oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 17 pages 45.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

3-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asrning 80- yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qatag’on siyosati. “paxta ishi”, “o’zbeklar ishi” nomli kompaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og’irlashuvi. orol fojiasi. 4. farg’ona voqealari. 1989 yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. 5. i.karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991 yil avgust voqealari. tayanch so’z va iboralar: fan-texnika inqilobi. intensiv va ekstensiv yo’l. turg’unlik holati. «qayta qurish». oshkoralik. «kadrlar to’dasi». «paxta ishi». milliy qadriyatlarning toptalishi. norasmiy tashkilotlar. farg’ona fojiasi. davlat tili haqida qonun o’zbekistonda prezident lavozimi. «mustaqillik deklaratsiyasi». 1917 yil 17 mart referendumi. mustaqil davlatlar ittifoqini tuzish masalasi. fhdq, uning bostirilishi. turg’unlik sabablari xx asrning 70-80 yillarida sssrda iqtisodiyotning rivojlanish sura’ti tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi dasturlar samara bermadi, iqtisodiy ziddiyatlarni …

2 / 17

taraqqiyot yo’liga kirdi. moddiy ishlab chiqarishda ishlovchilar soni qisqarib, xizmat ko’rsatish sohasida, tibbiyot, ta’lim, ilmiy faoliyatda band bo’lganlar soni oshib bordi. axborot texnikasi tibbiyot, fan, ta’lim va boshqa xizmat ko’rsatish sohalarida keng qo’llanila bordi. inson texnik, mexanik va og’ir jismoniy ishlarni bajarishdan ozod bo’lib, o’zini mazmunli, ijodiy ishlarga bag’ishladi. pirovardida turmush saviyasi tobora yaxshilanib bordi. sovet davlatida esa ilmiy-texnika inqilobidan foydalanish etarli darajada yo’lga qo’yilmadi. iqtisodiyot ekstensiv yo’lda, tobora ko’p qo’shimcha mehnat va moddiy resurslarni ishlab chiqarishga jalb etish yo’lida debsinayotgan edi. mamlakat katta tabiiy resurslarga ega bo’lsada, xo’jaliklar ularning etishmovchiligiga duch keldi. ko’pgina mamlakatlar fan-texnika inqilobi tufayli xalq turmushida jiddiy ijobiy burilishga erishgan bir paytda sssr bu jarayondan orqada qolib ketdi. ishlab chiqarish texnologiyasi eskirgan, mahsulotlarning sifati past, ularsotilmasdan omborlarda to’planib qolayotgan edi. ma’muriy-buyruqbozlik tizimi, iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlik va uning mafkuralashtirilishi iqtisodiyotni isloh qilish yo’lidagi urinishlarni yo’qqa chiqarar edi. ijtimoiy ehtiyojlarga mablag’ ajratishda qoldiq printsipi va taqsimotda tekischilik hukmron …

3 / 17

r beruvchi qonunsimon hujjatlar hukmron bo’lib, ular xo’jalik xodimlarining har bir qadamini nazorat qilib, tashabbuskorlikni bo’g’ar edi. oddiy korxonadan tumangacha, viloyatdan respublikagacha, respublikadan markazgacha haqiqiy ahvolni bo’yab ko’rsatish, barcha darajadagi rahbarlarni maqtash, ular nomiga hamdu-sanolar o’qish rasm bo’lib qolgan edi. oqibatda dunyoda eng kuchli ikki davlatdan biri, deb hisoblanib kelingan sobiq sssr turg’unlik holatiga uchradi. kpss markaziy qo’mitasining 1985 yil aprelda bo’lgan plenumi noxush tendentsiyalar yig’ilib, sssr inqiroz oldi vaziyatga tushib qolganligini ilk bor etirof etdi. mazkur plenum jamiyatni «qayta qurish» orqali iqtisodiyotni ko’tarish, xalqning turmushini yaxshilash siyosatini belgiladi. 1985 –1986 yillarda markazdagi rahbariyat tomonidan jiddiy o’zgarishlar qilish zarurligi anglandi. biroq ahvolning nihoyatda murakkabligi hali to’la idrok etilmagan edi. markazdagi rahbarlar hamon sotsializm «afzallik»laridan foydalanib, jamiyatni «qayta qurish»ga, sotsializmni yaxshilashga umid bog’lar edi. ammo ular mamlakatni sotsializmning o’zi, u yaratgan totalitar siyosiy, iqtisodiy tuzum inqirozga olib kelganligini payqamagan edi. 1987 yildagi mavjud siyosiy tuzumni va iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlikni saqlab qolgan …

4 / 17

ziladigan, gapiriladigan bo’ldi. «qayta qurish» siyosati davrida iqtisodiyotda juda kuchli buzilishlar ro’y berdi. markaz «qayta qurish»ning ilmiy va nazariy jihatdan puxta va aniqravshan dasturini ishlab chiqolmadi. iqtisodiy siyosat puxta o’ylab ko’rilmagan sinov va eksprimentlarga asoslangan edi. mamlakat sinovlar va xatolar bilan siljib bordi. mamlakat imkoniyatlarini hisobga olmasdan xalq xo’jaligining barcha sohalarini bir vaqtning o’zida rivojlantirishdan iborat noto’g’ri yo’l tutildi. «bu hol,-deb yozadi i.karimov o’zining «o’zbekiston – bozor munosabatlariga o’tishning o’ziga xos yo’li» asarida, -pirovard natijada,cheklangan mablag’larning parokanda bo’lib ketishiga, moliya va ta’minot tizimining batamom izdan chiqishiga olib keldi, inqirozni chuqurlashtirdi». sobiq sovet rahbariyati mamlakatni tanglikdan, inqirozdan chiqarish uchun ma’muriy-buyruqbozlik tizimidan, hamma resurslarni markazlashtirilgan tarzda rejalashtirish asosida boshqarish va taqsimlash yo’lidan tartibga solinadigan bozor iqtisodiyotiga o’tish kerakligini o’z vaqtida payqamadi, juda kech tushundi. 1990 yilga kelganda bozor iqtisodiyotiga o’tish zaruriyati anglandi, dasturlar tuzildi, qarorlar qabul qilindi. biroq vaqt boy berilgan edi. iqtisodiyot batamom barbod bo’lgan, moliyaviy va narx-navo tizimi izdan chiqqan, …

5 / 17

yuborildi. «kadrlar to’dasi» deb nom olgan 400 ga yaqin kelgindilar o’zbekistonni o’z bilganlaricha boshqara boshladilar. o’zbekiston kompartiyasi va respublika ministrlar soveti amalda ular tomonidan boshqarildi. birinchi lavozimda o’tirgan mahalliy kadrlar ularning qo’lida qo’g’irchoq bo’lib qoldi. o’zbekiston kompartiyasi markazqo’mida moskva vakillari - mogilnichenko, bessarabov, ponomaryov uya qurib olgan edi. o’sha yillarda tez-tez bo’lib turadigan plenumlar va yig’ilishlarda qilingan barcha ma’ruzalarni ponomaryov va o’zbekistonda doimiy ishlash uchun yuborilgan «kadrlar desanti»ning boshliqlari- anishev, ogarek, satin va ularning hamtovoqlari tahrir qilardilar. o’zbekiston kompartiyasi mqning birinchi kotibi i.usmonxo’jaev esa minbarga chiqib tayyor narsalarni o’qir edi. minbardan bilib-bilmay aytilgan gaplar qanchadan-qancha kommunistlar va rahbarlarning sha’ni, qadr-qiymatini oyoq osti qilardi, hayotini buzardi. o’zkp markaziy qo’mitasida «pinxona kabinet» tashkil topdi. ushbu «kabinet» kuch ishlatish, tuhmatlar uyushtirish yo’li bilan xodimlarni badnom qilish, respublikaga mutlaqo aloqasi bo’lmagan avantyuristik qarorlarni tiqishtirish bilan shug’ullandi. o’zbekistonda faoliyat ko’rsatayotgan «pinxona kabinet» va «kadrlar desanti»ning tashkilotchisi kpss mqning kotibi e.k.ligachyov edi. qo’g’irchoqqa aylantirilgan mahalliy rahbarlar …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

3-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asrning 80- yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qatag’on siyosati. “paxta ishi”, “o’zbeklar ishi” nomli kompaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og’irlashuvi. orol fojiasi. 4. farg’ona voqealari. 1989 yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. 5. i.karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991 yil avgust voqealari. tayanch so’z va iboralar: fan-texnika inqilobi. intensiv va ekstensiv yo’l. turg’unlik holati. «qayta qurish». oshkoralik. «kadrlar to’dasi». «paxta ishi». milliy qadriyatlarning toptalishi....

This file contains 17 pages in DOCX format (45.6 KB). To download "oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosi… DOCX 17 pages Free download Telegram