elektr maydon vakuumda

DOC 147.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403758961_46394.doc 31 10 1082 , 9 - × = m l k e 19 10 6 , 1 - × » const q q q q n = + + + + ... 3 2 1 2 2 1 0 4 1 ч q q f e pe × = м ф 12 0 10 85 , 8 - × = e f f 0 = e 0 q f e = [ ] м b e 1 = s e n × = [ ] м b n × = 1 a cos × d × = d s e n å = × d × = n i i i i s e n 1 cos a p q ч = n e e e e + + + = ... 2 1 å = = n i i e e 1 2 0 4 r q e …

i elektr zaryadlari o‘zaro itarishadi, har xil ishorali elektr zaryadlari esa o‘zaro tortishadi. elektr zaryadlari biror jarayonda qatnashar ekan bir jismdan ikkinchi jismga ko‘chishi yoki bir jismning o‘zida qayta taqsimlanishi mumkin, biroq yo‘qolishi va paydo bo‘lishi mumkin emas. boshqacha aytganda, berk sistema ichida elektr zaryadlarning algebraik yig‘indisi o‘zgarmay qoladi, ya’ni: (1) tinch holatda turgan zaryadlangan jismlarning o‘zaro ta’siri va xususiyatlari elektrostatikada o‘rganiladi. elektrostatikada ko‘pincha nuqtaviy zaryad tushunchasidan foydalaniladi. elektr zaryadlarning orasida hosil bo‘lgan o‘zaro ta’sirini fransuz fizigi sh.kulon tajriba orqali aniqlagan. elektr zaryadlarning o‘zaro ta’sir qonuni quyidagicha ta’riflanadi: vakuumdagi ikki nuqtaviy elektr zaryadlarining o‘zaro ta’sir kuchi zaryadlar ko‘paytmasiga to‘g‘ri proporsional, ular orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsional: (2) bu yerda ε0 – elektr doimiysi yoki vakuumning dielektrik singdiruvchanligi deyiladi, ga teng; ε – muhitning nisbiy dielektrik singdiruvchanligi bo‘lib, u esa moddaning elektr xossalarini harakterlaydi. [ε]=1 (3) bu yerda f0 – zaryadlarning vakuumdagi o‘zaro ta’sir kuchi; f – zaryadlarning muhitdagi o‘zaro ta’sir …

nuqtalarida kuchlanganlik bir xil bo‘lsa, elektr maydoni bir jinsli deyiladi. aks holda esa maydon bir jinsli emas deyiladi. (2) va (3) rasmlarda musbat va manfiy nuqtaviy zaryadlarning elektr maydoni tasvirlangan. 2-rasm. 3-rasm. elektr maydonida joylashgan biror sirtni kesib o‘tayotgan kuch chiziqlari soni maydonning shu sirt orqali o‘tayotgan kuchlanganlik oqimi n deyiladi. agar sirt kuch chiziqlariga perpendikulyar va maydon kuchlanganligi butun sirtda bir xil bo‘lsa, , (5) bu yerda s – sirtning yuzasi. agar sirt kuch chiziqlariga perpendikulyar bo‘lmasa va maydon kuchlanganligi uning turli uchastkalarida turlicha bo‘lsa, u holda (6) bu yerda α – kuch chizig‘i bilan δs yuzaga o‘tkazilgan normal orasidagi burchak. butun yuz orqali maydon kuchlanganligi oqimi elementar oqimlarning yig‘indisi bilan ifodalanadi: (7) bu yerda n – elementar yuzalar soni. bir-biridan biror ч masofada joylashgan, kattaligi jihatidan teng bo‘lgan ikki nuqtaviy zaryadlarning yig‘indisi elektr dipol deyiladi (4-rasm). ч q q 4-rasm. zaryadlarni birlashtiruvchi to‘g‘ri chiziq dipolning o‘qi deyiladi. quyidagi …

sferani yorib kirayotgan har bir kuch chizig‘i bu sirtni ham yorib kiradi. (12) formula har qanday yopiq sirt uchun o‘rinli ekan. agar yopiq sistema n – ta zaryadlardan tashkil topgan bo‘lsa, n zaryadlarni ixtiyoriy sirt o‘rab turgan bo‘ladi. bu sirt orqali kuchlanganlik oqimi zaryadlardan har birining hosil qilgan oqimlari yig‘indisiga teng bo‘ladi: (13) yoki (14) shunday qilib, elektr zaryadlarni o‘rab turgan ixtiyoriy yopiq, sirtni yorib o‘tuvchi kuchlanganlik oqimi o‘rab turilgan zaryadlarning algebraik yig‘indisiga teng. bu qoida ostrogradskiy-gauss teoremasi deyiladi. maydon potensiali φ: (15) bu yerda wn – sinov zaryadining potensial energiyasi; q0 – sinov zaryadi. nuqtaviy zaryad hosil qilgan maydonning biror nuqtasidagi potensiali quyidagiga teng bo‘ladi: (16) q0 zaryadni elektr maydon bir nuqtasidan ikkinchi nuqtasiga ko‘chirishda bajarilgan ish quyidagiga teng bo‘ladi: (17) bundan elektr maydonning ikki nuqtasi orasidagi potensiallar ayirmasi: (18) elektr maydonning kuchlanganligi bilan potensiallar ayirmasi orasidagi bog‘lanishni topish uchun q0 zaryadni bir jinsli elektr maydonda e kuchlanganlik yo‘nalishi …

nidagi 1 nuqtadan 2-nuqtaga ko‘chirish-da bajarilgan a12 ish quyidagiga teng: (25) yoki (26) (27) (26) va (27) formulalardan ko‘rinadiki, elektr maydonda zaryadni ko‘chirishda bajarilgan ish yo‘lning shakliga bog‘liq bo‘lmasdan zaryadning boshlang‘ich va oxirgi holatiga bog‘liqdir. elektr maydonni harakteristikalari deb maydon kuchlanganligi va maydon potensiali qabul qilingan. shu kattaliklar o‘rtasida ma’lum bog‘lanish bo‘lishi kerak. agar maydon kuchlanganligi zaryad ta’sir qilayotgan kuchga, va potensial esa zaryadning potensial energiyasiga proporsional ekanligini hisobga olsak, e bilan φ o‘rtasidagi bog‘lanish potensial energiya bilan kuch o‘rtasidagi bog‘lanishga o‘xshash bo‘lishi ko‘rinadi. haqiqatdan, maydon kuchlarining q zaryad ustida yo‘lning kesmasi davomida bajargan ishini bir tomondan (28) ko‘rinishida, ikkinchi tomondan zaryad potensial energiyasining kamayishini ko‘rsatuvchi ifodani quyidagicha yozish mumkin, chunki q=const (29) (28) va (29) formulalardan quyidagini hosil qilamiz: (30) lekin . shuning uchun (31) (31) formuladan ko‘rinadiki, maydon kuchlanganligi kuch chiziqlari bo‘ylab potensialni o‘zgarish tezligiga teng. gradiyent belgisidan foydalanib, (31) ifodani quyidagicha yozish mumkin: (32) shunday qilib, elektr …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr maydon vakuumda"

1403758961_46394.doc 31 10 1082 , 9 - × = m l k e 19 10 6 , 1 - × » const q q q q n = + + + + ... 3 2 1 2 2 1 0 4 1 ч q q f e pe × = м ф 12 0 10 85 , 8 - × = e f f 0 = e 0 q f e = [ ] м b e 1 = s e n × = [ ] м b n × = 1 a cos × d × = d s e n å = × d × = n i i i i s e n 1 cos a p …

DOC format, 147.0 KB. To download "elektr maydon vakuumda", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr maydon vakuumda DOC Free download Telegram