o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 22 pages 127.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 127.5 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyala r vazirligi farg‘ona davlat universiteti sirtqi bo‘lim ijtimoiy-gumanitar fanlari kafedrasi filologiya tillarini o‘qitish “oʻzbek tili” 2-kurs, 2m 23.35-guruh talabasi mo‘minova muslimaxonning o‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan «mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy -siyosiy jarayonlar» mavzusidagi mustaqil ta’lim ishi qabul qiluvchi: sh kadirov farg‘ona 2025 mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar mundarija kirish.................................................................................................................3 1. o‘zbekistonda mustaqillikka erishish jarayonining tarixiy shart-sharoitlari.....................................................................................................4 2. 1989-1991 yillardagi ijtimoiy-siyosiy harakatlar.........................................6 3. o‘zbekistonning mustaqillikka erishishi......................................................9 4. mustaqillikka erishish jarayonining ahamiyati va natijalari.......................12 xulosa.............................................................................................................19 foydalanilgan adabiyotlar...........................................................21 ilovalar........................................................................................................22 kirish o‘zbekiston mustaqillikka erishishidan oldin mamlakat ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy jihatdan murakkab davrni boshdan kechirdi. xx asr davomida o‘zbekiston sovet ittifoqining tarkibiy qismi sifatida faoliyat yuritib, mustaqil siyosat yuritish imkoniyatidan mahrum edi. sssr boshqaruv tizimi markazlashgan bo‘lib, barcha asosiy siyosiy va iqtisodiy qarorlar moskva tomonidan qabul qilinardi. buning natijasida respublika tabiiy va iqtisodiy resurslar jihatidan boy bo‘lsa-da, ular asosan markaz manfaatlari yo‘lida ishlatilgan, mahalliy …

2 / 22

sa iqtisodiy tengsizlik va ijtimoiy muammolarga duch kelgan. 1980-yillarning oxiriga kelib, sovet ittifoqida iqtisodiy inqiroz, mafkuraviy bo‘hron va ijtimoiy norozilik kuchayib bordi. 1985-yilda m.s. gorbachyov tomonidan e’lon qilingan qayta qurish (perestroyka) va oshkoralik (glasnost) siyosati natijasida ittifoqdosh respublikalarda milliy uyg‘onish harakatlari faollashdi. o‘zbekistonda ham bu jarayon o‘z aksini topdi. aholi orasida milliy ongning o‘sishi, tarixiy adolatni tiklashga intilish kuchaydi. sovet ittifoqining uzoq yillar davomida olib borgan qatag‘on siyosati va markaziy boshqaruvning adolatsizligi tobora ko‘proq tanqid qilina boshladi. o‘zbekistonda mustaqillik sari harakat 1989-yilda kuchayib bordi. aynan shu yili o‘zbekiston kompartiyasi rahbariyati o‘zgardi va islom karimov birinchi kotib lavozimiga saylandi. u hokimiyat tepasiga kelgach, mamlakatning suverenitetini ta’minlash, xalq farovonligini oshirish hamda milliy manfaatlarni himoya qilish masalalarini ilgari surdi. 1990-yil 20-iyunda o‘zbekiston ssr oliy kengashi "davlat suvereniteti to‘g‘risida"gi deklaratsiyani qabul qildi. bu hujjat o‘zbekistonning mustaqillik sari tashlagan muhim qadami bo‘lib, respublikaning o‘z mustaqil siyosatini yuritish huquqini tan oldi. 1991-yilga kelib, sssrning parchalanish jarayoni …

3 / 22

anib bormoqda edi. 1950–1960-yillarda sovet hukumati sanoatlashtirish, harbiy va kosmik texnologiyalarni rivojlantirishga katta e’tibor qaratgan bo‘lsa-da, ayni paytda aholining turmush darajasi va iqtisodiy barqarorligi masalalari yetarlicha hal etilmadi.[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi. – toshkent: o‘zbekiston, 2023. ] 1970–1980-yillarga kelib, markazlashgan iqtisodiyot o‘zining samarasizligini ko‘rsata boshladi. rivojlangan davlatlar bozor iqtisodiyotiga asoslangan tizimga o‘tib, erkin tadbirkorlikni rivojlantirish orqali iqtisodiy yuksalishga erishayotgan bir paytda, sssr sobiq tizimni saqlab qolishga harakat qilardi. natijada mamlakatda iqtisodiy o‘sish sekinlashdi, ishlab chiqarish samaradorligi pasaydi va korrupsiya hamda byurokratizm kuchaydi. shu bilan birga, sovet ittifoqi tarkibidagi milliy respublikalar mustaqillik g‘oyalariga tobora yaqinlasha boshladi. 1980-yillarning oxirida qayta qurish (perestroyka) siyosati va uning ta’siri: 1985-yilda sssr rahbariyatiga mixail gorbachyov kelishi bilan sovet ittifoqida "qayta qurish" (perestroyka) va "oshkoralik" (glasnost) siyosatlari e’lon qilindi. bu siyosat iqtisodiyotni isloh qilish, byurokratik to‘siqlarni kamaytirish va siyosiy erkinlikni oshirishga qaratilgan edi. ushbu islohotlarning dastlabki bosqichida ayrim o‘zgarishlar sezilgan bo‘lsa-da, ular tez orada sovet ittifoqining inqirozga …

