сақланиш қонунлари

DOC 95,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1584172090.doc сақланиш қонунлари режа: 1. энергиянинг сақланиш қонуни 2. импульснинг сақланиш қонуни 3. импульс моментининг сақланиш қонуни 4. жуфтликни сақланиш қонунини. сақланиш қонунлари физиканинг бошқа соҳалари каби, квант механикада ҳам заррачанинг ҳолатини ва бу ҳолат ўзгаришини ифодаловчи динамик катталикларнинг бир қатор сақланиш қонунлари фундаментал аҳамиятга эгадир. шундай сақланиш қонунлари қаторига энергия, импульс ва импульс моменти сақланиш қонунларини ва улардан ташқари фақат квант механикага хос бўлган жуфтликнинг сақланиш қонунини ҳам киритиш мимкин. классик механикада вақтнинг бир жинслилигидан энергияни сақланиш қонуни, фазонинг бир жинслилигидан импульснинг сақланиш қонуни ва фазонинг изотроплигидан импульс моментининг сақланиш қонуни келиб чиқади. квант механикада ушбу сақланиш қонунларини алоҳида-алоҳида кўриб чиқамиз. энергиянинг сақланиш қонуни. классик механикадаги каби квант механикада ҳам ҳаракат интеграллари мавжуд ва улар сақланувчан катталиклар ҳисобланади. аввалги параграфлардаги формулага асосан бўлса l катталик ҳаракат интеграли бўлади. агарда l ошкор равишда вақтга боғлиқ бўлмаса, у ҳолда dl демак, вақтга ошкор равишда боғлиқ бўлмаган ҳаракат интеграллари учун пуассон қавслари …

н эканлигидан қуйидаги натижага келамиз: ҳудди шундай импульс операторининг бошқа компоненталари учун ҳам қуйидаги натижаларини олиш мумкин: натижаларини олиш мумкин: юқоридаги ифодалардан умумий ҳолда қуйидаги вектор кўринишда ёзиш мумкин: демак, квант механикасида заррачанинг импулси сақланувчи катталик бўлади ва формула квант механикасидаги импульснинг сақланиш қонунини ифодалайди. импульс моментининг сақланиш қонунини қараб чиқамиз. импульснинг сақланиш қонунини ифодаланилишида, фазонинг бир жинслилик хоссасидан фойдаланилган эди, фазо бир жинслилик билан бир қаторда изотроплик хоссасига ҳам эгадир, яъни фазонинг барча йўналишлари ўзаро тенг кучли бўлади. импульс моментининг сақланиш қонуни квант механикада импульс моменти оператори га тенг. импулс моменти проекциялари учун ўрин алмаштириш қоидалари қуйидагича ёзилади. ушбу ўрин алмаштириш қоидалардан қуйидаги натижа келиб чиқади: заррачанинг импульс моменти проекциялари операторлари антикоммутатив бўлади, шунинг учун бир вақтнинг ўзида улар аниқ қийматга эга бўла олмайди. лекин импульс моменти проекциялари операторлари импульс моментининг квадрати оператори билан ўзаро коммутатив бўлишади, яъни қуйидаги муносабатлар ўринлидир: бу муносатлар импульс моменти квадрати ва шу импульс …

ялари операторлари билан коммутатив. шунинг учун бу операторлар гамильтон оператори билан коммутатив бўлади. демак, шундай қилиб, агар заррача марказий симметрик майдонда ҳаракатланаётган бўлса, фазода марказдан чиқувчи ҳамма йўналишлар тенг кучли бўлади ва шунинг учун бу майдонда жойлашган заррача ҳаракатининг майдон марказига нисбатан импульс моменти сақланади. умуман олганда, ташқи майдонда жойлашган системанинг импульс моменти сақланмайди. жуфтликни сақланиш қонунини. юқорида қайд этилган сақланиш қонунлари, яъни энергия, импульс ва импульс моментининг сақланиш қонунлари, классик механикага хос бўлган сақланиш қонунларининг квант механикадаги эквиваленти деб қараш мумкин. квант механикада ҳам ўзига хос бўлган сақланиш қонунлари ҳам мавжуд ва бу қонунлар классик механикада мавжуд эмас. шундай қонунлардан бири умумий характерга эга бўлиб, фазонинг хоссалари билан чамбарчас боғлангандир. бошқача айтганда, координата ўқларини параллел кўчириш ва бурилиш билан бир қаторда ёпиқ система учун гамилтонианни ўзгартирмай қолдирувчи яна бир алмаштириш мавжуд. демак, ёпиқ системанинг гамилтониани координаталари қуйидаги алмаштиришларга нисбатан ўзгармаслиги керак: 1. системани ихтиёрий масофага параллел кўчирганда; 2. системани …

ма-кет таъсир қилсак, дастлабки ҳолатга келади, яъни функция аргументи умуман ўзгармайди. бошқача айтганда ҳосил бўлади, яъни α2 =1, демак, α=±1 шундай қилиб, ушбу оператор таъсирида инверсия операторнинг хусусий функциялари умуман ўзгармайди, ёки уларнинг фақат ишоралари ўзгаради. биринчи ҳолда, заррачалар мусбат ички жуфтликга эга бўлади. иккинчи ҳолда эса заррачалар манфий ички жуфтликка эга бўлади. гамильтон операторининг инверсияга нисбатан инвариантлиги жуфтликнинг сақланиш қонунини ифодалайди, iη = ηi (11.4.3.) шундай қилиб, агар ёпиқ система ҳолати маълум мусбат ёки манфий жуфтликка эга бўлса, у ҳолда бу жуфтлик вақт ўтиши билан сақланади. фойдаланилган адабиётлар: 1. м.м.мусаханов, а.с.рахматов, квант механикаси – т.,2011 й. 2. д.и.блохинце, основне квантовой механики – м.1983. 3. г.х. хошимов, р.я.расулов, н.х.хошимов, квант механика асослари – т., 1995 й. 4. в.м.шехтер, а.а.ансельм, атом и квантовая механика –м., 1984 г.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сақланиш қонунлари"

1584172090.doc сақланиш қонунлари режа: 1. энергиянинг сақланиш қонуни 2. импульснинг сақланиш қонуни 3. импульс моментининг сақланиш қонуни 4. жуфтликни сақланиш қонунини. сақланиш қонунлари физиканинг бошқа соҳалари каби, квант механикада ҳам заррачанинг ҳолатини ва бу ҳолат ўзгаришини ифодаловчи динамик катталикларнинг бир қатор сақланиш қонунлари фундаментал аҳамиятга эгадир. шундай сақланиш қонунлари қаторига энергия, импульс ва импульс моменти сақланиш қонунларини ва улардан ташқари фақат квант механикага хос бўлган жуфтликнинг сақланиш қонунини ҳам киритиш мимкин. классик механикада вақтнинг бир жинслилигидан энергияни сақланиш қонуни, фазонинг бир жинслилигидан импульснинг сақланиш қонуни ва фазонинг изотроплигидан импульс моментининг сақланиш қонуни келиб чиқади. квант механикада ...

Формат DOC, 95,0 КБ. Чтобы скачать "сақланиш қонунлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сақланиш қонунлари DOC Бесплатная загрузка Telegram