analizatorlarning yosh xususiyatlari

DOCX 7 pages 62.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

6-mavzu: analizatorlarning yosh xususiyatlari reja: 1. organizm faoliyatida sezgi organlarining ro’li. 2. ko‘rish organing yosh xususiyatlari. 3. teri, hid bilish va ta’m bilish organlarining umumiy tuzilishi. 4. eshitish organining yosh xususiyatlari. 5. ko‘rish va eshitish organlarining gigiyenasi. tayanch tushunchalar: analizator, sklera, rangdor parda, to‘r parda, gavhar, ko‘z akkomodatsiyasi, yaqindan va uzoqdan ko‘rish, nog‘ora pardasi, uzangi, sandon, bolg‘acha, yevstaxiy nayi, chig‘anoq, yarimaylana kanallar. tashqi dunyodan ta’surotlarni qabul qiluvchi organlarga sezgi organlari deb ataladi. oliy nerv faoliyatini o‘rganish mobaynida analizatorlar haqida tasavvurlar vujudga kelgan. i.p.pavlov ta’limoticha analizatorlar uch qismdan: analizatorlarning retseptor qismi - retseptor: o‘tkazuvchi qism; markaziy yoki markaziy qismdan tashkil topgan yagona funksional tizimdir. bosh miya yarim sharlari po‘stlog‘ida har bir analizatorning oliy markazi joylashgan bo‘ladi. pereferik qism - ma’lum turdagi ta’sirlovchilarni qabul qiladi. o‘tkazuvchi qism qo‘zg‘alishlarni markaziy nerv tizimiga o‘tkazadi. retseptorlar turli xil bo‘ladi: fotoretseptorlar, termoretseptorlar, mexanoretseptorlar. analizatorlarga: 1.teri analizatorlari. 2.hid bilish analizatorlari. 3.eshitish analizatora. 4.ko‘rish analizatori. 5.maza bilish analizatori. …

2 / 7

chig'anoqning asosiy membranasiga birikib joylashgan[footnoteref:1]. [1: anatomy of the human body.henry gray.nega assefa alemaya university yosief tsige jimma university.in collaboration with the ethiopia public health training initiative, the carter center, the ethiopia ministry of health, and the ethiopia ministry of education 2003. 355-370 betlar mazmun mohiyatidan foydalanildi. ] ko‘rish analizatorlari ko‘rish analizatori tashqi dunyodagi narsalarni rangi, shakli haqida tasavvur hosil qilishimizga yordam beradi. ko‘zning bevosita ta’sirlovchisi yorug‘lik bo‘lib, yorug‘lik ko‘z retseptorlariga ta’sir etib ko’ruv sezgisini hosil qiladi. ko’ruv organi bolaning 11-12 yoshigacha rivojlanib boradi. ko‘zning tuzilishi. ko‘z soqk,asi va uni o‘rab to‘rgan apparatdan tashkil topgan. ko‘z soqqasi sharga o‘xshash bo‘lib, ko‘z kosasida joylashgan. ko‘z soqqasining devori uch qavatdan: tashqi - oqsil parda (sklera), o‘rta - tomirli parda va ichki - tur pardadan iborat. oqsil pardaning rangi oq bo‘lib uning bir qismi ko‘rinib turadi. skleraning orqa tomonidagi qismi teshikdir, ko’ruv nervi shu yerdan o‘tadi. skleraning oldingi qismi tiniq, qabariq bo‘lib shox …

3 / 7

qavat hujayralar hisoblanadi. ko‘z akkomodatsiyasi. akkomodatsiya (ko‘zning moslanishi) bu ko‘zni turli uzoqlikdagi narsalarni aniq ajratish qobiliyatidan iboratdir. yaqindan va uzoqdan ko‘rish yaqindan va uzoqdan ko‘rish tug‘ma bo‘lishi shuningdek, hayot davrida ortirilishi mumkin. normal ko‘rishda narsalarning tasviri to‘r pardada hosil bo‘ladi. yaqindan ko‘rishda esa narsalarning tasviri to‘r pardaning oldida hosil bo‘ladi. uzoqdan ko‘rish esa narsalarning tasviri to‘r pardaning orqasida hosil bo‘ladi. yaqindan ko‘ruvchi kishilar narsalarni ravshan ko‘rishlari uchun ikki tomoni botiq, ko‘zoynak taqishlari kerak. uzoqdan ko‘radigan kishilarga esa ikki tomoni qavariq. ko‘zoynak taqish tavsiya etiladi. bunday linzalar ko‘z gavharini qo‘shimcha ravishda nur to‘plash kuchini orttiradi. keksa kishilarda gavharning elastikligi va akkomodatsiyasi yo‘qoladi. natijada ko‘z uzoqdan ko‘radigan bo‘lib qoladi. to‘r pardaning yorug‘lik ta’sirini sezadigan hujayralari tayoqchalar bilan kolbachalardan iborat. tayoqchalar to‘r pardaning chetlarida, kolbachalar esa markazida joylashgan bo‘ladi. odamda ko‘z olmasi bir nechta manbaadan: yorug‘lik sezuvchi to‘r parda miya pufagining yon devoridan, ko‘z gavhari - ektodermadan, tomirli va fibroz pardalar - mezenximadan …

