кимёнинг асосий қонунлари

DOC 64.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502859461_68940.doc кимёнинг асосий қонунлари режа: 1. моддалар массасининг сақланиш қонуниё 2. таркибнинг доимийлик қонуни 3. каррали нисбатлар конуни 4. эквивалентлар қонуни модда массасининг сақланиш қонуни, таркибнинг доимийлик қонуни, каррали нисбатлар қонуни ва эквивалентлар қонуни. эквивалентни топиш. кимёнинг асосий қонунларига - моддалар массасининг сақланиш қонуни, таркибининг доимийлик қонуни, каррали нисбатлар қонуни, эквивалентлар қонуни, гей-люссакнинг ҳажмий нисбатлар қонуни ва авагадро қонунлари киради. xvii асрга келиб кимёда табиатни ҳаётдан ажратилган ҳолда ўрганиш (алхимиклар назарияси) аста-секин йўқолиб, унинг ўрнини аниқ тажрибалар натижаларига асосланиб хулосалар чиқаришга ўта бошланди. бу янги оқимни асосчиси инглиз кимёгари роберт бойль эди. у 1673 йилда ўтказилган тажрибаларга асосланиб қуйидаги назарияни таклиф қилади: металлар қаттиқ қиздирилганда жуда нозик «олов материяси» металл ичига кириб у билан бирикади ва металлни оғирлигини оширади дейди. моддалар массасининг сақланиш қонуниё рус олими м. в. ломоносов оғирликка эга бўлмаган ҳар қандай материяни ва шу жумладан бойльнинг «олов материяси»ни рад қилиб, ундан фарқли равишда металларни оғзи берк идишларда …

ҳатдан пухта текшириб чиқиб, ушбу қонуни яратди: «бирор кимёвий бирикма ва қандай йул билан ҳосил қилинишидан қатъий назар, унинг таркиби ҳамма вақт бир хил бўлади». масалан, лавуазье карбонат ангидрид газини 10 хил усул билан ҳосил қилиб, унинг таркибида углерод ва кислородларнинг массалари орасидаги нисбат ҳар доим 3:8 эканлигини исбот қилди. океандан, дарёдан, қудуқдан ёки ҳap хил суъний усуллар билан олинган ва яхшилаб тозаланган сувда ҳар доим водород билан кислородни массаларини нисбати 1:8 бўлади. яъни булардан «ҳар қандай кимёвий тоза бирикманинг ташкил этувчи элементларнинг массалари ўзгармас нисбатда бўлади» деган хулосага келиш мумкин. бу қонун ҳақида пруст билан бертолле орасидаги тортишув етти йил чамаси давом этди. оқибатда пруст ўзи қилган бир қатор тажрибаларига асосланиб, бертолле далил қилиб келтирган хамма ҳолларда анализ қилинган моддалар тоза бўлмай, балки аралашмалар эканлигини исботлади. лекин бу қонундан бир хил таркибли бирикмалар ҳамма вақт бир хил хоссаларга эга бўлади деган хулоса чиқариш мумкин эмас. таркиби бир хил бўлган, …

углерод миқдорлари 3:6 ёки 1:2 нисбатда бўлади. яна бир мисол: сув таркибида 1 масса қисм водородга 8 масса қисм кислород, водород пероксидда эса 1 масса қисм водородга 16 масса қисм кислород тўғри келади, яъни уларнинг нисбати 1:8 ёки 1:16 ва ҳоказо. бу қонундан иккита муҳим хулоса келиб чиқади: 1. бир хил элементлардан ҳосил бўлган бирикмалар ўз оғирлик таркиблари жиҳатидан, одатда бир - биридан анча фарқ қилади. 2. бирикадиган элементлар орасидаги миқдорий нисбатларнинг ўзгариши ҳамма вақт сифат ўзгаришларига сабаб бўлади. масалан, метан билан этилен гарчи бир хил элементлардан тузилган бўлса ҳам, лекин сифат жиҳатидан бир-биридан бутунлай фарқ қилади. ҳозирги вақтда кўпчилик элементларнинг изотоплари яратилгандан кейин, бу қонунга бўйсунмаслик ҳоллари ҳам пайдо бўлди. эквивалентлар қонуни 1814 йилда волластон деган олим кимёга «эквивалент» (тенг қийматли) деган тушунчани киритади. маълумки моддалар ўзаро мос масса миқдорида бирикади. масалан, 49 г сульфат кислота 32,5 г рух билан реакцияга киришганда 1 г водород ажралиб чиқади. сульфат кислотани …

олтингугуртнинг эквиваленти 16 бўлса.темирнинг эквиваленти нечага тенг? fes да 3,5 г темирни оғирлик қисмига 5,5-3,5=2 оғирлик қисм олтингугурт тўғри келади. темирнинг эквиваленти унинг 1 эквивалент олтингугурт билан бирикадиган миқдори бўлганидан: экв fe = = 28 га тенг бўлади. юқоридагиларга асосланиб эквивалентлар қонуни яратилган: «элементлар бир-бири билан ўз эквивалентларига пропорционал бўлган оғирлик миқдорларида бирикади», яъни 8 г кислород билан 20 г кальций бирикса,16 г кислород билан 40 г кальций бирикади. элементларнинг эквиваленти тажрибада анализ, синтез ва умуман, кимёвий реакцияларни ўрганиш орқали топилади. элементнинг атом массасини унинг валентлигига бўлиб ҳам шу элементнинг эквивалентини топиш мумкин. бунда албатта элементнинг валентлиги ўзгарувчан бўлса унинг эквиваленти ҳам ўзгариб туради. мураккаб моддаларнинг, масалан, кислоталарнинг эквивалентини топиш учун молекуляр массасини кислотанинг негизлилигига бўлиш керак. масалан, h2so4 негизлиги 2 га тенг, демак, экв h2so4 = = 49 га тенг бўлади. асосларда эса унинг молекуляр массасини асос таркибига кирувчи металлнинг валентлигига бўлиш керак: экв са(он)2 = = 37 га …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кимёнинг асосий қонунлари"

1502859461_68940.doc кимёнинг асосий қонунлари режа: 1. моддалар массасининг сақланиш қонуниё 2. таркибнинг доимийлик қонуни 3. каррали нисбатлар конуни 4. эквивалентлар қонуни модда массасининг сақланиш қонуни, таркибнинг доимийлик қонуни, каррали нисбатлар қонуни ва эквивалентлар қонуни. эквивалентни топиш. кимёнинг асосий қонунларига - моддалар массасининг сақланиш қонуни, таркибининг доимийлик қонуни, каррали нисбатлар қонуни, эквивалентлар қонуни, гей-люссакнинг ҳажмий нисбатлар қонуни ва авагадро қонунлари киради. xvii асрга келиб кимёда табиатни ҳаётдан ажратилган ҳолда ўрганиш (алхимиклар назарияси) аста-секин йўқолиб, унинг ўрнини аниқ тажрибалар натижаларига асосланиб хулосалар чиқаришга ўта бошланди. бу янги оқимни асосчиси инглиз кимёгари роберт бойль эди. у 1673 йилда ўтказилг...

DOC format, 64.5 KB. To download "кимёнинг асосий қонунлари", click the Telegram button on the left.

Tags: кимёнинг асосий қонунлари DOC Free download Telegram