molekulyar fizika va termodinamika

DOC 228.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1576482490.doc = = f s = 1 3 = 2 3 = 3 2 = = + + + = 1 2 kt = + = = = = q ¥ ¥ ¥ = 4 0 2 0 2 p nv e dv v o - = v v э = m m rt rt 41 . 1 2 » = m pm rt rt 60 . 1 8 » = m m rt rt 73 . 1 3 » = kt e p = kt e p = = kt mgh l l l = n 2 2 1 ps s d = + d d = d = d = + = = d = = rt i 2 = rt i m 2 m = = r i 2 m r i m c v 2 = = = h 1 2 1 q q q - …

slarni mikroskopik nuqtai nazardan tekshirmay turib ham bu protsesslarning borishi to`g`risida qator xulosalar chiqarishga imkon beradi. termodinamikada juda ko`p tajribalardan olingan faktlarni umumiylashtirish orqali bir nechta qonunlar asos qilib olingan. shuning uchun ham termodinamika xulosalari juda umumiy xarakterga ega. modda holatining o`zgarishlarini tekshirishga turli xil nuqtai nazardan yondashib termodinamika bilan molekulyar-kinetik nazariya bir-birini to`ldiradi va aslida borib birlashib ketadi. 1. modda holati haqida tushuncha tekshirilayotgan jismlar to`plamini biz jismlar sistemasi yoki soddagina qilib sistema deb ataymiz. masalan, suyuqlik va u bilan, muvozanatdagi bug. xususiy holda, bitta jism ham sistemani tashqil qiladi. har xanday sistema t, r, v parametrlari bilan farq qiluvchi holatlarda bo`lishi mumkin. sistemaning holatini xarakterlovchi bunday fizik kattaliklarga holat parametrlari deb ataladi. sistemaning muvozanat holati deb shunday holatga aytiladiki, bu holatda sistemaning barcha parametrlari tayin bir qiymatlarga ega bo`ladi. bu qiymatlar tashqi sharoit ( sistemani o`rab turgan ) o`zgarmasa istalgancha vaqt davomida o`zgarmasdan koladi. agar koordinata o`qlariga qandaydir …

ziq bilan tasvirlaymiz. muvozanat holat va muvozanatli protsess tushunchalari termodinamikada katta rol o`ynaydi. termodinamikaning barcha miqdoriy xulosalarini faqat muvozanatli protsesslargagina kullash mumkin. 2. temperatura jismlarning hajm, elektr qarshiligi va shu kabi qator xossalari temperaturaga bog`liq. temperaturani miqdoriy aniqlashda bu xossalarning har biridan foydalanish mumkin. temperaturani o`lchash uchun tanlab olingan jismni (termometrik jism) eriyotgan mo`z bilan issiqlik muvozanati holatiga keltiramiz, jismning bu holatdagi temperaturasini 0 gradus deb olamiz va jismning temperaturasini o`lchash uchun biz qo`llamoqchi bo`lgan xossasini (temperatura belgisini) miqdoriy jihatdan xarakterlaymiz. bunday belgi sifatida jismning hajmi tanlab olingan va uning 0° dagi qiymati v0 ga teng deb faraz qilamiz. so`ngra usha jismning o`zini atmosfera bosimi ostida kaynayotgan suv bilan issiqlik muvozanati holatiga keltiramiz, bu holatda uning temperaturasi 100° ga teng deb olamiz va unga mos keladigan v100 hajmni aniqlaymiz. bu tanlab olgan temperatura belgisi (bu misolda — hajm) temperatura o`zgarishi bilan chiziqli o`zgaradi deb hisoblab, termometrik jismning hajmi v bo`lgan …

xulosa chikadiki, temperaturalar shkalasini bir qiymatli aniqlash uchun darajalash usulidan tashqari, yana termometrik jism va temperatura belgisini qanday tanlash haqida hali kelishib olish kerak. temperaturalarni empirik shkala deb ataluvchi shkalasini aniqlashda, bularning qanday tanlab olinishini keyingi mavzularda o`tamiz. shuni aytib o`tamizki, termometrik jismning xossalariga bog`liq bo`lmagan shkala termodinamikaning 2- qonuniga asosan aniqlanadi. bu shkala temperaturalarini absolyut shkalasi deb ataladi. 3. gazlarning elementar kinetik nazariyasi. gazlar kinetik nazariyasining bosimga oid tenglamasi molekulyar-kinetik nazariya modda holatining eng sodda holi bo`lgan gaz holatini talqin qilishda katta yuto`qlarga erishdi. bu nazariya soddalashtiruvchi bir qator farazlar kiritilgan sharoitdagi o`zining eng elementar ko`rinishida ham gaz holatining asosiy xossalarini va gazlarda bo`ladigan hodisalarni sifat jihatidan emas, balki miqdor jihatidan ham izoxlab bera oladi. biz yechmoqchi bo`lgan birinchi masala gazning idish devorlariga beradigan bosimining kattaligini hisoblash masalasidir. bu masalaning yechilishi absolyut temperaturaning fizik tabiatini yechib beradi. masalani yechish uchun gazlarning eng sodda molekulyar-kinetik modelidan foydalanamiz. u quyidagichadir: 1. …

joyda bir xil bosim ko`rsatadi. agar bordi-yu, molekulaning biror yo`nalish bo`yicha harakati ustunlik kilganda unda gaz devorining shu yo`nalishi tomonida yotgan qismiga ko`proq bosim ko`rsatar edi. molekulaning tezligi juda xilma-xil bo`lishi mumkin. ular to`qnashganda, massalari bir xil bo`lgan ikkita shar o`zaro elastik markaziy to`qnashgani kabi, tezliklari almashadi. birining tezligi oshsa, boshqasiniki kamayadi. chunki to`qnashguncha bo`lgan umumiy kinetik energiya, to`qnashgandan keyingi umumiy kinetik energiyaga teng bo`lishi kerak. qo`yilgan masalani yechishni soddalashtirish uchun molekulalar harakatining xarakteriga aloqador bo`lgan ba`zi soddalashtiruvchi farazlarni kiritamiz: 1. molekulalar faqat o`zaro perpendikulyar bo`lgan uchta yo`nalishda harakatlanadi. agar gazda n dona molekula bo`lsa, har bir yo`nalishda n/3 ta molekula ishtirok etadi. agar yo`nalishni qarama-qarshi tomonini hisobga olsak, har bir yo`nalish bo`yicha n/6 ta molekula harakat qiladi. bunday farazga asosan bizni qiziqtirayotgan yo`nalishda (masalan, idish devorining mazkur ds elementiga o`tkazilgan normal bo`ylab) molekulalarning 1/6 qismi harakat qiladi, deb hisoblaymiz. 2. hamma molekulalarning tezligi v deb hisoblaymiz. 1-soddalashtirish oxirgi natijaga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar fizika va termodinamika"

1576482490.doc = = f s = 1 3 = 2 3 = 3 2 = = + + + = 1 2 kt = + = = = = q ¥ ¥ ¥ = 4 0 2 0 2 p nv e dv v o - = v v э = m m rt rt 41 . 1 2 » = m pm rt rt 60 . 1 8 » = m m rt rt 73 . 1 3 » = kt e p = kt e p = = kt mgh l l l = n 2 2 1 ps s d = + d d = d = d = + = = d = = rt i …

DOC format, 228.5 KB. To download "molekulyar fizika va termodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar fizika va termodinam… DOC Free download Telegram