fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf

PPT 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1644350837.ppt name of presentation fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf fizika darsligi asosida 35-mavzu: * fotoelektrik effekt yoki qisqacha – fotoeffekt 1887-yilda h. hertz tomonidan kashf qilinib, tajribada rus olimi a. stoletov tomonidan (f. lenarddan bexabar) har tomonlama tadqiq qilingan. tashqi fotoeffekt – bu moddadan yorug‘lik ta’sirida elektronlarning chiqarilishi. * fotoeffekt hodisasini o‘rganishning eksperiment qurilmasining sxematik ko‘rinishi 6.1-rasmda keltirilgan. qurilmaning asosi ikkita elektrod: anod va katodga ega hamda kvarsdan tayyorlangan “oynali” shisha ballondan iborat. shisha ballon ichida vakuum hosil qilinadi, chunki vakuumda elektronlar va boshqa zarralar to‘g‘ri chiziqli harakat qila oladilar. elektrodlarga potensiometr orqali kuchlanish (0 dan u gacha) berish uchun tok manbayi ikkilangan kalit k orqali ulangan. ikkilangan kalit tok manbayining qutbini almashtirib, zanjirga ulash imkonini beradi. elektroddan biri – katod (asosan, seziyli katod) kvars “oyna”dan monoxromatik nur bilan yoritiladi. o‘zgarmas to‘lqin uzunligida hamda o‘zgarmas yorug‘lik oqimida fototok kuchi i ning anodga berilgan kuchlanishiga bog‘liqligi o‘lchanadi. * 6.2-rasmda fototok kuchining kuchlanishga …

ymatga yetganda, fototok nolga teng bo‘ladi. yopuvchi kuchlanish uyop ning qiymatini berilgan katod uchun o‘lchab, fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasini aniqlash mumkin: * f.lenard o‘z tajribalarida ko‘rsatganday, uyop – yopuvchi potensial tushayotgan nurning intensivligiga (yorug‘lik oqimiga) bog‘liq bo‘lmasdan, tushayotgan yorug‘likning chastotasiga chiziqli bog‘liq ekanligini (6.3-rasm) ko‘rsatadi. * tajribalar asosida fotoeffekt qonunlari kashf qilindi: 1. fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasi yorug‘lik oqimi (intensivligi)ga bog‘liq emas va tushuvchi nurning chastotasi v ga chiziqli bog‘liq (v ortishi bilan i chiziqli ortadi). 2. har bir modda uchun fotoeffekt ro‘y beradigan minimal chastota vmin mavjud va bu fotoeffektning qizil chegarasi deyiladi. * 3. katoddan vaqt birligida chiqayotgan fotoelektronlar soni katodga tushayotgan yorug‘lik oqimi (intensivligi)ga to‘g‘ri proporsional, chastotasiga bog‘liq emas. fotoeffekt hodisasi inersiyasiz hodisadir, yorug‘lik oqimi to‘xtalishi zahotiyoq fototok yo‘qoladi, yorug‘lik tushishi bilan fototok paydo bo‘ladi. fotoeffekt nazariyasi. fotoeffekt nazariyasi 1905-yilda a. eynshteyn tomonidan asoslab berildi. u m. plank gipotezasidan foydalanib, elektromagnit to‘lqinlar ham alohida porsiyalar – kvantlardan …

