sanoq sistemalarda amallar bajarish

DOCX 11 pages 647.2 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 647.2 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

sanoq sistemalarda amallar bajarish. kirish · kirish · i bob. sanoq sistemalari haqida · 1.1. tarixiy ma’lumotlar · 1.2. sanoq sistemalari turlari · 1.3. pozitsiyali sanoq sistemalari · ii bob. sanoq sistemalarida amallar bajarish · 2.1. ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish · 2.2. o’n oltilik sanoq sistemasida amallar bajarish · 2.3. turli asosli sanoq sistemasidagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish. · xulosa · foydalanilgan adabiyotlar kirish: · hozirgi kunda sanoq sistemasi informatika fanida juda muhim rol o'ynaydi. · buyuk bobokalonimiz al-xorazmiy o’zining “hisob al-hind” asarida natural sonlarning o’nli sanoq sistemasida yozilishi va ular ustida qo’shish, ayirish, ko’paytirish, bo’lish amallarini bajarish qoidalarini batafsil bayon etgan. bu asar xii asr boshlarida lotin tiliga tarjima qilingan va undan yevropa universitetlarida uzoq yillar davomida asosiy darslik sifatida foydalanilgan. shu tariqa yevropada o’nli sanoq sistemasi kirib kelgan. yevropada al-xorazmiy nomi “algorizmi”, “algoritmi”, “algoritmus” tarzida qo’llanilgan. xususan, hozirda tilimizga chuqur singib ketgan “algoritm” so’zi ham …

2 / 11

mizning har biri 3 tadan, ya’ni hammasi bo’lib 12 ta bo’g’indan iboratdir. mazkur sanoq sistema izlari hanuzgacha saqlanib qolgan. masalan, inglizlarda · uzunlikni o’lchash birligi: · 1 fut = 12 dyum=30 sm, · pul birligi · 1 shilling = 12 pens. · qadimgi bobilda ancha murakkab bo’lgan sanoq sistemasi – 60lik sanoq sistemasi qo’llanilgan. bu sanoq sistemasining qoldiqlari hozir ham bor. masalan: · 1 soat = 60 minut · 1 minut = 60 sekund · xvi – xvii asrlargacha amerika qit’asining katta qismini egallagan atstek va mayyalarda 20 lik sanoq sistemasi qo’llanilgan. 1.2.sanoq sistemalari turlari. · razryad raqamlarini ifodalash uchun p ta turli belgilardan tashkil topgan to’plamdan foydalaniladi. misol uchun, p=10 (ya’ni odatdagi o’nlik sanoq tizimida) bo’lganda razryad raqamlarini yozish uchun o’nta 0,1,2,…,9 belgidan tashkil topgan to’plamdan foydalaniladi. bunda 729, 32410 yozuvi (bu yerda va bundan keyin indeks shu son ifodalangan sanoq tizimining asosini bildiradi) quyidagi miqdorni bildiradi: · razryadlarning …

3 / 11

14, 15 sonlari kabidir. bu sonlarni raqamlardan farqlash uchun lotin harflari bilan belgilashga kelishilgan, chunki o’n oltilik sanoq sistemasidagi 10 soni o’nlik sanoq sistemasidagi 16 soniga teng. arifmetik amallarni bajarilishini quyidagi misolda ko’rib chiqamiz. · arifmetik amallarni bajarilishini quyidagi misolda ko’rib chiqamiz. 2.3. turli asosli sanoq sistemasidagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish. · turli asosli sanoq sistemasidagi butun sonlarni o’nlik sanoq sistemasiga o’tkazishda quyida keltirilgan asos darajalari bo’yicha yoyish formulasidan foydalaniladi: · n=akpk+ak-1pk-1+...+a1p1+a0p0, · bu yerda: · ak, ak-1,.., a0 – berilgan sonni tashkil etuvchi raqamlar; · k – sondagi raqamlar sonidan bitta kam miqdor (chunki birinchi razryad 0(nol) dan boshlangan). · 1-misol. ikkilik sanoq sistemasidagi 101110 sonni o’nlik sanoq sistemasiga o’tkazing. · yechish: yuqoridagi formulaga muvofiq · a0=0, a1=1, a2=1, a3=1, a4=0, a5=1 va q=2. · demak, · 1011102=1·25+0·24+1·23+1·22+1·21+0·20=32+0+8+4+2+0=4610 xulosa: · sanoq sistemalari hozirgi kunda juda ko’p ishlatilishini bilib oldik. masalan, 2 lik sanoq sistemasi diskret motematikada, informatikada, …

4 / 11

2.2. o’n oltilik sanoq sistemasida amallar bajarish · 2.3. turli asosli sanoq sistemasidagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish. · xulosa · foydalanilgan adabiyotlar /docprops/thumbnail.emf sanoq sistemalarda amallar bajarish. kirish  kirish  i bob. sanoq sistemalari haqida  1.1. tarixiy ma’lumotlar  1.2. sanoq sistemalari turlari  1.3. pozitsiyali sanoq sistemalari  ii bob. sanoq sistemalarida amallar bajarish  2.1. ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish  2.2. o’n oltilik sanoq sistemasida amallar bajarish  2.3. turli asosli sanoq sistemasidagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish.  xulosa  foydalanilgan adabiyotlar

5 / 11

sanoq sistemalarda amallar bajarish - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoq sistemalarda amallar bajarish"

sanoq sistemalarda amallar bajarish. kirish · kirish · i bob. sanoq sistemalari haqida · 1.1. tarixiy ma’lumotlar · 1.2. sanoq sistemalari turlari · 1.3. pozitsiyali sanoq sistemalari · ii bob. sanoq sistemalarida amallar bajarish · 2.1. ikkilik sanoq sistemasida amallar bajarish · 2.2. o’n oltilik sanoq sistemasida amallar bajarish · 2.3. turli asosli sanoq sistemasidagi sonlarni 10 asosli sanoq sistemasiga o’tkazish. · xulosa · foydalanilgan adabiyotlar kirish: · hozirgi kunda sanoq sistemasi informatika fanida juda muhim rol o'ynaydi. · buyuk bobokalonimiz al-xorazmiy o’zining “hisob al-hind” asarida natural sonlarning o’nli sanoq sistemasida yozilishi va ular ustida qo’shish, ayirish, ko’paytirish, bo’lish amallarini bajarish qoidalarini batafsil bayon etgan. bu asar xii asr boshlarida...

This file contains 11 pages in DOCX format (647.2 KB). To download "sanoq sistemalarda amallar bajarish", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoq sistemalarda amallar baja… DOCX 11 pages Free download Telegram