4 / 22

qlik haqida erkin fikr bildirish imkoniyati paydo bo‘ldi. buning natijasida mustaqillikka intilish ruhiyati yanada kuchaydi. o‘zbekiston ssrdagi iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy muammolar: o‘zbekiston ssr sovet ittifoqining eng yirik respublikalaridan biri bo‘lsa-da, uning iqtisodiy imkoniyatlari to‘liq ishga solinmagan edi. respublikada asosan qishloq xo‘jaligi rivojlangan bo‘lib, ayniqsa paxtachilik asosiy soha hisoblanardi. o‘zbekiston "paxta respublikasi" sifatida moskvaning asosiy paxta yetkazib beruvchisi bo‘lib, markaziy hukumat tomonidan paxta xomashyosi ekspluatatsiya qilingan. bu esa respublika iqtisodiyotining bir yoqlama rivojlanishiga olib kelgan. sovet ittifoqining iqtisodiy siyosati natijasida o‘zbekistonda sanoat yetarlicha rivojlanmadi, aholi turmush darajasi past bo‘lib qoldi. ishsizlik darajasi ortdi, ekologik muammolar (ayniqsa orol dengizi fojiasi) kuchaydi, ijtimoiy inqiroz avj oldi. bundan tashqari, 1980-yillarning oxirida “paxta ishi” deb nomlangan korrupsiya mojarosi sababli o‘zbekiston ssr rahbariyati qattiq tazyiqqa uchradi. siyosiy jihatdan ham o‘zbekiston mustaqil qarorlar qabul qila olmaydigan respublika edi. sovet ittifoqining barcha muhim siyosiy qarorlari moskva tomonidan qabul qilinar, mahalliy rahbarlar esa markazning topshiriqlarini bajarishga majbur edi. …

5 / 22

-1991-yillar o‘zbekiston tarixida mustaqillikka erishish yo‘lidagi eng muhim davr hisoblanadi. bu yillarda sssrning markaziy hokimiyati zaiflashib, respublikalarda milliy harakatlar kuchaya boshladi. o‘zbekiston ham bu jarayondan mustasno emas edi. ushbu davrda ijtimoiy-siyosiy faollik ortib, mustaqillik g‘oyasi ommalashdi. islom karimovning hokimiyatga kelishi va olib borilgan siyosiy islohotlar: 1989-yil 23-iyunda islom karimov o‘zbekiston kommunistik partiyasi markaziy qo‘mitasining birinchi kotibi etib saylandi. uning hokimiyat tepasiga kelishi bilan respublikada muhim siyosiy o‘zgarishlar boshlandi. karimovning bosh maqsadi iqtisodiy va siyosiy barqarorlikni saqlash, mustaqillikka erishish yo‘lida respublikaning manfaatlarini himoya qilish edi. karimov respublika mustaqilligini bosqichma-bosqich qo‘lga kiritish strategiyasini ishlab chiqdi. u o‘zbekiston ssrning ichki siyosatini mustaqil yuritishga harakat qilib, moskva ta’siridan chiqishga intildi. shu maqsadda, u qayta qurish siyosatidan foydalanib, mahalliy iqtisodiy va ijtimoiy masalalarni mustaqil hal qilishga e’tibor qaratdi. o‘zbekiston ssrning suverenitet deklaratsiyasi (1990-yil 20-iyun): o‘zbekiston ssrda mustaqillik sari qo‘yilgan dastlabki muhim qadam 1990-yil 20-iyunda qabul qilingan "o‘zbekiston ssr davlat suvereniteti to‘g‘risida"gi deklaratsiya bo‘ldi. ushbu hujjat …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyala r vazirligi farg‘ona davlat universiteti sirtqi bo‘lim ijtimoiy-gumanitar fanlari kafedrasi filologiya tillarini o‘qitish “oʻzbek tili” 2-kurs, 2m 23.35-guruh talabasi mo‘minova muslimaxonning o‘zbekistonning eng yangi tarixi fanidan «mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy -siyosiy jarayonlar» mavzusidagi mustaqil ta’lim ishi qabul qiluvchi: sh kadirov farg‘ona 2025 mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar mundarija kirish.................................................................................................................3 1. o‘zbekistonda mustaqillikka erishish jarayonining tarixiy shart-sharoitlari...............................................................

This file contains 22 pages in DOCX format (127.5 KB). To download "o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosi… DOCX 22 pages Free download Telegram