sanoq sistemalari ustida amallar bajarish

DOCX 17 pages 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
farg`ona viloyati farg`ona tumani 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi mavzusi:“sanoq sistemalari ustida amallar bajarish” metodik qo`llanma tayyorladi : farg’ona tumani xtb ga qarashli 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi matematika va informatika fani o`qituvchisi tojiddinov nabijon yoqubjonovich tel: +99891-654-01-58 +99891-111-01-58 hurmatli o`quvchi biz va siz matematika fanida foydalanilayotgan 0,1, 2, 3, . . . . .,9 raqamlar tarixiga nazar soladigan bo`lsak matematika tarixi va bobomiz al xorazimiy qimmatbaxo asari “arifmetika” faqat matematika tarixida emas balki umuman fan va madaniyat tarixida xam juda katta ahamiyatga egadir. bu kitob orqali o`nli pozitsion sanoq sistemasi yaqin va o`rta sharq mamlakatlarigarta , evropaga tarqala boshlagan.bu sanoq sistemasi o`sha davrda xukum surgan harfli sanoq sistemasi va rim sanoq sistemasiga nisbatan juda mukammalashgan bo`lib , turmush ehtiyojlari uchun tez orada qabul qilina boshlagan progressive sanoq sistemasi edi. xorazimiyning bu asarida uning “al- jabr va al muqobala hisobi haqida qisqacha kitob ” asarida keyin yozilgan bo`lib …
2 / 17
ayirish ko`paytirish 1+1=10 0-0=0 1*1=1 1+0=1 1-0=0 1*0=0 0+1=0 10-0=10 0*1=0 0+0=0 10-1=1 0*0=0 1-misol 1101101,001+110010,101 1101101, 001 + 110010,101 10011111,110 j:10011111,110 2-misol 110011,010-10111,101 110011, 010 - 10111,101 11011,101 j:11011,101 3- misol 101,11*11,01 101, 11 * 11,1 10111 10111 10111___ 10100,001 j: 10100,001 avvalo tushuncha hosil bo`lishi uchun turli sanoq sistemasida sonlar jadvalini tuzib olamiz 10 s/s 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 2 s/s 0 1 10 11 100 101 110 111 1000 1001 1010 1011 1100 1101 1110 4 s/s 0 1 2 3 10 11 12 13 20 21 22 23 30 31 32 5 s/s 0 1 2 3 4 10 11 12 13 14 20 21 22 23 24 … 8 s/s 0 1 2 3 4 5 6 7 10 11 12 13 14 15 16 16 s/s 0 1 2 3 4 5 6 …
3 / 17
quydagi imkoniyatlari bilan farqlanuvchi ikkilik sanoq sistemasidan foydalaniladi · uni ishlashini tashkil etish uchun ikki turg`un holatli qurilmalar zarur( tok bor yoki yo`q, mginitlangan yoki maginitlanmagan); · axborotni ikki holat orqali tasvirlash ishonchli va ta`sirlarga chidamli; · ikkilikdagi arifmetika boshqalaridan soda ikkilik sanoq sistemasining asosiy kamchiligi –sonlardagi razryad(xona)larning juda tes ortib ketishidir. o`nlik sanoq sistemasida ikkilikka va aksincha o`tkazishlarni kompyuter o`zi bajaradi. shular asosida sakkizlik va o`n oltilik sanoq sistemalari ishlab chiqilgan . ikkilik sanoq sistemasidagi sonlar 3(sakkizlikda) 4 (o`n oltilikda ) marta kam razryad talab qiladi, chunki 4=22 , 8=23 va 16=24 1-misol 1010112 x10 turli asosli sanoq sistemalardagi sonlarni o`n asoslik sanoq sistemaga o`tkazishda sonlarni mazkur sanoq sistemasi asosining darajalar bo`yicha yoyish formulasidan foydalanamiz n=ak qk+ak-1 qk-1+ . . . .+a1 q1+a0 q0+a-1 q-1+a-2 q-2. . . . ak, ak-1,…,a0 - sonning butn qismi yoyilmasi koeffitsiyentlati; a-1, a-2,…,a-k - sonning kasr qismi yoyilmasi koeffitsiyentlati; q- sanoq sistemasi asosi …
