mustaqillikka erishish arafasida oʻzbekistondagi ijtimoiy- siyosiy jarayonlar

PPTX 32 pages 2.1 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar ma’ruzachi: hafizullayev javlon . xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotidagi inqirozli holat. 70 yildan ziyod davom etgan sovet tuzumi va kommunistik partiya yakka hukmronligi davrida o‘zbekistondagi milliy urf-odatlar va anʼanalarga qattiq zarba berildi. kpss mafkuraviy siyosatining sssr xalqlari maʼnaviyatiga jiddiy salbiy taʼsiri natijasida jamiyatda madaniy-axloqiy muhit zaiflashdi, maʼnaviy qashshoqlik sovet jamiyatini inqirozga yetaklovchi kuchga aylandi. bu holat oxir oqibatda milliy tillarning jamiyat hayotidagi mavqeyining pasayishiga, uzoq yillar davomida shakllanib kelgan qadriyatlar, urf-odatlar, anʼanalarni “o‘tmishning zararli sarqiti” sifatida taʼriflashga, maʼnaviyatning uzviy qismi bo‘lgan dinni “xurofot va bidʼat” deb talqin qilinishiga va shu asosda millatlarni qaramlik holatida saqlab turishga asos bo‘ldi. bu yo‘l, o‘z navbatida, “yagona madaniyat” barpo etishga qaratalgan davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan edi. qadriyatlarning toptalishi bir necha ming yillik tarixga ega bo‘lgan, uzoq yillar davomida nishonlab kelingan “navro‘z” bayrami ham aynan mana shu yillarda taʼqibga uchradi. tarixdan maʼlumki, “navro‘z” bayrami …

2 / 32

ev va r.аbdullayevaning “mafkuraviy bo‘shliqni” yuzaga keltirmaslik borasidagi saʼyi-harakatlari natijasida 1986-yilga kelib, “navruz” bayrami bekor etildi. islom diniga aloqasi bo‘lmagan bayramga “diniy” degan tamg‘a bosildi 1985-1986-yillarda respublika ommaviy axborot vositalari ham bu bayramni o‘z sahifalarida yoritmadi. garchi “navro‘z” bayrami sovet hukumati tomonidan eʼtiborga loyiq deya hech qachon rag‘batlantirilmagan bo‘lsa-da, lekin sovet hokimiyatining barcha davrlarida bu bayram xalq orasida yashab, anʼanaviy tarzda ham nishonlanib kelingan qayta qurish sssrdagi “qayta qurish” jarayoni avval boshdanoq siyosiy sohani qamrab oldi. iqtisodiy islohotlar esa unga bo‘ysunuvchan ahamiyat kasb etdi. oradan ko‘p o‘tmay, jadallashib borayotgan siyosiy jarayonlar (oshkoralik, demokratiya) bilan sust rivojlanayotgan iqtisodiyot o‘rtasida katta farq ko‘zga tashlana boshladi. bu paytda sssrning tarkibiy qismi bo‘lgan o‘zbekiston ssr ham qayta qurish girdobiga tortildi, uning qonuniyatlariga amal qildi. qayta qurishning birinchi bosqichi (1985-1986-yillar), asosan, maʼmuriy tashkiliy tadbirlarning anʼanaviy usullarda olib borilishi bilan xarakterlanadi. mazkur bosqichda kun tartibiga qo‘yilgan vazifalardan biri ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini ishlab chiqarishga jalb etish asosida …

3 / 32

s.gorbachyov “qayta qurish va partiyaning kadrlar siyosati to‘g‘risida” maʼruza qildi. unda siyosiy islohotlarning asosiy maqsadi oshkoralik va kadrlar siyosatini to‘g‘ri yuritish asosida sovet jamiyatini to‘liq demokratlashtirishga eʼtibor qaratildi. keyinchalik m.s.gorbachyov o‘zining qayta qurish haqidagi mashhur kitobida bu g‘oyalarini davom ettirdi. biroq siyosiy tuzumni isloh qilish va demokratlashtirish, keng xalq ommasining siyosiy va tarixiy jarayonlarda ishtirok etishi markaz uchun kutilmagan oqibatlarga olib kelishi natijasida moskva tomonidan siyosiy va iqtisodiy islohotlar boshi berk ko‘chaga kiritib qo‘yildi. oqibatda 1990-yil qayta qurishning ikkinchi bosqich nafaqat sssr aholisi, balki butun dunyo umid ko‘zi bilan qarayotgan bu siyosat butunlay mag‘lubiyatga uchradi. bu holat ham sssr inqirozini tezlashtirdi va uning parchalanishiga olib keldi “paxta ishi” mustabid tuzumning mashʼum “paxta ishi” va “o‘zbek ishi” deb nomlangan qatag‘onlik siyosati 1982-yil noyabrda kpss mq bosh kotibi l.i.brejnev vafotidan so‘ng mazkur lavozimni egallagan yu.v.аndropov mamlakatda kadrlarni tanlash va joy-joyiga qo‘yish siyosatida taʼqib va tazyiqqa asoslangan qattiqqo‘llik yo‘lining tarafdori sifatida maydonga chiqdi. …

