fotonlar nazariyasi

DOCX 23 стр. 67,5 КБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 67,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ a.eynshteynning fotonlar nazariyasini o’rganish reja: kirish 1.fotonlar nazariyasi. 2.kvant nazariyasining asosiy tenglamalari. 3.absolyut qora jism. xulosa adabiyotlar “har kimning orzusi bor. tonggacha yashashni hohlardim lekin bilaman, uch soatdan oz vaqtim qoldi. tun buladi ammo baribir o’lish juda oson kunduzgi yorug’likni olmaydi. shunday bo’lsa ham: men yulduzlar nurida o’laman.“ vektor gyugo kirish quyosh tomonidan chiqarilgan fotonlar yorug’lik tezligida sayyoramizga sakkiz daqiqadan ko’proq vaqtni oladi. 93 million milya (150 million km) bo’sh maydonni bosib o’tish bu yorug’likka to’sqinlik qilmaydi. ammo bu quyoshga qaraganimizda, biz uni o’tmishda qisqa vaqt bo’lganidek ko’rayotganimizni anglatadi. agar quyosh hozir mavjud bo’lganida, biz sakkiz minut o’tgach uni na yorug’likda, na tortishishda bilmas edik. ammo fotonning nuqtai nazari haqida nima deyish mumkin. bilamizki, siz …

2 / 23

qiling-a, siz bir joyda, bir yorug’lik sekundida boshqa tomonga yo’nalgan chiroqni miltillab yerga tiqilib turasiz. endi huddi shu chiroq yonib turgan o’sha ob’ekt tomon yugurayotganingizni, shunchalik tezroq yorug’likni ko’rasiz. u qanday tezlikda harakat qilsa, dam olish tezligi ham siz qancha tezlikda ishlatsangiz, shuncha tez yugurishingiz kerak. 1905 – yilda eynshteyn o’zining maxsus nisbiylik nazariyasini ilgari surdi va muvaffaqiyatsiz mishil – morli eksprimentini va vaqtning qisqarishi va vaqtning uzayish hodisalari, agar vaakumdagi yorug’lik tezligi universal doimiy bo’lsa tushunarli bo’lishini ta’kidladi. bu shunu anglatadiki, biror narsa tezroq harakatlanadi – yorug’lik tezligiga yaqinroq – uni tomosha qilayotgan kishi o’z vaqtlari va masofalarini odatdagidek ko’radi, lekin kimdir tez harakatlanayotgan narsaga “minib” ular qisqa vaqt yurganini ko’radi. dam olishda qolgan kuzatuvchiga uzoqroq masofani bosib o’tdilar. eynshteyn inqiloblar zamonasida yashadi. xix asrda reklama matbuotni egalladi. 1920 – tillarda u radioda o’z o’rnini topdi. ikkita o’n yillikdan so’ng esa televediniyada ham paydo bo’ldi. insoniyat ilk bora axborot …

3 / 23

qqisiga erishgan vaqtida u 72 yoshda bo’gan. bu vaqtga kelib uning ko’plab otashin g’oyalaridan aksariyatidan tafti suninb borgab bo’lib, faqat bittasi – kvat mexanikasi va nisbiylik nazariyasi o’zaro tushuntirish orzusi hali uyg’oq edi. 1980 – yilda uning shahsiy qo’lyozmalari omma e’tiboriga havola etildi va olim yodini qadrlovchi izdoshlar, o’z suyukli daholarning iddiy inson sifatidagi qirralarini bilib olishga muvaffaq bo’ldilar. uning paypoq keymaganligi, trupka chekkani, skipkada kuy chalgani hamda ayrimlar uchun haqiqiy kashfiyot bo’ldi. ko’pchilik xotirasida eynshteyn, birinchi jahon urushi, natsizm va makkartizm kabi bolalarga mutlaqo qarshi bo’lgan haqiqiy inson sifatida nomoyon bo’ldi. o’zining ilk maqolalaridayoq eyshteyn statistic mexanikadan juda yaxshi habardor ekanligini namoyish qilib, an’anaviy molikulyar – kenitik nazariyaning barcha imkoniyatlaridan foydalanib bo’lgan edi. uning maskur ishlarida, osmonning moviy rangi chang zarralarining quyosh nurlarida ko’rinadigan harakatlari, gul changining suvli stakandagi tetrashi kabi hodisalar yuzasida tushuntirishlar berilgan. bundan tashqari u, ko’plab fizik – eksprimentator olimlarning meyasini band etgan hodisa – fotoeffekt …

