ossillografik usullar yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va hisoblash

DOCX 38 pages 3.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o`zbekiston respublikasi qurilish vazirligi toshkent davlat arxitektura qurilish universiteti “qurilishni boshqarish” fakulteti “shahar qurilishi va xo’jaligi” kafedrasi “metrologiya asoslari” fanidan kurs ishi mavzu: ossillografik usullar yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va hisoblash. bajardi: xurramov sh. guruh: 41-21-guruh. tekshirdi: tugalov b. toshkent - 2023 “tasdiqlayman” “shahar qurilishi va xo’jaligi” kafedrasi mudiri ________ «_» _____ 2023 yil kurs (ishi) loyihasi metrologiya asoslari fani bo‘yicha “qurilishni boshqarish fakulteti”, 60711300 - metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifat menejmenti yo‘nalishi 41-21 guruh 2-kurs talabasi xurramov sherali jo`ra o’g’li rahbar: _______ topshiriq 1. ishlanadigan loyiha (mavzu) ____________ ________________________________ 2. boshlang‘ich ma’lumotlar ___________ ________________________________________________ 3. qo‘llanmalar _____________ ________________________________________________________________ 4. chizma qismining tuzilishi _____________ 1. _______________ 2. _______________ 3. _______________ 4. _______________ 5. hisoblash – tushuntirish yozuvi qismining tuzilishi _______ __________________________________________________________________________ 6. qo‘shimcha vazifa va ko‘rsatmalar _________ ________________ 7. kurs (ishi) loyihasini bajarish rejasi 1 2 3 3 himoya rahbar __________ topshiriqni bajarishga oldim _____________ (sana va talabaning imzosi) …

2 / 38

barcha tarmoqlariga xos bo‘lgan, doimiy ravishda va uzluksiz tarzda rivojlanishda bo‘luvchi fanlar turkumiga kiradi. ma’lumki metrologiyaning vazifasi bizni o’rab turgan borliq atrof-muhit to’g’risida axborot hosil qilishdan va undan foydalanishdan iboratdir. metrologiya fan sifatida o’lchashlar, ularga bog’liq va tegishli bo’lgan qator masalalarni o’z doirasiga oladi. metrologiya aslida yunonchadan olingan bo’lib, metron – o’lchov va logos – ta’limot degan ma’noni bildiradi. umumiy tushunchasini oladigan bo’lsak, metrologiya – o’lchashlar haqidagi fan. inson aql-idroki, zakovati bilan o’rganayotgan, shakllantirayotgan hamda rivojlantirgan qaysi fanni, uning yo’nalishini olmaylik, albatta o’lchashlarga, ularning turli usullariga, o’zaro bog’lanishlariga duch kelamiz. ya’ni bizni o’rab turgan borliqni o’lchovlarsiz tasavvur qila olmaymiz. bu o’lchash usullari va vositalari yordamida ularning birligini, yagona o’lchashni talab etilgan aniqlikda ta’minlash metrologiya fani orqaligina amalga oshiriladi. shu sababdan hozirdagi qaysi bir fan, ilmiy yo’nalish, u xoh tabiiy, xoh ijtimoiy bo’lmasin, albatta u yoki bu darajada metrologiya bilan bog’liq. inson qo’li еtgan, faoliyati doirasiga kirgan, ammo o’lchashlar va ularning …

3 / 38

sitalarini sinovdan o‘tkazishdir. i-bob. ossilograf o`lchash vositalari haqida umumiy ma`lumot 1.1 elektron ossilograflar haqida umumiy ma`lumot ossillograf (lot. oscillo — tebra-naman va ...graf) — ikki yoki bir necha kattaliklar (parametrlar va funksiyalar; elektr kattaliklar) orasidagi bogʻliqlikni kuzatishga imkon beradigan, kattaliklarning vaqt boʻyicha oʻzgarish egri chiziqlarini oʻz-oʻzidan yozib oladigan asbob. turli texnika masalalarini hal qilishda ishlatiladi. ossillograf tasvirlanadigan va tekshirilayotgan jarayonning vaqtga bogʻlikligini ifodalaydigan egri chiziq ossillogramma deb ataladi. zamonaviy оssillograflar gigagerts chastotalari signalini o'rganishga imkon beradi. yuqori chastotali signallarni o'rganish uchun siz elektron-optik kameralardan foydalanishingiz mumkin. osiloskoplar bitta kanalli va ko'p kanalli (kirish joyida 2, 4, 6 va hokazo kanallarga) bo'linadi. ko'p kanalli osiloskoplar bir vaqtning o'zida ekrandagi bir nechta signallarni kuzatish, ularning parametrlarini o'lchash va ularni bir-biri bilan taqqoslash imkonini beradi. elektr signallarning chastota, vaqt va amplituda parametrlarini o'lchash radiotexnika va aloqa sohasidagi turli texnik asboblarning sifatli xarakteristikalarini baholash uchun muhim faktor hisob lanadi. ossillografik o'lchovlar klassifikatsiyasi bo'yicha o'lcham …

