tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shartlari

PPTX 24 pages 90.8 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.8 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shartlari.ta’limiy tashkilotda inkyuziv muxitni loyihalash. individual ta’limiy marshurut:tuzish tamoillari,mutaxassisliklararo jamoa mavzu reja 1.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar tavsifi,ta’limiy ehtiyojlari va imkoniyatlari. 2.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalarni inklyuziv ta’lim jarayonida qo’llab-quvvatlash shart-sharoitlari. 3.individual ta’lim yo’nalishi ishlab chiqish tamoyillari:determenizim,onglilik, yetakchi faoliyatni inobatga olish,ta’limning ijtimoiy moslashuv yo’nalishi,deognostika va korreksiyaning birligi. 4.bolaning rivojlanishi muntazam bosqichma-bosqich diognostika qilish,pedagogik-pisixologik va reabilitatsiya texnologiyalarini individual tanlash. bolalar serebral falaji (bsf) – bosh miyaning harakat zonalari va harakatlarni o‘tkazuvchi yo‘llarining birlamchi jarohatlanishi bilan namoyon bo‘luvchi markaziy nerv tizimi kasalligi. bolalar serebral falajida miyaning harakat va nutq harakat tizimlarining erta organik jarohatlanishi kuzatiladi. ushbu nuqsonlarning sabablari turli-tuman bo‘lishi mumkin: infeksion kasalliklar, ayniqsa virusli infeksion kasalliklar; xomiladorlik davrida zaxarlanish va turli xildagi jarohatlar; surunkali kasalliklar; ona va homilaning qon guruhi yoki rezus faktori bo‘yicha o‘zaro mos kelmasligi hamda boshqa sabablar; ba’zi holatlarda esa, masalan onaning tug‘ruq …

2 / 24

– tana, bo‘yin, boshning normal rivojlanayotgan bir paytida tug‘ma oyoq-qo‘l suyaklari o‘sishining orqada qolishi, miopatiya – mushak to‘qimalarida modda almashinuvi bilan bog‘liq bolgan irsiy kasallikda mushaklar yaxshi qisqarmaydi, kishi qo‘l-oyoqni harakatga keltira olmaydi. harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalarning ko‘pchiligida miya falaji kuzatiladi. bolalar serebral falaj kasalligi hali yetilmagan, shakllanib bo‘lmagan miyaning kasalligidir. onaning xomiladorlik davrida ma’lum kasalliklar bilan kasallanishi, tug‘ilish vaqtidagi patologik o‘zgarishlar, tug‘ilgandan to bir yoshgacha davr ichida bolani kasallanishi natijasida bosh miyaning harakat zonalari shikastlanadi, uning natijasida esa miyaning yaxlit yetilishi kechikadi va buziladi. oqibatda bolaning umumiy hamda nutqiy motorikasi (harakatchanligi) faoliyati buziladi. nutqning rivojlanmasligi esa intellektual rivojlanishni sekinlashtiradi. kishi organizmining asosiy funksiyalari – nafas olish, qon aylanish, yutunish, tana harakati, nutqiy harakatlar va boshqalar harakat orqali – mushaklarning qisqarish natijasida sodir etiladi. harakatlar ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo‘ladi. aniq maqsadni ko‘zlab bajarilgan ixtiyoriy harakatlar inson xatti-harakati, hissiy-irodaviy qobiliyati, bilish faoliyatini, hulqining shakllanishida asosiy rol o‘ynaydi. bosh miyadagi harakat markazlarining …

3 / 24

, asosan qo‘l bukilgan holatda, qo‘l ham oyoq ham ichkariga qaragan va bukilgan holatda bo‘ladi. bu turdagi bolalarning nutqida anartriya yoki og‘ir dizartriya kuzatiladi. spastik dipligiya – bu eng ko‘p tarqalgan shakli bo‘lib, ma’lum bir og‘ir kasallik yoki littal sindromining ta’sirida kelib chiqadi. spastik dipligiya shaklidagi bolalarda ikkilamchi nuqson sifatida ruhiy rivojlanishida sustlashishi kuzatiladi. 30-35% bu shakldagi bolalarda yengil darajadagi aqli zaiflik, 70%ida esa nutq nuqsonlari kuzatiladi. gemiparetik shaklida bir tomonlama falajlik kuzatiladi. ya’ni bolaning bir tomonlama oyog‘i va qo‘li falajlanadi. bu bolalarning 25–35% ida nutq nuqsonlari kuzatiladi. giperkinetik shaklining kelib chiqishiga ilk vaqtda gemolitik kasalliklarning natijasida bilirubin ensefalopatiyasi sabab bo‘ladi. bu bolalarda harakatlanishdagi g‘ayrioddiy harakatlar, qo‘l va oyoqni harakatlanishidagi buzilishlar kuzatiladi. bolalar serebral falajining giperkinetik shaklining tug‘ma turida bolalar juda kech o‘tiradilar, kamdan-kam hollarda 2-3 yoshdan boshlab yura boshlaydilar, ko‘p hollarda ular 4-7 yoshdan boshlab, hatto 9-12 yoshlarida mustaqil yurishlari mumkin. bu bolalarning 90% ida giperkinetik dizartriya, 50% ida …