4 / 23

plank birinchi bo’lib mumtoz fizika prinsiplariga zid bo’lgan ossillyator energiyasini kvantlash haqidagi geotezani 1900 – yili 14 – dekabrda berlin shahrida bo’lib o’tgan nemis fiziklari jamiyati anjumanida aytdi. aynan shu gepotiza eski tushunchalarni chilparchin qilib, ularni qayta ko’rib chiqishga turtki bo’ldi. bu esa ko’p mashxur fiziklarning ishlarini rivojlantirdi. quyosh tutilishi 1804 yildayoq, bavariyalik astronom iogann georg fon zoldner (1776 - 1833), yorug’lik nurining, og’irlik kuchiga nisbatan ta’sirli (sezuvchan) bo’lgan zarrachalardan iborat ekanligiga da’vo qiluvchi nyuton korpuskulyar nazariyasiga asoslanib, quyidagicha ajoyib bir ilmiy xulosa shakllantirgan edi: «osmon jismi yaqinidan o’tayotgan yorug’lik nuri, mazkur osmon jismining tortishish kuchi ta’sirida, osmon jismiga nisbatan qarama-qarshi yo’nalishga tomon og’adigan giperbola chizadi». fon zoldner shuningdek, quyosh yaqinidagi og’ish burchagi (yoki, perturbatsiya burchagi) 0.84 sekundni tashkil qilishini ham hisoblab chiqqan edi. bunday og’ishni yerdan turib sezish mumkinmi? «quyosh yaqinidagi qo’zg’almas yulduzlarni kuzatishda ushbu og’ishni e’tiborga olishimiz zarur bo’lar edi. lekin, bunday kuzatuvni yerdan turib amalga oshirish imkoni …

5 / 23

uchining ta’siri tufayli yuzaga kelgan edi. biroq, vaqt kam bo’lgani sababli eynshteyn bular borasida taxminiy-taqribiy yaqinlashuv asosidagi xulosalar bilan cheklangan edi. bu orada uning nazariyasi istisnosiz ravishda faqat fiziklar orasida qiziqish uyg’ota boshladi. dastlabki aniq o’lchovlarni astronom karl shvartsshild (18731916) tomonidan olindi. shvartsshild tug’ma astronom bo’lgan. uning qo’shaloq yulduzlar orbitasi haqidagi ilk maqolasi, hali o’quvchilik yillaridayoq, aniqrog’i, 16 yoshga kirgan paytida nashrdan chiqqan edi. yangi 1915 yil kirishiga uch kun qolganda u eynshteynga xat yozib, merkuriy orbitasidagi anomaliyalar haqidagi o’z qarashlarini va hisob-kitoblarini bayon qilgan edi: «ko’rib turganingizdek, urush olovi hozircha meni chetlab o’tmoqda va sizning ilmiy g’oyalaringiz nafasidan bahramand bo’lishim imkonini bermoqda». shvartsshild, izolyatsiyalangan nuqtaviy yulduz uchun eynshteyn tenglamalarining aniq yechimini topishga muvaffaq bo’ldi. u qaralayotgan osmon jismini, sferik simmetrik shakldagi zaryadlanmagan va qo’zg’almas jism tarzida soddalashtirib qabul qildi. shvartsshild metrikasi orqali sferik osmon jismining tashqarisidagi zamon – makon egrilanishini hamda, iozlyatsiyalangan, aylanmaydigan, zaryadlanmagan massaning gravitatsiya maydonini yetarlicha kata …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fotonlar nazariyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ a.eynshteynning fotonlar nazariyasini o’rganish reja: kirish 1.fotonlar nazariyasi. 2.kvant nazariyasining asosiy tenglamalari. 3.absolyut qora jism. xulosa adabiyotlar “har kimning orzusi bor. tonggacha yashashni hohlardim lekin bilaman, uch soatdan oz vaqtim qoldi. tun buladi ammo baribir o’lish juda oson kunduzgi yorug’likni olmaydi. shunday bo’lsa ham: men yulduzlar nurida o’l...

Этот файл содержит 23 стр. в формате DOCX (67,5 КБ). Чтобы скачать "fotonlar nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fotonlar nazariyasi DOCX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram