nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi, mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi

PPTX 13 pages 630.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 630.9 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi yo’nalishi 102-guruh talabasi ahmadova gulining davlat tilidan ish yuritish fanidan mustaqil ishi . mavzu: nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi,mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi. reja: 1. nutqning to`g�riligi. 2. nutqning aniqligi. 3. nutqning mantiqiyligi. 4. nutqning tozaligi. 5. nutqning ta�sirchanligi. 6. nutqning maqsadga muvofiqligi. nutq so`zlovchi yoki yozuvchi tomonidan shakllantirilgan matnning tashqi ko`rinishi bo`lib, u faqatgina tilga bog�liq hodisa sanalmasdan, u ham ruhiy, ham estetik hodisadir. shuning uchun unga namunaviy nutq sifatida baho berilganda tinglovchi va kitobxonga ko`zda tutilgan maqsadning, aytilmoqchi bo`lgan muddaoning to`liq borib yetishi, ularga ma�lum ta�sir o`tkazishi nazarda tutiladi hamda bu vazifalarning amalga oshirilishida nutq oldiga ayrim talablar qo`yiladi. bu talablar grammatik jihat-dan nutqning to`g�ri bo`lishini, so`zlar ko`zlangan ma�noni aniq aks ettirishini, chiroyli, yorqin va ta�sirchan bo`li-shini taqozo qiladiki, ular nutqning asosiy xususiyat-lari sifatida qaraladi. nutq haqidagi ta�limot � ortolo-giya ana shu sifatlarni o`rganish bilan shug�ullanadi. …

2 / 13

tezislarni ilgari surgan. xullas, ma�naviyati va madaniyati shakllangan xalqlar uchun notiqlik san�ati inson faoliyatida muhim omillardan sanalgan hamda asosiy e�tiborni nutqning yaxshi bo`lishiga qaratgan o`z nazariyotchilari ham bo`lishgan. agar nutq ma�lum vaziyat va shart-sharoitlarda amalga oshirilishini nazarga olinsa, bunda joy, vaqt, mavzu va muloqot jarayonining maqsadi kabi omillar katta ahamiyatga ega bo`ladi. aytilganlarni qisqacha umumlashti-radigan bo`lsak, nutqning asosiy xususiyatlari sifatida quyidagilarni belgilash lozim bo`ladi: to`g�rilik, aniqlik, mantiqiylik, ta�sirchanlik, obrazlilik, tushunarlilik va maqsadga muvofiqlik. quyida ular haqida qisqacha ma�lumotlar beriladi. nutqning to`g�riligi1 nutqning to`g�ri bo`lishi uning bosh kommunikativ xususiyati hisoblanadi. nutqning to`g�ri tuzilgan bo`lishi tomonlarning � so`zlovchi va tinglovchining, yozuvchi va o`quvchining bir-birlarini tez va oson tushunishlarini ta�minlaydi. agar nutq to`g�ri bo`lmasa, u aniq ham, maqsadga muvofiq ham, mantiqiy ham bo`lmaydi. to`g�rilik deganda, - deb yozadi v.g.kostomarov, - nutq madaniyatining zarur va birinchi sharti sifatida adabiy tilning ma�lum paytda qabul qilingan me�yorining qat�iy va aniq muvofiq kelishini, uning talaffuz, orfografik, lug�at …