4 / 17
lik sanoq sistemasi 2 lik sanoq sistemasi 0 00 1 01 2 10 3 11 foydalanib kodlanadi. masalan: 111011111012 x4 a) 1 11 01 11 11 012 1 3 1 3 3 1 javob: 111011111012=1313314 ga teng ekan. b) 32024 x2 sonini ikkilikka duada usulida o`tkazaylik 3 2 0 2 11 10 00 10 demak, 32024=111000102 ga teng ekan. c) 10111,101012 х4 1 01 11, 10 10 10 1 1 3 , 2 2 2 2. triada ( uchtadan ) bu usul bilan ikkilik sanoq sistemasidagi sonning sakkizlik sanoq sistemasidagi ko`rinishi va aksi tez topiladi. 8 bu 2 ning kubi, ya`ni 8=23. ikkining darajasida 3 bo`lgani uchun ikkilik sanoq sistemasidagi sonning o`ng tomonidan sonning chap tomoniga qarab 3 tadan raqam ajratib kelinadi va jadvaldan 8 lik sanoq sistemasi 2 lik sanoq sistemasi 0 000 1 001 2 010 3 011 4 100 5 101 6 110 7 111 foydalanib kodlanadi. …
5 / 17
o`nlik sanoq sistemasida yozilgan 765310 sonini ikkilikka o`tkazish uchun 2 ga takror va takror bo`lib qoldiqlarni yig`ib o`tirgandan ko`ra: 1. bu sonni o`n oltilik sanoq sistemasiga o`tkazib olamiz 765310 = 1de516 2. tetrada ni qo`llaymiz: 1 d e 5 1 1101 1110 0101 demak o`nlikdagi 7653 soni ikkilikda 1110111100101 ko`rinishda bo`lar ekan. endi o`nlikdagi 16 sonidan kichik bo`lgan sonlarni ikkilikka o`tkazishda, avval sakkizlikka o`tkazib, keyin triada usulini qo`llaymiz: 1410 ?2 1) 1410 168 isboti 2) triadani qo`llaymiz 1 6 1 110 demak o`nlikdagi 14 soni ikkilikda 1110 ko`rinishda bo`lar ekan. endi bu nazariy bilimlarni mustahkamlash va o`quvchilarning amaliy bilimlarini oshirish uchun, bu amallarni kompyuterda bajarish usullari ko`rsatiladi. buning uchun kompyuterdagi kalkulyator dasturidan foydalanamiz. kalkulyatorni ishga tushirish tartibi: 1) “ctrl” va “alt” klavishlari orasidagi bayroqcha klavishasi bilan “r” klavishasi birgalikda bosiladi, ekranda muloqot oyna chiqadi 2) “открыть” yonidagi bo`sh joyga “calc” deb yoziladi va “enter” tugmasi bosiladi, ekranda oddiy kalkulyator oynasi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoq sistemalari ustida amallar bajarish"

farg`ona viloyati farg`ona tumani 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi mavzusi:“sanoq sistemalari ustida amallar bajarish” metodik qo`llanma tayyorladi : farg’ona tumani xtb ga qarashli 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi matematika va informatika fani o`qituvchisi tojiddinov nabijon yoqubjonovich tel: +99891-654-01-58 +99891-111-01-58 hurmatli o`quvchi biz va siz matematika fanida foydalanilayotgan 0,1, 2, 3, . . . . .,9 raqamlar tarixiga nazar soladigan bo`lsak matematika tarixi va bobomiz al xorazimiy qimmatbaxo asari “arifmetika” faqat matematika tarixida emas balki umuman fan va madaniyat tarixida xam juda katta ahamiyatga egadir. bu kitob orqali o`nli pozitsion sanoq sistemasi yaqin va o`rta sharq mamlakatlarigarta , evropaga tarqala boshlagan.bu sanoq sistemasi o`sha davrda xukum s...

This file contains 17 pages in DOCX format (2.1 MB). To download "sanoq sistemalari ustida amallar bajarish", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoq sistemalari ustida amalla… DOCX 17 pages Free download Telegram