sanoq sistemalari ustida amallar bajarish

DOCX 17 pages 2.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

farg`ona viloyati farg`ona tumani 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi mavzusi:“sanoq sistemalari ustida amallar bajarish” metodik qo`llanma tayyorladi : farg’ona tumani xtb ga qarashli 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi matematika va informatika fani o`qituvchisi tojiddinov nabijon yoqubjonovich tel: +99891-654-01-58 +99891-111-01-58 hurmatli o`quvchi biz va siz matematika fanida foydalanilayotgan 0,1, 2, 3, . . . . .,9 raqamlar tarixiga nazar soladigan bo`lsak matematika tarixi va bobomiz al xorazimiy qimmatbaxo asari “arifmetika” faqat matematika tarixida emas balki umuman fan va madaniyat tarixida xam juda katta ahamiyatga egadir. bu kitob orqali o`nli pozitsion sanoq sistemasi yaqin va o`rta sharq mamlakatlarigarta , evropaga tarqala boshlagan.bu sanoq sistemasi o`sha davrda xukum surgan harfli sanoq sistemasi va rim sanoq sistemasiga nisbatan juda mukammalashgan bo`lib , turmush ehtiyojlari uchun tez orada qabul qilina boshlagan progressive sanoq sistemasi edi. xorazimiyning bu asarida uning “al- jabr va al muqobala hisobi haqida qisqacha kitob ” asarida keyin yozilgan bo`lib …

2 / 17

ayirish ko`paytirish 1+1=10 0-0=0 1*1=1 1+0=1 1-0=0 1*0=0 0+1=0 10-0=10 0*1=0 0+0=0 10-1=1 0*0=0 1-misol 1101101,001+110010,101 1101101, 001 + 110010,101 10011111,110 j:10011111,110 2-misol 110011,010-10111,101 110011, 010 - 10111,101 11011,101 j:11011,101 3- misol 101,11*11,01 101, 11 * 11,1 10111 10111 10111___ 10100,001 j: 10100,001 avvalo tushuncha hosil bo`lishi uchun turli sanoq sistemasida sonlar jadvalini tuzib olamiz 10 s/s 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 2 s/s 0 1 10 11 100 101 110 111 1000 1001 1010 1011 1100 1101 1110 4 s/s 0 1 2 3 10 11 12 13 20 21 22 23 30 31 32 5 s/s 0 1 2 3 4 10 11 12 13 14 20 21 22 23 24 … 8 s/s 0 1 2 3 4 5 6 7 10 11 12 13 14 15 16 16 s/s 0 1 2 3 4 5 6 …

3 / 17

quydagi imkoniyatlari bilan farqlanuvchi ikkilik sanoq sistemasidan foydalaniladi · uni ishlashini tashkil etish uchun ikki turg`un holatli qurilmalar zarur( tok bor yoki yo`q, mginitlangan yoki maginitlanmagan); · axborotni ikki holat orqali tasvirlash ishonchli va ta`sirlarga chidamli; · ikkilikdagi arifmetika boshqalaridan soda ikkilik sanoq sistemasining asosiy kamchiligi –sonlardagi razryad(xona)larning juda tes ortib ketishidir. o`nlik sanoq sistemasida ikkilikka va aksincha o`tkazishlarni kompyuter o`zi bajaradi. shular asosida sakkizlik va o`n oltilik sanoq sistemalari ishlab chiqilgan . ikkilik sanoq sistemasidagi sonlar 3(sakkizlikda) 4 (o`n oltilikda ) marta kam razryad talab qiladi, chunki 4=22 , 8=23 va 16=24 1-misol 1010112 x10 turli asosli sanoq sistemalardagi sonlarni o`n asoslik sanoq sistemaga o`tkazishda sonlarni mazkur sanoq sistemasi asosining darajalar bo`yicha yoyish formulasidan foydalanamiz n=ak qk+ak-1 qk-1+ . . . .+a1 q1+a0 q0+a-1 q-1+a-2 q-2. . . . ak, ak-1,…,a0 - sonning butn qismi yoyilmasi koeffitsiyentlati; a-1, a-2,…,a-k - sonning kasr qismi yoyilmasi koeffitsiyentlati; q- sanoq sistemasi asosi …

