she`riy asarda mazmun va shaklning o`ziga xosligi

DOC 108,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662583125.doc she’riy asarda mazmun va shaklning o’ziga xosligi she’riy asarda mazmun va shaklning o’ziga xosligi reja: 1. bo’lsam”ning tug’ilishi 2. uning vazni taqte’ qilish 3. badiiy vositalar 4. “o’rik gullaganda”ning turoqlanishi 5. g’oyasi g’oyani yuzaga keltiruvchi unsurlar 6. g’. g’ulom shaxsi 7. badihago’yligi she’r yaratish jarayonidagi holati 8. “umr” undagi hayotiylik va falsafiylik 9. yashamoqning mazmuni e.vohidov va “o’zbek navoiyni o’qimay qo’ysa bo’lsam”ning tug’ilishi uning vazni taqte’ qilish badiiy vositalar “o’rik gullaganda”ning turoqlanishi g’oyasi g’oyani yuzaga keltiruvchi unsurlar g’. g’ulom shaxsi badihago’yligi she’r yaratish jarayonidagi holati “umr” undagi hayotiylik va falsafiylik yashamoqning mazmuni e.vohidov va “o’zbek navoiyni o’qimay qo’ysa “o’zimning san’atimga so’ng o’zim hayratda lol bo’lsam”. a) g’azalning matni: na bo’lg’ay bir nafas men ham yonog’ing uzra xol bo’lsam, labing yaprog’idan tomgan ki go’yo qatra bol bo’lsam. 2. butog’ingga qo’nib bulbul kabi xonish qilib tunlar o’pib g’unchangni ochmoqlikka tong chog’i shamol bo’lsam. 3. bo’yingni tarqatib, olamni qilsam mastu mustag’riq, o’zimning …

iror narsadan ta’sirlanib so’zlay olmay qolishlik; mustag’riq - g’arq bo’lgan, cho’mgan; uvol – ayb, gunoh. 2. bevaqt yo’q bo’lish: nest-nobud. g) baytlarning nasriy bayoni: nima bo’lar edi men (ham) bir nafasga yonog’ingdagi xol bo’lsam labing yaprog’idan tomgan asal qatralarga aylansam. tunlar sening bog’ingdagi gul shoxiga qo’nib xonish qilgan bulbul singari, tong chog’i g’unchalarni o’pib ochuvchi shabodaga aylansam. sening ismingni butun olamga tarqatib, shu olamni sening hidlaringga g’arq qilsam, shunday holatdan so’ng, o’zimning qilgan ishimga hayron bo’lib, tilim so’zlay olmay qolsa, sen bilan yolg’iz men shu so’zlay olmaydigan mast olamda qolsam, o’zimni ham topa olmay, xayolga aylansam ham mayliga. sening bog’ingda mening gul bo’lmog’ligim mumkin bo’lmasa, mayli qasringga devor bo’lishga ham ming marta roziman. mayli mening boshim malomat va bo’htonlardan chiqmasin, raqiblar qancha rashk qilmasin, men hammasiga qamaldagilardek chidayman. sahroyu vodiylarni kezay, sening visolingga yetishni o’ylab, sening vaslingga yetishim uchun jonimni fido qilishga ham tayyorman, garchi bevaqt o’lsam ham. d) g’azal …

ldi. shoirning hayoti ham, ijodi ham, oilasi ham, salaflari ham qizg’in muhokama uyg’otdi. suhbat jarayonida gap hamid olimjonning “bo’lsam” radifli g’azaliga to’xtadi. shunda orifjon aka shu asarning yozilish tarixini gapirib berganlari hamon esimda: “1943 yil, ro’zg’orimizda oziq-ovqatlarning tanobi juda tortilib qolgan payt edi. dadam va ayam toshkentga borib, buvim, tog’am va kelinoyimdan xabar olib kelishimni aytib qoldilar. duch kelgan poyezdga tushib, qosh qorayganda toshkentga yetib keldim. hammalari uyda ekanlar, ro’zg’orlarida tinchlik, salomatlik... men to’yib ovqatlangach, yo’l xordig’i hamda ovqatning badanni bo’shashtirishi ta’sirida uyquga mayl qila boshladim. tog’am buni sezib, sen yotaber, men hali ishlayman, kunduzlari imkoniyat yo’q, deb ijod xonasiga o’tib ketdilar. ancha vaqtgacha tog’amning ovozini uzuq-yuluq eshitib yotib, uxlab qolibman. uyquga ketgunimcha eshitganim tugal jumlalar emas, balki “mafoiylun, foiylun” kabi turli bahrlarning ruknlarini anglatuvchi so’zlar takrori yoki “xol”, “bol”, “shamol”, “xayol” va hokazo qofiyali so’zlar takrori edi, xolos. bir payt tog’amning “orifjon! orifjon, turaqol endi! mana chiroyli g’azal tug’ildi”, …

