nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) umumiy ma’lumotlar

DOC 556.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1408956416_58782.doc nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) umumiy ma’lumotlar reja: 1. nerv tizimining filogenezi 2. nerv tizimining taraqqiyoti 3. markaziy nerv tizimi 4. orqa miyaning taraqqiyoti 5. orqa miya pardalari 6. bosh miya 7. ortqi miya 8. ko‘prik 9. uchinchi qorincha 10. oxirgi miya 11. bosh miya po‘stlog‘ida markazlarning joylashuvi 12. i.ichki analizatorlarning po‘stloqdagi markazlari 13. ikkinchi signal tizimi markazlari 14. analizatorlarning po‘stloq markazlari taraqqiyoti 15. yon qorincha 16. hidlov miyasi 17. bosh miya pardalari 18. efferent o‘tkazuv yo‘llari 19. ekstrapiramida yo‘llari. 20. periferik nerv tizimi 21. orqa miya nervlarining orqa shoxlari 22. yelka chigali 23. ko‘krak nervlarining oldingi shoxlari (qovurg‘alararo nervlar) 24. bel chigali 25. dumg‘aza chigali 26. bosh miya nervlari 27. hidlov nervi 28. g‘altak nervi 29. ko‘zni harakatlantiruvchi nerv i.p. pavlov ta’limoti bo‘yicha organizm ayrim a’zolar yoki tizimlar yig‘indisi bo‘lmay, tashqi muhit bilan uzluksiz aloqada bo‘lgan tirik umumlashgan tizimdir. har tirik mavjudot tashqi …

i. ular tashqi va ichki muhit ta’sirini yoki boshqa neyronlardan kelayotgan impulsni nerv hujayrasi tanasiga o’tkazib beradi. akson yoki neyritlar bitta bo‘lib, nerv impulsini hujayra tanasidan boshqa neyronga yoki ish bajaruvchi a’zoga o‘tkazib beradi. tuzilishi, vazifasi va aloqasiga qarab neyronlar sezuvchi yoki retseptor, oraliq yoki assotsiativ va harakatlantiruvchi yoki effektor neyronlarga bo‘linadi. i.sezuvchi neyronlarni dendritlarining uchlarida qabul qiluvchi apparat - retseptor joylashgan. retseptor ta’sirotni qabul qilib, uni nerv impulsiga aylantiradi. retseptorlar ma’lum bir ta’sirotni qabul qilishga moslashgan (mexanik, harorat, kimyoviy) bo‘lib, tuzilishi har xil bo‘ladi. retseptorlarning joylashishiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi: 1.ekstrotseptorlar tashqi muhit ta’sirini qabul qiladi. ular teri, shilliq pardalar va sezgi a’zolarida joylashgan. 2.introtseptorlar organizmning ichki muhitida bo‘ladigan kimyoviy o‘zgarishlar, shuningdek to‘qima va a’zolardagi bosim o‘zgarishlari ta’sirotlarini qabul qiladi. 3.propriotseptorlar mushak, pay, boylam, fassiya, bo‘g‘im xaltasidagi ta’sirotlarni qabul qiladi. ii.oraliq yoki assotsiativ neyron qo‘zg‘olishni sezuvchi neyrondan harakat neyroniga o‘tkazib beradi. bu neyronlar markaziy nerv tizimida joylashadi. iii.effektor yoki …

(afferent) va harakatlantiruvchi (efferent) neyronlar kiradi. bular orqali nerv impulsi retseptordan ish bajaruvchi a’zolarga boradi. nerv impulsi reflektor yoyida 120m/sek tezlikda yuradi. ko‘p xollarda reflektor yoyi tarkibiga uchinchi (oraliq) neyron kirib, sezuvchi neyron bilan harakatlantiruvchi neyronni bir-biriga bog‘lab turadi. oddiy reflektor yoyi odatda ikki: afferent va efferent neyrondan iborat. afferent neyronning tanasi markaziy nerv tizimidan tashqarida joylashib, orqa miya tuguni yoki bosh miya nervlari sezuvchi tugunlarining sohta unipolyar hujayralaridan iborat. bu hujayralarning pereferik o‘simtalari orqa miya nervlari yoki sezuvchi tolalari bo‘lgan bosh miya nervlari tarkibida yo‘nalib ularning uchlari retseptorni hosil qiladi. ularning markaziy o‘simtalari orqa miya nervlarining orqa sezuvchi ildizi va bosh miya nervlari tarkibida orqa yoki bosh miyaga kiradi. sezuvchi xujayraning bu o‘simtasi orqa miyaning kulrang moddasida yoki bosh miyaning harakatlantiruvchi o‘zagi efferent neyroni hujayralari bilan sinaps hosil qilib birikadi va nerv qo‘zg‘alishi harakatlantiruvchi neyronga o‘tadi. harakatlantiruvchi neyron o‘simtalari orqa miya nervlarining oldingi ildizi tarkibida ish bajaruvchi a’zoga boradi. …

ganizmning butun hayoti nerv tizimining barcha qismlarini bosh miya po‘stlog‘i boshchiligida bir-biriga bog‘lanib qilgan faoliyatidan iborat. shuning uchun birorta a’zo faoliyatining o‘zgarishi boshqa a’zolar faoliyatining o‘zgarishiga olib keladi. masalan: jismoniy ish qilgan vaqtda mushaklarda modda almashinuvi kuchayadi va kislorodga talab oshadi. bunga javoban reflektor ravishda o‘pka va yurakning faoliyati kuchayib, mushaklarga qon va kislorodning kelishi ko‘payadi. topografik nuqtai nazardan nerv tizimi markaziy va periferik qismlarga bo‘linadi. markaziy qismiga bosh va orqa miya kirib, ular kulrang va oq moddalardan iborat. kulrang modda nerv hujayralarining to‘plami, oq modda esa nerv o‘simtalaridan tashkil topgan. periferik qismi tarkibiga nerv ildizlari, tugunlari, chigallar va nervlar kiradi. nerv tizimining filogenezi bir hujayrali sodda organizmlarda (amyoba) nerv tizimi bo‘lmaydi. ularda tashqi muhit bilan aloqa organizmning ichi va tashqarisida joylashgan suyuqlik vositasida bo‘ladi (gumoral boshqarish). keyinchalik nerv tizimi hosil bo‘lganidan so‘ng, gumoral boshqarish uning ta’siriga o‘tib, neyro-gumoral boshqarish paydo bo‘ladi. nerv tizimi filogenezda bir nechta bosqichni o‘tadi: i-bosqich …

iga - har xil segmentlar o‘rtasidagi tugunlarni bir-biriga qo‘shib turadi. shuning uchun ularning ma’lum nuqtalaridagi ta’sirot ma’lum segment sohasiga tarqaladi. nerv tugunlari hayvonlarni bosh qismida ko‘proq to‘plangan bo‘lib sezgi a’zolari bilan bog‘lanadi. iii-bosqich naysimon nerv tizimi. umurtqali hayvonlarda nerv hujayralari bir-biri bilan bog‘lanib uzluksiz nerv tizimchasini hosil qiladi. uning ichida bo‘shlig‘i bo‘ladi. bu bosqichda nerv tizimi bir xil segmentlardan iborat bo‘lib, neyronlarning o‘simtalari ma’lum bir segmentga tegishli sohaga tarqaydi. nerv tizimining taraqqiyoti odamning markaziy nerv tizimi pushtning tashqi varag’i ektodermadan taraqqiy etadi. pusht tanasining dorsal qismlarida ektoderma hujayralari nerv (medullyar) plastinkani hosil qiladi. dastlab u bir qavat hujayralardan iborat bo‘lib, keyinchalik bu hujayralardan spongioblastlar (tayanch to‘qima-neyrogliyani hosil qiluvchi) va nerv hujayralarini hosil qiluvchi neyroblastlar takomillashadi. medullyar plastinka hujayralarining ko‘payishi uning turli qismlarida har xil bo‘lgani uchun u bukilib medullyar egat hosil bo‘ladi. uning chekkalari o‘sishi natijasida sekin-asta ko‘tariladi va o‘zaro birikib nerv nayini hosil qiladi. nerv nayi birikish davrida uch …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) umumiy ma’lumotlar"

1408956416_58782.doc nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) umumiy ma’lumotlar reja: 1. nerv tizimining filogenezi 2. nerv tizimining taraqqiyoti 3. markaziy nerv tizimi 4. orqa miyaning taraqqiyoti 5. orqa miya pardalari 6. bosh miya 7. ortqi miya 8. ko‘prik 9. uchinchi qorincha 10. oxirgi miya 11. bosh miya po‘stlog‘ida markazlarning joylashuvi 12. i.ichki analizatorlarning po‘stloqdagi markazlari 13. ikkinchi signal tizimi markazlari 14. analizatorlarning po‘stloq markazlari taraqqiyoti 15. yon qorincha 16. hidlov miyasi 17. bosh miya pardalari 18. efferent o‘tkazuv yo‘llari 19. ekstrapiramida yo‘llari. 20. periferik nerv tizimi 21. orqa miya nervlarining orqa shoxlari 22. yelka chigali 23. ko‘krak nervlarining oldingi shoxlari (qovurg‘alararo nervla...

DOC format, 556.0 KB. To download "nerv tizimi haqidagi ilm (neurologia) umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi haqidagi ilm (neuro… DOC Free download Telegram