ning saqlanish qonunini ifodalaydi. shuningdek, fotoeffekt qonunlarini: a) fotoelektronlarning maksimal kinetik energiyasini tushuvchi nurning chastotasiga chiziqli bog‘liqligi va tushuvchi nurning intensivligi (oqimi)ga bog‘liq emasligi; b) fotoeffektning qizil chegarasi mavjudligi, ya’ni hvmin = a ni; * d) fotoeffektning inersiyasizligini tushuntirib berdi. eynshteyn tenglamasiga asosan, 1 s da yuzadan chiqayotgan fotoelektronlar soni shu yuzaga tushuvchi fotonlar soniga proporsional bo‘ladi. eynshteyn tenglamasi asosida 6.3-rasmdagi u yop – yopuvchi potensialning chastotaga bog‘lanish grafigi qiyaligi tgα – plank doimiysini elektron zaryadining nisbatiga teng, ya’ni * bu nisbat plank doimiysini tajribada aniqlashga imkon beradi. bunday tajriba 1914-yilda r. milliken tomonidan o‘tkazilib, plank doimiysi aniqlangan. bu tajriba fotoelektronning chiqish ishini ham aniqlashga imkon berdi: bu yerda: c – yorug‘lik tezligi, λ0 – fotoeffektning qizil chegarasiga to‘g‘ri kelgan to‘lqin uzunligi. katodlar uchun chiqish ishi ev larda o‘lchanadi (1 ev = 1,6 · 10–19j). shuning uchun ham plank doimiysining amalda ev larda ifodalangan qiymati qo‘llaniladi: h = 4,136 · …

* nur ta’sir etish natijasida yarimo‘tkazgichlarda hosil qilingan qo‘shimcha elektr o‘tkazuvchanlik fotoo‘tkazuvchanlik deyiladi. bu esa fotoqarshiliklarni ishlab chiqarishda qo‘llaniladi. fotoqarshilik – bu o‘tkazuvchanligi yorug‘lik ta’sirida o‘zgaradigan qarshiliklar bo‘lib, uni radiotexnikada fotorezistorlar deb ataladi. fotonlar. yorug‘likning kvant nazariyasiga binoan modda yorug‘lik nurini yutishda va nurlashda yorug‘lik o‘zini zarralar oqimi kabi namoyon qiladi. yorug‘likning bu zarrasi fotonlar yoki yorug‘lik kvantlari deyiladi. fotonning energiyasi e=hv ga teng. foton vakuumda yorug‘lik tezligi c bilan harakatlanadi. foton tinchlikda massaga ega emas, ya’ni m0 = 0. nisbiylik nazariyasidagi e=mc2 dan foydalanib fotonning harakatdagi massasini aniqlash mumkin: * yorug‘likni zarralar – fotonlar oqimidan iborat deb qarash korpuskulyar nazariya bo‘lib, bunda nyuton mexanikasiga qaytish bo‘ldi, deyish mumkin emas. uning harakat qonunlari kvant mexanikasining qonunlariga bo‘ysunadi. xx asrning boshiga kelib, yorug‘lik ikki xil tabiatga ega ekanligi ma’lum bo‘ldi. yorug‘lik tarqalishida uning to‘lqin xossalari (interferensiya, difraksiya, qutblanish) va moddalar bilan ta’sirlashganda (fotoeffekt, yorug‘lik bosimi va b.) korpuskulyar – zarra xossalari …

fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf"

1644350837.ppt name of presentation fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf fizika darsligi asosida 35-mavzu: * fotoelektrik effekt yoki qisqacha – fotoeffekt 1887-yilda h. hertz tomonidan kashf qilinib, tajribada rus olimi a. stoletov tomonidan (f. lenarddan bexabar) har tomonlama tadqiq qilingan. tashqi fotoeffekt – bu moddadan yorug‘lik ta’sirida elektronlarning chiqarilishi. * fotoeffekt hodisasini o‘rganishning eksperiment qurilmasining sxematik ko‘rinishi 6.1-rasmda keltirilgan. qurilmaning asosi ikkita elektrod: anod va katodga ega hamda kvarsdan tayyorlangan “oynali” shisha ballondan iborat. shisha ballon ichida vakuum hosil qilinadi, chunki vakuumda elektronlar va boshqa zarralar to‘g‘ri chiziqli harakat qila oladilar. elektrodlarga potensiometr orqali kuchlanish (0 dan u gacha) ber...

Формат PPT, 1,1 МБ. Чтобы скачать "fotoelektrik effekt. fotonlar 11-sinf", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fotoelektrik effekt. fotonlar 1… PPT Бесплатная загрузка Telegram