musiqiylik esa o’zbek xalq qo’shiqlariga, ayniqsa, katta ashula yo’liga juda mos keladi. tinglab ko’r-da, - hamid olimjon shunday dedi-da, g’azalni hirgoyi qila boshladi: na bo’l-g’ay bir na-fas men ham ya-no-g’ing uz-ra xol bo’l-sam, ma-fo-iy-lun ma-fo-iy-lun ma-fo-iy-lun ma-fo-iy-lun”. g’azalni juda go’zal xirgoyi qilib bo’lib, shoir: “ko’rdingmi, - deb yana menga murojat qildi, - vazn hatto har bir misrada biror bir tasviriy vositani qo’llashga mone’lik qilmaydi .lekin eng asosiy masala fidoiy oshiqning ruhini bera bilishda edi . shukrki,vaznni tanlab topa oldik.boshqa vazn yo “sho’xroq” chiqar yoki “kaltalik” qilardi.chunki she’rda ifodalanmoqchi bo’lgan poetik mazmun vaznni belgilashi kerak.bu narsa,to’g’rirog’i,butun ijod jarayoniga taaluqlidir”. nonushta paytida g’azal yangi tinglovchilarga ham o’qib berildi. mengina emas, o’tirganlarning hammasini ham qalbi larzaga keldi guyo. har qachon shu g’azal xotiramga kelsa, o’sha kunni eslayman. ko’z o’ngimda ijod to’lg’og’ida zahmat chekkan hamid olimjonning mehnatkash qiyofasi keladi”. * * * g’azal sevgi mavzuda yozilgan bo’lib, unda fidoyi oshiqning yor visoliga intilishi, unga …

i shamol bo’lsam. bu misralardan so’ng, yana rivojlantirish, yana ko’tarinki tasvirlash mumkin emasday tuyuladi. lekin hamid olimjonning mohirligi shundaki, markaziy g’oya – yorga fidoiylikning takomilini davom ettiradi, oldingi baytlardagi fikr, hissiyot oqimini yanada balandroq pog’onaga olib chiqadi; yorning bo’yini (hidini) tarqatib, olamni o’zini bilmaydigan darajada mast holga keltirib, so’ng bu holatga o’zi lol qolishini, yor bilan yolg’iz qolganda hatto xayolga aylanishga rozi ekanligini kuylaydiki, fidoiylikning bunchalik kuchli, bunchalik go’zal ifodasidan, shoirning san’atidan kishi hayratga keladi: bo’yingni tarqatib olamni qilsam mastu mustag’riq, o’zimning san’atimga so’ng o’zim hayratda lol bo’lsam. sening birla qolib bu mastu lol olamda men yolg’iz, o’zimni ham topolmay, mayliga, oxir xayol bo’lsam. hamid olimjon bundan keyingi baytlarda tadrij bilan bir qatorda tazodni qo’llaydi. “gul” ga “duvol”, “malomat birla bo’hton”ga “qamal”, “visol”ga “uvol” qarama-qarshi qo’yiladi. va bu usul orqali oshiq qalbi dialektikasining ichki mohiyatini to’lasincha ochib berishga erishadi. agar bog’ingda gul bo’lmoq mening-chun noravo bo’lsa, kiming bor roziman qasringga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "she`riy asarda mazmun va shaklning o`ziga xosligi"

1662583125.doc she’riy asarda mazmun va shaklning o’ziga xosligi she’riy asarda mazmun va shaklning o’ziga xosligi reja: 1. bo’lsam”ning tug’ilishi 2. uning vazni taqte’ qilish 3. badiiy vositalar 4. “o’rik gullaganda”ning turoqlanishi 5. g’oyasi g’oyani yuzaga keltiruvchi unsurlar 6. g’. g’ulom shaxsi 7. badihago’yligi she’r yaratish jarayonidagi holati 8. “umr” undagi hayotiylik va falsafiylik 9. yashamoqning mazmuni e.vohidov va “o’zbek navoiyni o’qimay qo’ysa bo’lsam”ning tug’ilishi uning vazni taqte’ qilish badiiy vositalar “o’rik gullaganda”ning turoqlanishi g’oyasi g’oyani yuzaga keltiruvchi unsurlar g’. g’ulom shaxsi badihago’yligi she’r yaratish jarayonidagi holati “umr” undagi hayotiylik va falsafiylik yashamoqning mazmuni e.vohidov va “o’zbek navoiyni o’qimay qo’ysa “o’zimning s...

Формат DOC, 108,5 КБ. Чтобы скачать "she`riy asarda mazmun va shaklning o`ziga xosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: she`riy asarda mazmun va shakln… DOC Бесплатная загрузка Telegram