bugungi hikoyalarning o`ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari

DOC 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662585373.doc αζαρ bugungi hikoyalarning o`ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari reja: 1. hayotning mohiyatini, insonning hayotidagi o`rni, yashashdan maqsadi kabi masalalar mohiyatini ochib beruvchi hikoyalar. 2. ma`naviy-axloqiy masalalar insonning ruxiy dunyosi orqali ochib berilgan hikoyalar. 3. inson qadr-qimmati masalasi yaratilgan, totalitar jamiyat illatlari fosh qilingan, mutelik psixologiyasining tub mohiyati inkishof qilingan psixologik hikoyalar. 4. tarixiy voqelik to`g`ri yoritilgan, tarixiy shaxslar faoliyatiga to`tri pozitsiyada bo`lgan tarixiy mavzudagi hikoyalar keyingi yillarda o`zbek hikoyachiligida o`ziga xos uyg`onish, yangilanish jarayoni kechmoqda. ma`lumki, badiiy ijodda muayyan yo`nalishning vujudga kelishi tasodifan ro`y bermaydi, balki har qanday tamoyilning vujudga kelish tarixi, qo`lami, miqyosi va istiqboli bo`ladi. badiiy adabiyotdagi tamoyillarining vujudga kelishi badiiy tafakkurdagi o`zgarishlar jarayonidan boshlanadi. shunday o`zgarishni istiqbol berdi. albatta yangicha tafakkurning samarasi yangicha qarashdagi ijoddir. shunday ijodning biri asqad muxtorning «fano va baqo» hikoyasidir. hikoya 1992 yilda totalitar jamiyat mafkurasidan holi mustaqillik tug`dirgan imkoniyat tufayli sharq falsafasi tamoyilida yozilgan. unda insonning ikki dunyosi - fano va …

itar tuzumning o`zida degan xulosaga keladi. buni xolxo`ja, ochil ochiq e`tirof etishadi. ularni ajal bo`tizidan olganda o`rtada shunday gap kechadi: «to`g`ri-yu, lekin hamma yomonlikni shu dunyodao`rgandik, shu yerda orttirdik barini. odam bolasi dunyoga sof keladi, bu yerda orttirgan jamiki qabixliklarni, jinoyatu pastkashliklarni tashlab sof ketish kerak emasmi? — bu gapingiz to`g`ri. tirikchidik - asli tirriqchilik. u dunyoga ishonmiydi-da, ko`plar. shuning uchun qo`rqmay kirdikorlarini qilaveradi. —boqiy dunyoning borligi, uning ostonasiga kelganimizdagina yodimizga tushadi. inson uning borligiga bir umr iymon keltirsa, kaptar kelib.quzgun ketmaydi....dorilbaqo... ostonasida turgan kishi uchun fanoning o`zi ham, u tug`dirgan mudhish gunohlar ham hech nima emas. faqat ularni bu dunyoga tashlab ketish kerak.. - tashlab ketib bo`lar ekanmi... - dedi ochil, esankirab. -bo`ladi,-dedi xolxuja ...kimgadir yorilish kerak. yoriladiganing bo`lmasa yomon ichingda ketadi. xayriyat mana... bu ularni baqo dunyo oldida tavba qilishlari edi. lekin ular bu fano` dunyoda o`z hayotlarini imonsizlik asosiga ko`rganliklari tufayli o`lim chekingach, yana avvalgidek fosiqligini davom …

, do`stlarini qumsash emas, balki hayotiy faoliyatini vijdoni oldida elakdan o`tkazish, o`ziga hisob berishdir. bu holat o`zida ma`lum bir yuk tashiydiki, bu yuk ibratli bo`lgani uchun kishiga yuqumli va ta`sirlidir. chunki unda tabiiylik bilan soxtalikni qiyoslash, hayotda to`g`rilikni, yaxshilikni tasdiqlash bilan kimlarnidir soyasida panoh topib, unga mumkin qadar yoqish yo`lini izlash, shu tufayli u bosgan yo`ldan uning yarim darajasiga erishishni iykor qilish va mana shu tipdagi kishilarni fosh qilish masalasi o`z ifodasini topgan. omon ganiyev o`zini saqdaz va zarif usmonovlardan kam iste`dodga egaligini biladi. lekin u o`rni kelganda vaziyatga moslashadi, biroq munofiq emas. shundan u qalban qiynaladi. gani ne`matov, latipov kabi o`zganing fojiasidan boshqalarga suyunchi tilab ularga yaqinlashib olmaydi, undaylardan jirkanadi. u yozuvchi omon ganiyev xotirasi borasidan saydaz obrazini yoritadi. bu obraz omon ganiyev xarakteridan tamom farq qiladi. saydazning bolaligi qiyinchilikda kechgan. darsdan keyin ham boshqalar kabi o`ynab kulmagan, unga vaqti bo`lmagan, tirikchilikdan. buning ustiga doim usti yupun edi. lekin …

qaram bo`lmasdan o`z mehnati bilan, shuningdek, o`z iqtidoriga ishonib, e`tiqodiga sodiq qolib yashash, shundan do`sti omon ganiyev o`g`li nuriddinni o`qishga kirishida o`zining qo`li borligini aytganda yonib ketadi. o`g`lining yordam so`rab borganiga ishonmaydi. agar shu rost bo`lsa, o`qishdan chiqazib olaman deb, do`stidan rostini aytishni so`raydi. u gapni aylantirgach, do`sti xarakteridagi zaiflikni his qiladi. bu zaiflik o`zining qanday odamligini ko`rsatishga bo`lgan intilish edi. mana shu gap tufayli u do`stining tantanasiga kelmagan edi. biz bularning barchasini omon ganiyevning ichki iztiroblaridan anglaymiz. hikoyani o`qish davomida saydaz-saydazim ko`zimizga ulug`vor ko`rina boshlaydi, garchi u hayotda oddiy odam bo`lishiga qaramay. uning ulugvorligi sofligida, har qanaqa vaziyatda haqiqatni aytishida va o`z prinsipidan cheklanmasligidadir. omon ganiyevning o`z hayoti faoliyatida vijdoniga qarshi teskari ish tutganligini eslab o`kinishi, o`zidan saydazni ustun qo`yishi soflik va haqiqatning hayotdagi tantanasidir. alisher ibodinovning hikoyalarida o`zgacha bir tendensiya ko`zga tashlanadi. bu avvalo, hikoyadagi lirizmning kuchliligidir. uning hikoyalari shunchalik tuyg`ularga, hissiyotga boyki, asar finaliga yetgach, kishi o`sha …

qealar silsilasidan hikoya qahramoni ma`sumaning butun fazilatlarini bilib boramiz, ya`ni uning go`zalligini, kitob o`qishiga yarasha didi borlig`ini, ancha mulohazakor va hissiyotli qizligini, shuningdek, uning o`z oilasidagi hayoti va unga bo`lgan munosabati va nihoyat bu xonadonga kelin bo`lib tushganini. hikoya ana shu qalbning go`zallik, nafosat olamining timsoli bo`lgan billur yurakning timsoligina emas, balki o`zi bo`lgan siymoni qattiq va tuzalmas zarba yeyishi bilan tugaydi. ya`ni ko`imi-ozmi ona ta`siriga berilishi, tezroq mashinaga erishish ishtiyoqida hamma narsani unutish darajasiga yetgan eri rajabbekning shafqatsizlik bilan qilgan muomalasi go`zallik, ezgulik, nafosatlik, tuyg`unlik niholini yulib tashladi. bu bilan o`sha muhitda, ya`ni ma`suma yashayotgan qishloqda hayotni, yashashni faqat mehnat qilish,,- u, bola boqish deb biladigan, dunyoqarashi, hissiyoti hamma, hammasi o`zi yashayotgan muhitga moslashib ketgan kishilarning sonni yana bittaga orttirdi. yozuvchi ma`sumaning holatini, kayfiyatini qisqa, lo`nda, zarbdor jumlalarda beradi. bu birinchidan konkretlik hosil qilsa, ikkinchidan, she`riy bir forma, to`g`rirogi oq te`r shakllini yuzaga keltirgan. mana tasvirga va jumlalar tuzilishiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bugungi hikoyalarning o`ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari"

1662585373.doc αζαρ bugungi hikoyalarning o`ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari reja: 1. hayotning mohiyatini, insonning hayotidagi o`rni, yashashdan maqsadi kabi masalalar mohiyatini ochib beruvchi hikoyalar. 2. ma`naviy-axloqiy masalalar insonning ruxiy dunyosi orqali ochib berilgan hikoyalar. 3. inson qadr-qimmati masalasi yaratilgan, totalitar jamiyat illatlari fosh qilingan, mutelik psixologiyasining tub mohiyati inkishof qilingan psixologik hikoyalar. 4. tarixiy voqelik to`g`ri yoritilgan, tarixiy shaxslar faoliyatiga to`tri pozitsiyada bo`lgan tarixiy mavzudagi hikoyalar keyingi yillarda o`zbek hikoyachiligida o`ziga xos uyg`onish, yangilanish jarayoni kechmoqda. ma`lumki, badiiy ijodda muayyan yo`nalishning vujudga kelishi tasodifan ro`y bermaydi, balki har qanday tamoyilning ...

Формат DOC, 2,1 МБ. Чтобы скачать "bugungi hikoyalarning o`ziga xosligi va taraqqiyot xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bugungi hikoyalarning o`ziga xo… DOC Бесплатная загрузка Telegram