quae rectus ontosophia") tushunchasiga ekvivalent sifatida "ontosofiya" nomi bilan qo'llagan i. klauberg kiritgan. 1656). x. volf falsafiy asarlarida "ontologiya" tushunchasi mustahkamlandi va sezila...

This file contains 17 pages in PPTX format (673.5 KB). To download "ontologiya haqida ta'limot", click the Telegram button on the left.

Tags: ontologiya haqida ta'limot PPTX 17 pages Free download Telegram