qattiq jismlarning elektr o'tkazuvchanligi

DOC 593,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403783363_47191.doc е r r 1 r 2 а) 3p 3s 2p 2s 1 s 1) . elektronsiz energetic sath 2) . valentli cath 3). ichki electron joylashgan sath b ) .1 - rasm . е 4 .2 - rasm . 0 k y y y e = + ñ - u m 2 2 2 h m k m e 2 2 2 2 2 h = r = е k + p /a - p /a 0 13 .3 - расм d е 0 ’ n a k p = d ye>k t a) d ye b) d ye v) 4.4 - rasm . o’tkazgich yarim o’tkazgich dieliktirik k r r r r r h k r h ikr e u - k k = y dk d w u = гр гр u h dk d гр e u h 1 = гр u dt dk d da …

azgichlarda elektr o'tkazuvchanlik. 1. zonalar nazariyasining elementlari. elektron nazariyani rivojlanishi natijasida qattiq jismlarning zonalar nazariyasi ishlab chiqildi. bu nazariyada qattiq jism kristall tuzilishiga ega deb haralib, shu kristall panjaralar orasida harakatlanuvchi elektronlarning holatlari o'rganiladi. kristall panjaradagi elektron ham erkin elektronlar kabi panjaraning davriy potentsial maydonida harakat qiladi. pauli prinsipiga asosan kristallardagi elektronlar ma'lum energetik holatlarda turaoladi. bu energetik holatlar energetik zonalarga birikadi. energetik zonalar esa bir - birlaridan man qilingan zonalar bilan ajralgan bo'ladi. (4.1(a)- rasm). atomlarning birlashishi natijasida vujudga keladigan kristallda hosil bo'ladigan zonalarni kelib chi?ishini aniqlaylik. buning uchun dastlab n dona izolatsiolangan atomdan iborat jismni ko'raylik. izolatsiyalangan atomdagi elektronlarning holati 4 ta kvant soni n, l, ml , ms bilan xarakterlanishi bizga ma'lum, ya'ni ular ixtiyoriy energiyaga ega bo'lmasdan diskret qiymatli energiyaga ega bo'ladilar. bu atomda xar bir holat energetik diagrammada bitta energetik sathni tashkil qiladi. (4.1(b) -rasm). agar atomlar bir-birlariga yaqinlashsa, ular orasidagi o'zaro ta'sir orta boradi, …

ga uchrab, ichki elektron-lar joylashgan sathlar esa kuchsiz o'zgaradi. 1) elektronsiz energetik sathlar zonasi. 2) valent elektronli energetik sathlar zonasi. 3) ichki elektronlar joylashgan energetik sathlar zonasi. energetik zonalardagi energetik sathlar orasidagi energiya farqi 10-22 ev bo'ladi, demak energetik zonalar amalda uzluksiz spektrni beradi. bu esa, o'z navbatida elektronni bitta zona bilan chegaralangan energetik sathlarda harakat qila olishini ko'rsatadi, ya'ni berilgan zonadagi elektronlar bir atomdan ikkinchi atomga o'ta olib, xamma atomlar uchun umumiy bo'lib holadi. energetik zonadagi xamma sathlar elektronlar bilan band bo'lsa, bunday zonani to'ldirilgan zona deb ataladi. elektronlar turishi mumkin bo'lgan zonalar ruxsat etilgan zonalar deb ataladi. kristallardagi atomlarning xossalariga harab muvozanatli holatda ikkita atom orasidagi masofa r1 ko'rinishda yoki r2 ko'rinishda bo'ladi, r1 ko'rinishda holatlar o'rtasida man qilingan zona hosil bo'ladi, r2 masofada esa qo’shni zonalar bir-birini berkitadi. kristallardagi energetik zonalar, shredinger tenglamasini echish bilan aniqlanadi. kristalldagi elektronlar deyarli erkin elektronlar bo'lib, ular potentsial maydonda harakatlanadi deb …