4 / 7

inchalik to‘r pardaning tashqi pigmentli qismiga, ichki devori esa yorug‘lik sezuvchi qismiga aylanadi. shu davrda ko‘z jomi oldida turgan ektoderma avval qalinlashadi, keyin unda gavhar chuqurchasi paydo bo‘lib, gavhar pufagiga aylanadi. homila hayotining 2 oyida ko‘z jomi ichiga mezenxima hujayralari o‘sib kirib, ko‘z jomining ichki tomonida tomirli pardani, tashqi tomonida esa fibroz pardani va qon tomirlar to‘rini hosil qiladi. fibroz pardaning oldingi qismi rangsizlanib shox pardaga aylanadi. homila hayotining 3 oyida ustki va pastki qovoqlar ektoderma burmalari holida paydo bo‘ladi. ko‘zning biriktiruvchi to‘qimali pardasi (konyunktiva) epiteliyasi ham ektodermadan taraqqiy etadi. ko‘z yoshi bezi konyunktiva epiteliysining o‘simtalaridan homila hayotining 3 oyida qovoqlarning tashqi qismida taraqqiy etadi. yangi tug‘ilgan va emizikli bolalarda ko‘z olmasi qini yupqa, ko‘z kosasining yog‘ tanachasi kam taraqqiy etgan bo‘ladi.ustki va pastki qovoqlar (palpebra superior et inferior) ko‘z olmasini old tomondan qoplab turgan teri burmalaridir. ular yopilgan vaqtda ko‘z olmasini himoya qiladi. ustki qovoqni peshona bilan chegarasida ko‘ndalang …

5 / 7

qlarning ichki (commissura medialis palpebrarum) va tashqi bitishmasini (commissura lateralis palpebrarum) hosil qiladi. yangi tug‘ilgan chaqaloqning qovoq tog‘aylari yaxshi rivojlangan bo‘ladi. uning balandligi katta odamnikining yarmiga teng bo‘lib, 5 yoshda o‘zining doimiy o‘lchamini egallaydi. qovoqning uzunligi esa 18-19 mm. kipriklar ingichka va kattalarga nisbatan ko‘p. bola tug‘ilganidan keyin uning qovoqlari yaxshi ochilib, yopilib turadi. yangi tug‘ilgan chaqaloqning ko‘z tirqishi tor, ichki burchagi buralgan bo‘ladi. keyinchalik ko‘z tirqishi tez kattalashadi. ko‘ruv o‘tkazuv yo‘li (tractus opticus) ko‘ruv sezuvchi va ko‘ruv reflektor yo‘llarga bo‘linadi. ko‘ruv sezuvchi yo‘l to‘rt neyrondan iborat. uning birinchi neyroni ko‘z olmasi to‘r pardasining tayoqchalar va kolbachalardan iborat. ularda hosil bo‘lgan nerv impul’si to‘r pardadagi ko‘ruv sezuvchi yo’lning ikkinchi neyroni bipolyar hujayralarga, ulardan esa uchinchi neyronning ganglioz hujayralariga o‘tadi. ganglioz hujayralarning o‘simtalari ko‘ruv nervini hosil qiladi. hosil bo‘lgan ko‘ruv nervi o‘z nomidagi kanal orqali ko‘z kosasidan kalla bo‘shlig‘iga kiradi. kalla bo‘shlig‘ida turk egarining oldingi chekkasida nerv tolalari qisman kesishib, ko‘ruv …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "analizatorlarning yosh xususiyatlari"

6-mavzu: analizatorlarning yosh xususiyatlari reja: 1. organizm faoliyatida sezgi organlarining ro’li. 2. ko‘rish organing yosh xususiyatlari. 3. teri, hid bilish va ta’m bilish organlarining umumiy tuzilishi. 4. eshitish organining yosh xususiyatlari. 5. ko‘rish va eshitish organlarining gigiyenasi. tayanch tushunchalar: analizator, sklera, rangdor parda, to‘r parda, gavhar, ko‘z akkomodatsiyasi, yaqindan va uzoqdan ko‘rish, nog‘ora pardasi, uzangi, sandon, bolg‘acha, yevstaxiy nayi, chig‘anoq, yarimaylana kanallar. tashqi dunyodan ta’surotlarni qabul qiluvchi organlarga sezgi organlari deb ataladi. oliy nerv faoliyatini o‘rganish mobaynida analizatorlar haqida tasavvurlar vujudga kelgan. i.p.pavlov ta’limoticha analizatorlar uch qismdan: analizatorlarning retseptor qismi - retseptor: o‘t...

This file contains 7 pages in DOCX format (62.0 KB). To download "analizatorlarning yosh xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: analizatorlarning yosh xususiya… DOCX 7 pages Free download Telegram