4 / 32

ishning aniq muammolaridan va qiyinchiliklaridan qidirish lozimligi taʼkidlandi. “javobgar” xalq “paxta ishi” uydirmalari boshlangan vaqtda xalq xo‘jaligida “jinoiy ishlarga qo‘l urgan” xodimlar javobgarlikka tortilib, ular xalq xo‘jaligida “qo‘shib yozishlarga” yo‘l qo‘yganlikda ayblandilar. qo‘shib yozishlarni tekshirishdan boshlangan tergov guruhining faoliyati asta-sekinlik bilan rahbarlik lavozimida ishlayotgan kishilarni ham torta boshladi. “paxta ishi”, “o‘zbeklar ishi” nomini olib kelgan qatag‘onga keyinroq milliy tus berilib, to‘liq “o‘zbeklar ishi”ga aylantirildi. natijada mahalliy rahbar xodimlar, ziyolilar ham taʼqib ostiga olina boshladi. o‘zbekistondagi bu holatlar haqida markaziy matbuot sahifalarida shunchalik ko‘p maqolalar chop etildiki, ulardan “xalqimizning tarixi, madaniyati, paxta va paxtakorning mashaqqatli mehnatlaridan bexabar odamlarda go‘yo, o‘zbeklar turli nopok yo‘llar bilan daromad orttirib, yengil-yelpi hayot kechiradi”, degan noto‘g‘ri tasavvur tug‘ilishiga sabab bo‘ldi. farg‘ona voqealari. 1989-yil o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar. 1989-yil may-iyun oylarida farg‘ona viloyatidagi millatlararo mojarolar respublikadagi siyosiy vaziyatning keskin tus olishiga olib keldi. respublikaning o‘sha paytdagi o‘zbekiston kompartiyasining sobiq birinchi kotibi rafiq nishonov boshchiligidagi siyosiy rahbariyati …

5 / 32

dan ochiq gaplashadi. bu insonlarning shu vaqtga qadar hech kim eshitmagan ohu nolalarini tinglab, o‘zining yurakdan chiqqan samimiy va haqqoniy so‘zlari bilan bamisoli ularning qalbidagi yaralariga malham qo‘ygandek bo‘ladi. islom karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 80-yillarning oxirlarida o‘zbekistonda tinch hayotni taʼminlagan holda davlatni boshqara oladigan, millat ravnaqi yo‘li asoslarini boshlab bera oladigan rahbar respublika uchun zarur edi. 1989-yil 24-iyunda i.а.karimov o‘zbekiston rahbari etib saylandi. u o‘zbekiston rahbari etib saylangan kundan boshlab o‘zbek stonda xalqning mustaqillikka erishishidan iborat azaliy orzusini amalga oshirishga qatʼiy kirishdi. mustaqillik deklaratsiyasi o‘zbekistonning mustaqillika erishishida qo‘yilgan navbatdagi muhim qadam 1990-yil 20-iyunda o‘zbekiston respublikasi oliy sovetining ikkinchi 42 sessiyasida qo‘yildi. sessiyada o‘zbekistonning “mustaqillik deklaratsiya”si qabul qilindi va uning kirish qismida quyidagicha yozib qo‘yildi: “o‘zbekiston sovet sotsialistik respublikasi oliy kengashi o‘zbek xalqining davlat qurilishidagi tarixiy tajribasi va tarkib topgan boy anʼanalari, har bir millatning taqdirini o‘zi belgilash huquqini taʼminlashdan iborat oliy maqsad haqida, …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish arafasida oʻzbekistondagi ijtimoiy- siyosiy jarayonlar"

mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar ma’ruzachi: hafizullayev javlon . xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotidagi inqirozli holat. 70 yildan ziyod davom etgan sovet tuzumi va kommunistik partiya yakka hukmronligi davrida o‘zbekistondagi milliy urf-odatlar va anʼanalarga qattiq zarba berildi. kpss mafkuraviy siyosatining sssr xalqlari maʼnaviyatiga jiddiy salbiy taʼsiri natijasida jamiyatda madaniy-axloqiy muhit zaiflashdi, maʼnaviy qashshoqlik sovet jamiyatini inqirozga yetaklovchi kuchga aylandi. bu holat oxir oqibatda milliy tillarning jamiyat hayotidagi mavqeyining pasayishiga, uzoq yillar davomida shakllanib kelgan qadriyatlar, urf-odatlar, anʼanalarni “o‘tmishning zararli sarqiti” sifatida taʼrifl...

This file contains 32 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "mustaqillikka erishish arafasida oʻzbekistondagi ijtimoiy- siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish arafasid… PPTX 32 pages Free download Telegram