ko'rinishga ega. 4.3 - rasmda bir o'lchovli kistall uchun brillyuen zonasi keltirilgan. bunda (n=(1,(2,...) nuqtalarda e(k) uziladi va e’o, e`o`, ... man qilingan zonalar vujudga keladi. agar к=2(/(-to’lqin uzunligi orqali ifodalasak, e(k) uzilib, man qilingan zonani xosil bo'lish sharti n =2a (4.4) 2а sin(=n( - bu esa vulf - bregg tenglamasi, ya'ni atomlar joylashgan tekislikdan qaytayotgan to’lqinning to’lqin uzunligi ( ni ifodalaydi. haqiqatan xam elektronlar to’lqin xossasiga ega bo'lib, ularni kristalldagi harakatini elektronlar to’lqinining tarqalishi deb qarash mumkin. shunday qilib, kristallarda elektronlar energetik zonalar bo'ylab taqsimlangan bo'ladi. elektronlar kristallda past energetik zonadan boshlab yuqori zonalarga qarab to'lib boradi. zonalardagi elektronlarning taqsimlanishi va man qilingan zonalarning kengligiga harab qattiq jismlar o'tkazgich, yarim o'tkazgich va izolyatorlik xossalariga ega bo'ladi (4.4 - rasm). 2. kristall panjaradagi elektronning harakati. effektiv massa. to’lqin soni elektronning impulsi bilan = embed equation.3 (13.5) formula orqali bog’langan. noaniqlik munosabatiga asosan (х ( (р ( holda (x((k ( 1 …

vaqtda bu kuchlar elektron ustida da=f dt (4.9) ish bajaradi. (4.8) ga asosan: (4.10) bu ish elektron energiyasini orttirishga ketadi, ya'ni da=d(.. desak, embed equation.3 embed equation.3 dt bundan (4.11) (4.8) ni differensiallab (4.11) ga asosan embed equation.3 yoki (4.12) (4.12) ni nyutonning ii qonuni bilan taqqoslasak, (4.13) buni elektronning effektiv massa deyiladi. erkin elektronlar uchun dagi m ni m* ga almashtirib bu ifodani kristall uchun ham to’g’riligini isbotlash mumkin. demak, harakat tenglamasi dan elektronni kristall panjaradagi harakatini aniqlashda faqat kuchni va m massa o'rniga effektiv m* massani olish kerak. endi effektiv massa m* ni elektronning ruxsat etilgan zonadagi joylashgan joyiga qanday bog’liqligini ko'raylik (4.5-rasm). zonaning pastki qismida(а ва а1) ((к) erkin elektronlarnikidan deyarli farq qilmaydi, ya'ni m*( m. burilish nuqtasida (v da) d2(/dk2=0, ya'ni m*((.. bu hol elektronning harakatiga (((в energiyali holatida turgan) tashqi maydon hech qanday ta'sir qilmasligini ko'rsatadi. ruxsat etilgan zonaning s nuqta yaqinida d2(/dk2 = (4.20) …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qattiq jismlarning elektr o'tkazuvchanligi" haqida

1403783363_47191.doc е r r 1 r 2 а) 3p 3s 2p 2s 1 s 1) . elektronsiz energetic sath 2) . valentli cath 3). ichki electron joylashgan sath b ) .1 - rasm . е 4 .2 - rasm . 0 k y y y e = + ñ - u m 2 2 2 h m k m e 2 2 2 2 2 h = r = е k + p /a - p /a 0 13 .3 - расм d е 0 ’ n a k p = d ye>k t a) d ye b) d ye v) 4.4 - rasm . o’tkazgich yarim o’tkazgich dieliktirik k r r r r r h k r h ikr …

DOC format, 593,5 KB. "qattiq jismlarning elektr o'tkazuvchanligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qattiq jismlarning elektr o'tka… DOC Bepul yuklash Telegram