4 / 38

i alohida namunaviy barqarorligi yuqori bo'lgan generatordan foydalanish printsipiga asoslangan. ba'zi hollarda namunaviy generator sifatida bevosita ossillografiii o'zining yoyilma generatori qo'llaniladi, lekin bunda uning chastota-vaqt xarakteristikalari qat'iy normal- iashtiriladi. yoyilma chizig'ining o'lchamlik koeffitsiyenti кx vaqt birligida x o'qi masshtab to'rining bo'linish birligiga darajalangan. yoyilma tezligini ulagichi kx birliklarida raqamlashtirilgan belgilarga ega va aniqlik sinfi bo'yicha normallashtiriladi. o'lchanayotgan signalning kuchlanishi «y» kanalning kirishiga ulanadi, yoyilma koeffitsiyenti esa shunday o'rnatiladiki, ekranda davrlar butun sonning ostsillogrammasi shakllanishi kerak. bu holda namunaviy va tadqiq qilinayotgan generatorlar chastotalari o'rtasida kavrali munosabat o'rinli. xatoliklar manbayi bo'lib operatorning sub'yektiv xatoligi, amplituda va davomiylik kalibratoriarini uskunaviy xatoliklari hisoblanadi. xatoliklarning qo'shimcha manbalari tfektron nurning ruxsat etish qobiliyati (apertura) bilan, shuningdek, vertikal va gorizantal og'ish kanallari elektron kuchaytiigichlarining istibsh rejimlariningbeqarorligi bilan aniqlanadi. agar ossillografning bir davrini egallovchi shkalani bo'linishlar soni lx, «x» o'qi bo'yicha og'ish koeffitsiyenti к, ga teng bo'lsa, o'lchanayotgan davr tx = kx * lx. (2) ga teng …

5 / 38

yoigan chastota generatorlarining signallari «x» va «y» kanallariga ulanadi. lissaju figuralari fikran koordinata tekisligi o'qlari yo'nalishida maksimal bo'lgan kesishmalar miqdori bo'yicha kesishadi. kesishmalar soni mos holda «ах» va «ау» deb belgilanadi, shunda hisob quyidagi formula bo'yicha olib boriladi: fx ax = fyay (3) masalan «x» kanal kirishida chastota fx = f0, «y» kirishidagi chastota esa fy = fo’lch bo'lsin, unda fo’lch = fo ax /ay (4) bo'ladi. elektron nur yoyilmasi trayektoriyasining xarakteri nalaqal karraligi bilan, balki chastotalar orasidagi fazoviy munosaaball.u bilan ham aniqlanadi, shuning uchun bu usulning qo'llanilisln apparatura bilan ishlashning ma'lum bir amaliy ko'nikmalaimi talab qiladi. aylanmali yoyilma usuli «x», «y» va «z» kanallan tomonidan yo'lga qo'yiladi, bunda «z» kanal — ent (elcklmn nur trubkasi)ning elektron nur yorqinligini avtomat tai/d.i boshqarish kanali. bir xil signal bevosita va faza siljish zanim orqali vertikal va gorizantal og'ish kanallariga uzatiladi. ekranda ellipsni tashkil etuvchisi shakllanadi, u yorqinlik bo'yicha laiq qiluvchi bir qator …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ossillografik usullar yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va hisoblash"

o`zbekiston respublikasi qurilish vazirligi toshkent davlat arxitektura qurilish universiteti “qurilishni boshqarish” fakulteti “shahar qurilishi va xo’jaligi” kafedrasi “metrologiya asoslari” fanidan kurs ishi mavzu: ossillografik usullar yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va hisoblash. bajardi: xurramov sh. guruh: 41-21-guruh. tekshirdi: tugalov b. toshkent - 2023 “tasdiqlayman” “shahar qurilishi va xo’jaligi” kafedrasi mudiri ________ «_» _____ 2023 yil kurs (ishi) loyihasi metrologiya asoslari fani bo‘yicha “qurilishni boshqarish fakulteti”, 60711300 - metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifat menejmenti yo‘nalishi 41-21 guruh 2-kurs talabasi xurramov sherali jo`ra o’g’li rahbar: _______ topshiriq 1. ishlanadigan loyiha (mavzu) ____________ _______________________________...

This file contains 38 pages in DOCX format (3.5 MB). To download "ossillografik usullar yordamida har xil kattaliklarni o’lchash va hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: ossillografik usullar yordamida… DOCX 38 pages Free download Telegram