elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi

DOCX 18 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi. tayanch iboralar.zaryad,elektr zaryad, elementar zaryad, elektr zaryadining saqlanish qonuni, zaryadning diskertligi, elektr maydon, maydon kuchlanganligi, maydon superpozisiya prinsipi, kulon qonuni, elektr dipol, dipol, momenti, dipole maydon kuchlanganligi.maydon potensiali, potensiallar ayirmasi,ekvipotensial sirt,zaryad zichligi,electron, praton, neytron,sinov. elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi. gauss teoremasi va uning tadbiqlari elektr maydonini xarakterlashda nafaqat kuchlanganlik chiziqlari tushunchasidan, balki elektr maydon kuchlanganlik vektori oqimi tushunchasidan ham foydalaniladi. bir jinsli elektr maydoniga joylashtirilgan ds-elementar yuzani kuzatamiz. kuchlanganlik vektorining oqimi deb, elementar yuza orqali o’tayotgan kuchlanganlik chiziqlari soniga teng kattalikka aytiladi va kuchlanganlik vektorini unga perpendikulyar bo’lgan yuzaga ko’paytmasi bilan aniqlanadi: 12.1 – rasm (12.1) 9-rasmdan (12.2) agar maydon bir jinsli bo’lmasa, s-sirtni shunday elementar bo’lakchalarga ajratamizki, uning har bir bo’lakchasi uchun (12.2) ifodani yozish mumkin bo’lsin. ixtiyoriy berk sirt orqali maydon kuchlanganligi vektorining oqimi, shu elementar bo’lakchalardan o’tayotgan oqimning algebraik yig’indisiga teng bo’ladi: (12.3) ixtiyoriy berk sirt orqali nuqtaviy zaryad maydonining kuchlanganlik vektori …

2 / 18

n kuchlanganligi vektorining oqimi, shu sirt o’rab olgan zaryadlar algebraik yig’indisining absolyut elektrostatik doimiysi nisbatiga teng: (12.5) elektr maydon kuchlanganlik chiziqlari sirtni toq son marta kesib o’tib, oqimni hisoblashda faqat bir marta qatnashadi (12.3-rasm). superpozitsiya prinsipiga ko’ra zaryadlar sistemasi maydonining kuchlanganligi alohida zaryadlar hosil qilgan maydon kuchlanganligining geometrik yig’indisiga teng. (12.6) shu tufayli to’la oqim: 12.3-rasm (12.6) ga ko’ra algebraik yig’indi ostidagi har bir integralning qiymati ga teng. demak: (12.7) bu esa ostrogradskiy – gauss teoremasining matematik ifodasidir. agar zaryad biror hajmda tekis taqsimlangan bo’lsa, elektr maydoni kuchlanganligining oqimi quyidagicha aniqlanadi: (12.8) agar q = 0 yoki bo’lsa, har qanaday berk sirt orqali elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi ham nolga teng bo’ladi. (12.9) bundan quyidagi xulosalar chiqarish mumkin. a) berk sirt ichidagi zaryad bo’lmasa yoki zaryadlarning algebraik yig’indisi nolga teng bo’lsa, elektr maydon kuchlanganlik chiziqlari sirt ichidan boshlanmaydi ham, tugallanmaydi ham. sirtga kirishda qancha manfiy oqim hosil bo’lsa, chiqishda shuncha …

3 / 18

tufayli (9)-ning birinchi hadi nolga teng bo’ladi. maydon kuchlanganligi oqimi gauss teoremasiga muvofiq, yoki (12.11) 12.4-rasm 2) har xil ishorali tekis zaryadlangan qo’sh tekislik maydonining kuchlanganligi. tekisliklar oralig’idagi sohada kuchlanganlik chiziqlari bir tomonga yo’nalgan bo’ladi. superpozitsiya prinsipiga muvofiq (12.13-rasm) 12.5-rasm (12.12) shunday qilib, qarama – qarshi ishorali, bir xil zaryad zichligi bilan zaryadlangan qo’sh tekislik maydonining kuchlanganligi ular orasidagi sohada mujassamlashgan bo’ladi. kuchlanganlik chiziqlari bu sohaning har bir nuqtada zichligi birday va bir tomonga yo’nalgan parallel chiziqlardan iborat bir jinsli elektr maydonini hosil qiladi. tekisliklardan tashqaridagi sohada kuchlanganlik chiziqlari qarama – qarshi yo’nalgan bo’lib, bir – birini konpensatsiyalaydi, shu tufayli maydon kuchlanganligi nolga teng bo’ladi. 3) hajm bo’yicha tekis zaryadlangan shar maydonining kuchlanganligi. bu yerda, - zaryadning hajmiy zichligi. hosil bo’lgan maydon markaziy simmetrik bo’ladi. shar ichida (r<r) zaryad ga teng bo’ladi. kuchlanganlik oqimi ta’rifiga ko’ra: (12.13) kabi ifodalanadi. gauss teoremasiga muvofiq (12.14) (12.12) va (12.13) dan foydalanib, (12.15) sharning …