3 / 13

ida oxirgi bo`g�inga tushganda esa mevaning bir turi ma�nosi anglashiladi. tilimizda bunday so`zlar anchagina: qa*tlama � qatlama*, ho*zir � hozi*r, yigitcha* � yigi*tcha, o`quvchi*miz � o`quvchimi*z, ya*ngi � yangi* kabi. so`zlardagi bu xususiyatlarni farqlamasdan, urg�uni noto`g�ri qo`llash so`zlardagi ma�noning buzilishiga olib keladi. so`zlar talaffuzidagi bu kabi holatlarga, ayniqsa, maorif va madaniyat xodimlari e�tibor berishlari va boshqalarga o`rnak bo`lishlari lozim. talabalar mehmoni so`z birikmasida ham mulohazali holat mavjud. bu holat qaratqich kelishigi qo`shimchasi-ning tushirilishi bilan bog�liq. qiyoslang: talabalar mehmoni(kimningdir talabalar mehmoni) � talabalarning mehmoni (kimdir talabalarning mehmoni). o`zbek tilida ko`plik ma�nosini ifodalashning yo`llaridan biri � lar qo`shimchasi ekanligi ma�lum. shu bilan birga, bu qo`shimchaning ko`plik doirasidan chiqib, asosan ot va fe�llarga qo`shilganda hurmat, kinoya, piching, noaniqlik, kuchaytirish, takrorlash, ta�kid, predmetning turi, umumlashtirish, so`zlovchi munosabatini alohida bildirish singari turli xil ma�nolarni ifodalashi uning grammatik-uslubiy imkoniyatlarining kengayib borayotganligidan dalolat beradi. garchi qo`shimchaning bu kabi ma�nolarni anglatish jarayonidagi so`zlarga qo`shi-lish tarzi morfologik me�yorning buzilishi …

4 / 13

alaffuz qilish nutq madaniyatining asosiy talablaridan sanaladi. nutqning to`g�ri bo`lishi barcha soha mutaxassislari uchun ham muhimdir. ayniqsa, fizika, kimyo, matematika, biologiya, informatika fanlari o`qituvchilari o`quvchilar-ning turli tillardan kirib kelgan atamalarni ishlatish-da, urg�uni to`g�ri qo`llashlariga, to`g�ri talaffuz etishlari-ga e�tibor berishlari lozim. chunki ruscha-baynalmilal so`z va atamalarning talaffuzi, ya�ni urg�uni qo`llash o`zbek tilinikidan birmuncha farq qiladi. nutqning aniqligi aniqlik ham nutqning asosiy kommunikativ sifat-laridan biridir. agar to`g�rilik nutqning yuzaga kelishida faqat til omili, zaruriy belgisi sifatida qaralsa, nutqning aniqligi deyilganda uning shakllanishiga xizmat qiladigan, tildan tashqarida bo`lgan omillarni ham nazarda tutish lozim bo`ladi. bunda dastlab til va tafakkur munosabati turadi. chunki tabiat va jamiyatdagi narsa va hodisalar o`rtasidagi mutanosiblik va uning nutqda aks etishi ana shu aniqlikning xuddi o`zidir. e’tiboringiz uchun rahmat. image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi, mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi, mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi"

презентация powerpoint nizomiy nomidagi tdpu tarix fakulteti milliy g’oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi yo’nalishi 102-guruh talabasi ahmadova gulining davlat tilidan ish yuritish fanidan mustaqil ishi . mavzu: nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi,mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi. reja: 1. nutqning to`g�riligi. 2. nutqning aniqligi. 3. nutqning mantiqiyligi. 4. nutqning tozaligi. 5. nutqning ta�sirchanligi. 6. nutqning maqsadga muvofiqligi. nutq so`zlovchi yoki yozuvchi tomonidan shakllantirilgan matnning tashqi ko`rinishi bo`lib, u faqatgina tilga bog�liq hodisa sanalmasdan, u ham ruhiy, ham estetik hodisadir. shuning uchun unga namunaviy nutq sifatida baho berilganda tinglovchi va kitobxonga ko`zda tutilgan maqsadning, aytilmoqchi bo`lgan muddaoning to`liq b...

This file contains 13 pages in PPTX format (630.9 KB). To download "nutqning to'g'riligi, aniqligi, tozaligi, mantiqiyligi, ta'sirchanligi, maqsadga muvofiqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqning to'g'riligi, aniqligi,… PPTX 13 pages Free download Telegram