4 / 24

ir. artikulyatsion harakatlarni his etishni yaxshilash uchun qarshilik ko‘rsatish mashqi, ko‘zgu yordamida ko‘rib nazorat qilish mashq va yopiq ko‘zlar bilan nazorat qilish mashqlarini almashtirib bajarish ishlari qo‘llaniladi. bolalar serebral falajida nutqiy buzilishlarni iloji boricha erta aniqlash va korreksion-logopedik ishlarni o‘z vaqtida boshlash juda muhim hisoblanadi. logopedik tekshirish vaqtida bolaning artikulyatsion, nafas va ovoz apparatlarining holatini va ishlash vaqtidagi hamkorligi darajasini aniqlab olish zarurdir. buning uchun esa quyidagilarga: yuz muskullarining tonusiga; majburiy va keskin harakatlar, tonus o‘zgarishining mavjudligiga; harakatlarning hajmiga; og‘izning avtomatlashgan harakatlarining mavjudligi yoki mavjud emasligiga; logopedning barmog‘i yordamida og‘iz va og‘iz atrofi sohalarini stimullash – jalb qilish jarayoniga javob reaksiyasining mavjudligiga e’tibor qaratish lozim. og‘iz mushaklari tonusi holatini tekshirib ko‘rish muhimdir: jag‘larning harakatsiz va harakat vaqtidagi holatini; lablarning harakatchanligi, tonusi va o‘zaro simmetriyasini; til muskullari tonusi, alohida harakatlarni bajara olishi, bir harakatdan boshqasiga o‘ta olishini; qattiq va yumshoq tanglay mushaklarini; nafas ritmi va hajmi, nafas va nutq, nafas olish …

5 / 24

lohida yondashish juda yaxshi samara beradi. serebral falajning ddastlabki belgilari bola tanasining qotib qolgan yoki bo‘shashgan bo‘lishi tug‘ilishi bilan ko‘zga tashlanishi mumkin. ammo hamma vaqt ham buni sezishga imkoni bo‘lmaydi. agarda bolada quyidagi holatlar kuzatilsa, tezda shifokorga olib borish lozim bo‘ladi. kutilmaganda tananing qotib qolishi. bunda bolani orqasi bilan yotqizish yoki bag‘riga bosish kerak bo‘lganda tanasini egish qiyin bo‘ladi. tananing bo‘shashishi. chaqaloqning boshi bo‘shashgan bo‘ladi va boshini ko‘tara olmaydi. ko‘tarib turganda uning boshi va oyoqlari osilib turadi. juda kam harakatlanadi. sekin rivojlanish. bola odatdagidan sekin rivojlana boshlaydi. tanasining bir qismidan boshqasiga nisbatan ko‘proq foydalanishi mumkin. masalan, ba’zi bolalar ikkita qo‘lidan ko‘ra bir qo‘lidan foydalanadi. sust ovqatlanish. emish va ovqatni yutish sust bo‘ladi. bola tili bilan sut va ovqatni og‘zidan chiqarib tashlaydi. og‘zini yopishda qiynaladi. noodatiy xatti-harakatlar. bola yomon uxlaydigan va ko‘p yig‘laydigan, ko‘p bezovtalanadigan bo‘lishi mumkin. yoki aksincha ko‘p uxlaydigan va tovush chiqarmaydigan bo‘ladi. uch oylik bo‘lguncha kulmasligi ham mumkin. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shartlari"

презентация powerpoint tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shartlari.ta’limiy tashkilotda inkyuziv muxitni loyihalash. individual ta’limiy marshurut:tuzish tamoillari,mutaxassisliklararo jamoa mavzu reja 1.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar tavsifi,ta’limiy ehtiyojlari va imkoniyatlari. 2.tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalarni inklyuziv ta’lim jarayonida qo’llab-quvvatlash shart-sharoitlari. 3.individual ta’lim yo’nalishi ishlab chiqish tamoyillari:determenizim,onglilik, yetakchi faoliyatni inobatga olish,ta’limning ijtimoiy moslashuv yo’nalishi,deognostika va korreksiyaning birligi. 4.bolaning rivojlanishi muntazam bosqichma-bosqich diognostika qilish,pedagogik-pisixologik va reabi...

This file contains 24 pages in PPTX format (90.8 KB). To download "tayanch-harakat apparatida nuqsoni bo’lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim strategiyalari va ularni amalga oshirish shartlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat apparatida nuqs… PPTX 24 pages Free download Telegram