4 / 18

holat parametrlariga bog’liqdir. qo’zg’almas q-musbat zaryad maydonidagi q0-sinov zaryadini ko’chirishda bajarilgan ishni hisoblaymiz. zaryadni elementar dl masofaga ko’chirishda bajarilgan ish ta’rifga ko’ra, (12.17) nuqtaviy zaryad maydonning kuchlanganligi ifodasidan foydalanib: 12.7rasm (12.18) rasmdan, (12.19) (12.2), (12.3) va (12.4) ga asosan (12.20) yozamiz. (12.20) ni integrallab, zaryadni maydonning bir nuqtasidan ikkinchi nuqtasiga ko’chirishda bajarilgan ish uchun quyidagini hosil qilamiz: (12.21) (2.6) dan, elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish, zaryadning maydondagi boshlang’ich va oxirgi holat parametrlariga bog’liq degan xulosa kelib chiqadi. bu xulosani zaryadlarning istalgan sistemasi uchun umumlashtirish mumkin. q1, q2, q3 …. qn zaryadlar sistemasi maydonida turgan q0-sinov zaryadiga har bir zaryad mustaqil ravishda - kuch bilan ta’sir etadi. sinov zaryadini ko’chirishda bu kuchlarning bajargan ishi (12.20) va (12.21) ga asoslanib. da1 = f1dr da2 = f2dr; dan = fn·dr yoki da1 = qoe1dr, da2 = qoe2dr; dan = qoendr tarzida yoziladi. zaryad bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko’chirishda to’la bajarilgan ish esa: …

5 / 18

bajaradi. faraz qilaylik, potensial elektr maydonining har bir nuqtasi, biror (w) funksiyasi bilan bir qiymatli aniqlansin. (12.25) c-boshlang’ich shartga ko’ra aniqlanadigan o’zgarmas son. r – cheksizlikka intilsa, c-nolga teng deb shartlashib olamiz. (12.26) (2.11) ga sinov zaryadining elektr maydonidagi potensial energiyasi deb yuritiladi. turli sinov zaryadi maydonning tayinli bir nuqtada har xil qiymatli wi wii wiii…. wn energiyaga ega bo’ladi. (12.27) lekin maydonning barcha nuqtalari uchun (2.12) o’zgarmas kattalik bo’lib, elektr maydon potensiali deyiladi. (12.28) birlik musbat zaryadning potensial energiyasiga son jihatidan teng kattalik elektr maydon potensiali deb ataladi. (12.28) ni hisobga olib potensial energiya uchun: w = q0 (12.29) ish va energiyaning ekvivalentligidan foydalanib, zaryadni maydonning biror nuqtasidan boshqa nuqtasiga ko’chirishda bajarilgan ish ifodasini potensiallar ayirmasi orqali quyidagicha yozamiz: (12.30) shunday qilib elektr maydonida zaryadni ko`chirishda bajarilgan ish, ko`chirilgan zaryad miqdori potensiallar ayirmasi ko’paytmasiga teng. yuqoridagi shartga ko’ra yoki bo’lganligidan, zaryadni maydonning tayinli bir nuqtasidan cheksizlikka ko’chirishda bajarilgan ish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi"

elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi. tayanch iboralar.zaryad,elektr zaryad, elementar zaryad, elektr zaryadining saqlanish qonuni, zaryadning diskertligi, elektr maydon, maydon kuchlanganligi, maydon superpozisiya prinsipi, kulon qonuni, elektr dipol, dipol, momenti, dipole maydon kuchlanganligi.maydon potensiali, potensiallar ayirmasi,ekvipotensial sirt,zaryad zichligi,electron, praton, neytron,sinov. elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi. gauss teoremasi va uning tadbiqlari elektr maydonini xarakterlashda nafaqat kuchlanganlik chiziqlari tushunchasidan, balki elektr maydon kuchlanganlik vektori oqimi tushunchasidan ham foydalaniladi. bir jinsli elektr maydoniga joylashtirilgan ds-elementar yuzani kuzatamiz. kuchlanganlik vektorining oqimi deb, elementar yuza orqali o’ta...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (1,2 МБ). Чтобы скачать "elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektr maydon kuchlanganlik vek… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram