eshituv a’zosining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari

DOCX 47 pages 6.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 47
4- amaliy mashg’ulot eshituv a’zosining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari quloqning anatomik tuzilishi eshituv a’zosi tovush to‘lqinlarini masofada aniqlash vazifasini bajaradi. u kichik bo‘lsada juda murakkab tuzilgan va o‘ziga xos anatomik, fiziologik xususiyatlarga ega. inson qulog‘i 3 qismdan tashkil topgan: tashqi, o‘rta va ichki. tashqi quloq (aurus externa) quloq suprasi (auricula) va tashqi eshituv yo‘lidan (meatus acuticus externa) tuzilgan. 1- rasm. o‘ng quloq suprasi 1-helix; 2-crura antihelicis; 3- porus helicis; 4- incisura anterior (auris); 5-tuberculum supra tragicum ; 6-tragus; 7- porus acusticus exeternus; 8- incisura intra tragica; 9-antitragus; 10- lobus auriculiae; 11- sulcus aurecule posterior; 12- antihelix; 13- cavum conchae; 14- cymba conchae; 15- concha auriculiae; 16-scapha; 17- tuberculum auriculiae. quloq suprasi (auricula) chakka-pastki jag‘ bo‘g‘imi va so‘rg‘ichsimon o‘siq orasida joylashgan va qalinligi 0,5-1 mm teng elastik tog‘aydan iborat. unda tog‘ay usti pardasi va teri bilan qoplangan tashqi (bo‘rtgan) va ichki (botgan) yuzasi tafovut qilinadi. quloq suprasining erkin cheti …
2 / 47
) joylashgan. antihelixning oldida voronkasimon chuqurlik bo‘lib, u quloq suprasi bo‘shlig‘i (cavum conchae) deb ataladi (1-rasm). quloq suprasi boylam va mushaklar yordamida chakka suyagining tangasimon qismiga, so‘rg‘ichsimon va yonoq o‘simtalariga birikadi. tashqi eshituv yo‘liga kirish maydonida teri tuklar bilan qoplangan va yog‘ bezlariga ega. quloq suprasi tovush to‘lqinlarini kuchaytirib, tashqi eshituv yo‘liga yo‘naltirish vazifasini bajaradi, ototopikada ishtirok etadi, hamda kosmetik ahamiyatga ega. tashqi eshituv yo‘li (meatus acusticus externus) quloq suprasi bo‘shlig‘ining bevosita davomi bo‘lib, uzunligi 2,5 sm, diametri 0,7- 0,9 sm ga teng. u o‘rta va tashqi quloqni bir-biridan ajratib turuvchi nog‘ora parda oldida tugaydi. tashqi eshituv yo‘li 2 qismdan iborat: tashqi tog‘ay-parda va ichki suyak qismlari (2-rasm). tog‘ay-parda qismi tashqi eshituv yo‘lining 2/3 qismini tashkil qilib, quloq suprasi tog‘ayining davomi uning asosini tashkil qiladi. bu yerda u orqaga va yuqoriga ochilgan novsimon shaklga ega. tashqi eshituv yo‘lining tog‘ay-parda qismida vertikal joylashgan va fibroelastik to‘qima bilan yopilgan santorini tirqishlari (incisurae …
3 / 47
tebranishi hisobiga tashqariga ko‘proq ajraladi. suyak qismining terisida tuklar va chirk ishlab chiqaruvchi bezlar bo‘lmaydi, u suyak usti pardasiga zich yopishgan bo‘lib, asta-sekin yupqalashib boradi (0,1 mm) va epidermis sifatida nog‘ora pardaning tashqi qavatiga o‘tadi. tashqi eshituv yo‘lining tog‘ay-parda va suyak qismlari o‘zaro zich fibroz to‘qima bilan birikadi. suyak qismi tashqi eshituv yo‘lining 1/3 qismini tashkil qiladi; uning old va pastki devori nog‘ora suyagi, yuqori va orqa devori-chakka suyagining tangasimon qismi va so‘rg‘ichsimon o‘simtadan hosil bo‘lgan. suyak qismining taxminan o‘rtasida tashqi eshituv yo‘lining eng tor joyi – bo‘yinchasi (istmus) joylashgan. tashqi eshituv yo‘li gorizontal va frontal yo‘nalishlarda biroz qayrilgan, shuning uchun suyak qismi va nog‘ora pardani ko‘zdan kechirish paytida u quloq suprasini orqaga va yuqoriga tortish bilan to‘g‘rilanadi. bolalar qulog‘ini ko‘zdan kechirish paytida quloq suprasi orqaga va pastga tortiladi. tashqi eshituv yo‘lining suyak qismi egatcha (sulcus tympanicus) bilan tugaydi, nog‘ora parda o‘zining pay halqasi (annulus tympanicus) yordamida shu egatchaga birikadi. …
4 / 47
on o‘siqning old devorini tashkil qiladi. klinik ahamiyati shundaki, tashqi eshituv yo‘li orqa-yuqori devorining qizarishi va osilib turishi so‘rg‘ichsimson o‘simta kataklarining yallig‘lanishidan darak beradi.uning asosidan yuz asab tolasining (yii juft) pastki shoxchasi (tushuvchi tizzasi) o‘tadi. tashqi eshituv yo‘lining pastki devori uni quloq oldi so‘lak bezidan ajratib turadi. suyak qismida pastki devor yuqori devorga nisbatan 4-5 mm uzunroq bo‘ladi. nog‘ora parda (membrana tympani) qalinligi 0,1 mm, bo‘yi 10 mm, eni 8 - 9 mm, cathi 55-60 mm2 bo‘lgan juda yupqa oval tuzilma bo‘lib, tashqi quloqni o‘rta quloqdan ajratib turadi. tashqi eshituv yo‘lining o‘qiga nisbatan bolalarda nog‘ora parda 300 o‘tkir burchak (kattalarda 450) hosil qilib joylashadi. bundan tashqari nog‘ora parda ichkariga qadahsimon botgan bo‘lib, eng chuqur joyi kindik (umbo) deb ataladi (3,4-rasmlar). nog‘ora parda tolali-tog‘ay nog‘ora halqasi (annulus fibrocartilagineus) ichida joylashadi, ammo yuqori qismida bu halqa yo‘qligi tufayli u nog‘ora o‘ymasida (incisura tympanica, yoki incisura rivinus) bevosita chakka suyagining tangachasimon qismiga birikadi. …
5 / 47
dan pastroqda chuqurlik – nog‘ora parda kindigini (umbo membranae tympani) hosil qiladi. keyin bolg‘acha dastasi yuqoriga va biroz oldinga davom etib, yuqori qismida tashqaridan ko‘zga ko‘rinadigan kalta o‘siqni hosil qiladi, undan oldinga va orqaga old va orqa bolg‘acha burmalari (plica malleolis anterior et posterior) joylashgan. otoskopiyada sun’iy yorug‘likda nog‘ora parda yaltiroq-kulrang bo‘lib ko‘rinadi. unda quyidagi “bilish” nuqtalar tafovut qilinadi: bolg‘acha dastasi, kalta o‘siq, old va orqa bolg‘acha burmalari, kindik, yorug‘lik konusi. yorug‘lik konusi nog‘ora parda yuziga tushgan yorug‘lik aksi tufayli hosil bo‘ladi va old-pastki qismida joylashgan teng tomonlama yaltiroq uchburchak shaklida namoyon bo‘ladi. nog‘ora parda shartli ikkita bir-biriga perpendikulyar o‘tkazilgan xayoliy chiziqlar yordamida 4 ta kvadrantlarga bo‘linadi. chiziqlarning biri bolg‘acha dastasi bo‘ylab nog‘ora pardaning pastki chetiga, ikkinchisi - unga perpendikulyar holda kindikdan o‘tkaziladi, natijada nog‘ora pardada old-yuqori, old-pastki, orqa-yuqori va orqa-pastki kvadrantlar hosil bo‘ladi (5-rasm). nog‘ora bo‘shlig‘i ham topografik joylashuvi, ham klinik ahamiyati bo‘yicha boshqa bo‘shliqlarga nisbatan asosiy o‘rinni egallaydi.o‘rta …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eshituv a’zosining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari"

4- amaliy mashg’ulot eshituv a’zosining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari quloqning anatomik tuzilishi eshituv a’zosi tovush to‘lqinlarini masofada aniqlash vazifasini bajaradi. u kichik bo‘lsada juda murakkab tuzilgan va o‘ziga xos anatomik, fiziologik xususiyatlarga ega. inson qulog‘i 3 qismdan tashkil topgan: tashqi, o‘rta va ichki. tashqi quloq (aurus externa) quloq suprasi (auricula) va tashqi eshituv yo‘lidan (meatus acuticus externa) tuzilgan. 1- rasm. o‘ng quloq suprasi 1-helix; 2-crura antihelicis; 3- porus helicis; 4- incisura anterior (auris); 5-tuberculum supra tragicum ; 6-tragus; 7- porus acusticus exeternus; 8- incisura intra tragica; 9-antitragus; 10- lobus auriculiae; 11- sulcus aurecule posterior; 12- antihelix; 13- cavum conchae; 14- cymba conchae;...

This file contains 47 pages in DOCX format (6.4 MB). To download "eshituv a’zosining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: eshituv a’zosining anatomik tuz… DOCX 47 pages Free download Telegram