hamid olimjon she'rlari haqida 10 - sinf

PPT 8.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1643311226.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 18-mavzu: hamid olimjon she`rlari haqida o‘rik gullaganda derazamning oldida bir tup o‘rik oppoq bo‘lib gulladi... novdalarni bezab g‘unchalar, tongda aytdi hayot otini va shabboda qurg‘ur ilk sahar olib ketdi gulning totini. har bahorda shu bo‘lar takror, har bahor ham shunday o‘tadi. qancha tirishsam ham u beor yellar meni aldab ketadi. mayli, deyman va qilmayman g‘ash, xayolimni gulga o‘rayman; har bahorga chiqqanda yakkash, baxtim bormi deya so‘rayman. yuzlarimni silab, siypalab, baxting bor deb esadi yellar. etgan kabi go‘yo bir talab, baxting bor deb qushlar chiyillar. hamma narsa meni qarshilar, har bir kurtak menga so‘ylar roz. men yurganda bog‘larga to‘lar faqat baxtni maqtagan ovoz: «mana senga olam-olam gul, etagingga siqqanicha ol. bunda tole har narsadan mo‘l, to o‘lguncha shu o‘lkada qol. umrida hech gul ko‘rmay yig‘lab o‘tganlarning haqqi ham senda. har bahorni yig‘lab qarshilab ketganlarning haqqi ham senda...» derazamning oldida bir tup o‘rik oppoq bo‘lib …
2
antirish san’atidan foydalanadi. natijada o‘rik gullari bilan lirik qahramon o‘rtasida uyg‘unlik bayon qilinadi: yuzlarimni silab, siypalab, baxting bor deb esadi yellar. etgan kabi go‘yo bir talab baxting bor deb qushlar chiyillar. yellar, shabboda, qushlarning chug‘urlashi – barcha-barchasi shoir nazaridan chetda qolmaydi. quyidagi murojaati ifodalangan band she’rning kulminatsiyasi va yechimidek taass urot uyg‘otib, unda ziddiyatli hayot va ikki xil vaziyat kuzatiladi: «mana senga olam-olam gul, etagingga siqqanicha ol. bunda tole har narsadan mo‘l, to o‘lguncha shu o‘lkada qol. umrida hech gul ko‘rmay yig‘lab o‘tganlarning haqqi ham senda. har bahorni yig‘lab qarshilab ketganlarning haqqi ham senda...» mazkur she’rda shoirning tuyg‘ulari shu darajada teran tasvirlanganki, har qanday vaziyatda o‘rik gullashiga doir hodisa tilga olinganida beixtiyor ushbu she’rning mazmun-mohiyati esga keladi. umuman olganda, hamid olimjonning «o‘rik gullaganda» she’rini asr oshib shu kungacha yashab kelgan va bundan keyin ham ko‘plab o‘quvchilar qalbiga bahoriy xush kayfiyat bag‘ishlab yashaydigan asarlar qatoriga kiritish o‘rinli bo‘ladi. chimyon esdaliklari tog‘da …
3
alib va san’atga bermasdan ozor, hovuch-hovuch suv ichdim qonib. «chimyon esdaliklari» she’ri haqida chimyonga chiqqan shoir ushbu she’rida tog‘ manzarasini xuddi rassomdek chizib beradi. tog‘ga chiqqan odamga osmon yaqin kelgandek, tunda pokiza osmonga qo‘lini cho‘zsa, yulduzlarga ham etadigandek tuyuladi. osmonga qarasangiz, qudratli qo‘llar bulutlardan turli shakllar yasaydi. ayniqsa, yozning jaziramasida ham tog‘ daralarida uzoqdan oppoq yo‘l-yo‘l chiziqlar ko‘rinadi. ha, ular qishda yog‘gan qorlar. shunda siz bir vaqtning o‘zida ham yoz, ham qish, barq urib ochilgan gullardan esa bahor tarovatidan bahramand bo‘lasiz. shuning uchun ham shoir «bahor va yoz qarshimda peshvoz» deb ta’kidlaydi. shu zaylda shoirning ko‘z oldida tabiatning bor fasllari bir vaqtning o‘zida namoyon bo‘ladi. shulardan zavql anadi. odatda, shoirlarga bahor fasli ko‘proq ilhom beradi. bahor go‘zalligi shoir so‘ziga, iste’dodiga qanot bag‘ishlaydi va natijada: bahor ko‘chib yurar tog‘ma-tog‘, qo‘llarida lola piyola, kabi hech kimning xayoliga kelmaydigan misralarni yozadi. bu piyolal arni esa shoir misli bahorning qo‘lida turgandek ta’riȯaydi. tog‘ lolaqizg‘aldoqlar …
4
sari – tabiat go‘zalligi poymol bo‘lmasligini istaydi. bunday vaziyatlarda shoirlarning naqadar tabiatga oshufta, qalblari go‘zallikka qanchalar oshno ekanini idrok qilish lozim bo‘ladi. g‘azal na bo‘lg‘ay bir nafas men ham yanog‘ing uzra xol bo‘lsam, labing yaprog‘idin tomgan ki, go‘yo qatra bol bo‘lsam. butog‘ingga qo‘nib bulbul kabi xonish qilib tunlar, o‘pib g‘unchangni ochmoqliqqa tong chog‘i shamol bo‘lsam. bo‘yingni tarqatib olamni qilsam mast-u mustag‘riq, o‘zimning san’atimga so‘ng o‘zim hayratda lol bo‘lsam. sening birla qolib bu mast-u lol olamda men yolg‘iz, o‘zimni ham topolmay, mayliga, oxir xayol bo‘lsam. agar bog‘ingda gul bo‘lmoq mening-chun noravo bo‘lsa, kiming bor roziman qasringga, hattokim duvol bo‘lsam. boshim hech chiqmasa, mayli, malomat birla bo‘htondin, raqiblar rashkiga ko‘krak keray, mayli, qamol bo‘lsam. kezib sahro-yu vodiylar yetishsam bir visolingga, fido jonimni qildim yo‘lingga, mayli, uvol bo‘lsam. shoirning «g‘azal»i haqida hamid olimjon she’riyati o‘zbek mumtoz adiblarining pokiza ijod bulog‘idan bahramand bo‘ldi. yuqorida siz o‘qigan g‘azal shu fikrni isbot qiladi. bu ishqiy g‘azal …
5
mafoiylun / mafoiylun / mafoiylun umuman, hamid olimjon she’rlari o‘ziga xos uslubi, go‘zalligi va ko‘plab badiiy san’atlar qo‘llagani bilan ajralib turadi.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hamid olimjon she'rlari haqida 10 - sinf"

1643311226.ppt презентация powerpoint 10-sinf adabiyot darsligi asosida 18-mavzu: hamid olimjon she`rlari haqida o‘rik gullaganda derazamning oldida bir tup o‘rik oppoq bo‘lib gulladi... novdalarni bezab g‘unchalar, tongda aytdi hayot otini va shabboda qurg‘ur ilk sahar olib ketdi gulning totini. har bahorda shu bo‘lar takror, har bahor ham shunday o‘tadi. qancha tirishsam ham u beor yellar meni aldab ketadi. mayli, deyman va qilmayman g‘ash, xayolimni gulga o‘rayman; har bahorga chiqqanda yakkash, baxtim bormi deya so‘rayman. yuzlarimni silab, siypalab, baxting bor deb esadi yellar. etgan kabi go‘yo bir talab, baxting bor deb qushlar chiyillar. hamma narsa meni qarshilar, har bir kurtak menga so‘ylar roz. men yurganda bog‘larga to‘lar faqat baxtni maqtagan ovoz: «mana senga olam-olam gul,...

PPT format, 8.8 MB. To download "hamid olimjon she'rlari haqida 10 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: hamid olimjon she'rlari haqida … PPT Free download Telegram