4 / 17

lik sanoq sistemasi 2 lik sanoq sistemasi 0 00 1 01 2 10 3 11 foydalanib kodlanadi. masalan: 111011111012 x4 a) 1 11 01 11 11 012 1 3 1 3 3 1 javob: 111011111012=1313314 ga teng ekan. b) 32024 x2 sonini ikkilikka duada usulida o`tkazaylik 3 2 0 2 11 10 00 10 demak, 32024=111000102 ga teng ekan. c) 10111,101012 х4 1 01 11, 10 10 10 1 1 3 , 2 2 2 2. triada ( uchtadan ) bu usul bilan ikkilik sanoq sistemasidagi sonning sakkizlik sanoq sistemasidagi ko`rinishi va aksi tez topiladi. 8 bu 2 ning kubi, ya`ni 8=23. ikkining darajasida 3 bo`lgani uchun ikkilik sanoq sistemasidagi sonning o`ng tomonidan sonning chap tomoniga qarab 3 tadan raqam ajratib kelinadi va jadvaldan 8 lik sanoq sistemasi 2 lik sanoq sistemasi 0 000 1 001 2 010 3 011 4 100 5 101 6 110 7 111 foydalanib kodlanadi. …

5 / 17

o`nlik sanoq sistemasida yozilgan 765310 sonini ikkilikka o`tkazish uchun 2 ga takror va takror bo`lib qoldiqlarni yig`ib o`tirgandan ko`ra: 1. bu sonni o`n oltilik sanoq sistemasiga o`tkazib olamiz 765310 = 1de516 2. tetrada ni qo`llaymiz: 1 d e 5 1 1101 1110 0101 demak o`nlikdagi 7653 soni ikkilikda 1110111100101 ko`rinishda bo`lar ekan. endi o`nlikdagi 16 sonidan kichik bo`lgan sonlarni ikkilikka o`tkazishda, avval sakkizlikka o`tkazib, keyin triada usulini qo`llaymiz: 1410 ?2 1) 1410 168 isboti 2) triadani qo`llaymiz 1 6 1 110 demak o`nlikdagi 14 soni ikkilikda 1110 ko`rinishda bo`lar ekan. endi bu nazariy bilimlarni mustahkamlash va o`quvchilarning amaliy bilimlarini oshirish uchun, bu amallarni kompyuterda bajarish usullari ko`rsatiladi. buning uchun kompyuterdagi kalkulyator dasturidan foydalanamiz. kalkulyatorni ishga tushirish tartibi: 1) “ctrl” va “alt” klavishlari orasidagi bayroqcha klavishasi bilan “r” klavishasi birgalikda bosiladi, ekranda muloqot oyna chiqadi 2) “открыть” yonidagi bo`sh joyga “calc” deb yoziladi va “enter” tugmasi bosiladi, ekranda oddiy kalkulyator oynasi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sanoq sistemalari ustida amallar bajarish"

farg`ona viloyati farg`ona tumani 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi mavzusi:“sanoq sistemalari ustida amallar bajarish” metodik qo`llanma tayyorladi : farg’ona tumani xtb ga qarashli 58- sonli umumiy o`rta talim maktabi matematika va informatika fani o`qituvchisi tojiddinov nabijon yoqubjonovich tel: +99891-654-01-58 +99891-111-01-58 hurmatli o`quvchi biz va siz matematika fanida foydalanilayotgan 0,1, 2, 3, . . . . .,9 raqamlar tarixiga nazar soladigan bo`lsak matematika tarixi va bobomiz al xorazimiy qimmatbaxo asari “arifmetika” faqat matematika tarixida emas balki umuman fan va madaniyat tarixida xam juda katta ahamiyatga egadir. bu kitob orqali o`nli pozitsion sanoq sistemasi yaqin va o`rta sharq mamlakatlarigarta , evropaga tarqala boshlagan.bu sanoq sistemasi o`sha davrda xukum s...

This file contains 17 pages in DOCX format (2.1 MB). To download "sanoq sistemalari ustida amallar bajarish", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoq sistemalari ustida amalla… DOCX 17 pages Free download Telegram