suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662585903.doc αζαρ suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi. suriya yozuvchilari uyushmasi reja: 1. suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. 2. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi. 3. suriya yozuvchilari uyushmasi arab adabiyotida xix asrda milliy uyg`onish (an-nahda) jarayoni yuzaga keldi. bu davr feodal munosabatlarning tanazzuli, milliy - ozodlik harakati va ma`naviy hayotdagi jiddiy siljishlar zamoni sifatida ma`lum xix asrning oxirgi o`n yilligida suriyaga xorijiy kapital ko`plab kirib kela boshladi. suriyaning kapitalistik bozor munosabatlariga tortilishi, yangi ijtimoiy munosabatlarning qaror topishi, suriya xalqining turklar va xorijiy kapital hukmronligiga qarshi kurashi mamlakatdan qutilishiga olib keldi. suriya ma`rifatparvarlari keng xalq ommasini ma`rifatli qilishni asosiy maqsad qilib oldilar, vatanlarining ijtimoiy, madaniy rivojlanishi omilini shunda ko`rdilar. "arab milliy burjuaziyasining shakllanishi va milliy o`zini anglashning o`sishni qamrab oladigan bu davr suriya va misr uchun, ta`bir joyiz bo`lsa, fikrlashga qobil aql butun mavjudot uchun yagona o`lchov bo`lib xizmat qiladigan ma`rifatparvarlik davri vazifasini o`tadi. arab ma`rifatparvarligi va maorifini rivojlantirishga …

atlari kabi milliy o`zlikni anglashni uyg`otib, sharqning g`arb bilan bo`lgan aloqalariga ijobiy ta`sir ko`rsatdi. demokratik ro`znoma sahifalarida o`quvchiga tushunarli tilda bayon etilgan dolzarb muammolar aks etdi, hamda tashqi istiloga, diniy ayirmachilikka qarshi chaqiriqlar bayon etildi. fransuz ma`rifatparvarlari, jumladan russo g`oyalari fransis marrashga (183601875) ta`sir ko`rsatdi. u adolat, erk, aql g`alabasiga ishonar, vatandoshlarini fikriy yangilanish, tafakkurni o`tmish sarqitlaridan ozod qilishga chaqirar edi. f. marrashning qarashlarini uning singlisi suriyalik ayollardan chiqqan birinchi publitsist marena marrash ham qo`llab-quvvatlar edi. uning maqolalari xalil sarkisning "lisan al-hol" gazetasi va butrus al- bustoniyning "al-janon" jurnalida chiqib turar edi. uning maqolalarda musulmon oilalarida hukm surgan eski urf-odatlar tanqid ostiga olinardi. u vatandosh ayollarni oilada va jamiyatda erkin bo`lishga da`vat etardi. mana shu davrdagi suriyaning antifeodal kurashining eng ko`zga ko`ringan ideologi abdurahmon al - kavokibiy edi. uning "shaharlar onasi" va "istibdod tabiati" asarlarida feodal tuzum sarqitlaridan xoli yangi jamiyat qurishga da`vat qilinadi. al - kavokibiy birinchilardan bo`lib arablar …

iga olib keldi, adabiyotni ijtimoiy hayotning muhim omiliga aylantirdi. adabiyotda dunyoviylik birinchi o`ringa chiqdi: hayotiy tuyg`ular, voqeiy turmush haqidagi oqilona mulohazalar kitoblar sahifasidan mistikani, taqvodorlik kayfiyatlarini, mavhum nasihatgo`ylikni siqib chiqardi. adabiyotning an`anaviy janrlari - qasida, maqola, g`azal o`z o`rnini yangi - hikoya, roman, drama janrlariga bo`shatib berdi. hikoya janri arab adabiyoti uchun yangi va uning kelib chiqishi haqidagi masala mubohasili hisoblanadi. ba`zi bir arab adabiyotshunoslari va tanqidchilari arab hikoyachiligi qur`on va o`rta asr maqomalaridan boshlangan, deb hisoblashadi. boshqalar (yahyo haqqiy, saloh dixniy) arab novellasining ildizini yevropaga nisbat berishadi. "yevropadan esgan shabadalar, - yozadi yahyo haqqiy, - arab tuprog`iga novellarning ajoyib urug`larini olib keldi. u bilan tanishuv dastlab tarjimalar orqali yuzaga keldi." bizningcha suriyaning taniqli yozuvchisi abdussalom al-ujaylining fikri haqiqatga yaqinroqdir. u suriya hikoyachiligiga nafaqat yevropa yozuvchilarining novellalari, balki maqoma, "1001 kecha ertaklari" kabi an`anaviy janrlar ham katta ta`sir ko`rsatgan, deb hisoblaydi. suriya hikoyachiligining ilk boshlovchilari sifatida fransis marrash, nu`man al-kastali, …

imidagi o`zgarishlar, fransuzlar ta`siridan o`zini saqlashga intilish, milliy o`zlikni anglashning o`sishi yozuvchilar oldiga yangi vazifalar qo`ydi. bu jihatdan "arab akademik yozuvchilarining ilmiy jamiyati" (ar-rabita al-adabiya - 1921) faoliyati diqqatga sazovordir. jamiyat a`zolari arab tili muammolarini, arablarning ko`p asrlik tarixini, ularning ilmiy va madaniy merosini o`rganishga alohida diqqat qilar ekanlar, bu orqali suriyaliklarning milliy o`zligini anglashiga, ularda vatanparvarlik tuyg`ularini mustahkamlashga, arab tilidagi adabiyotni yoyishga ijobiy ta`sir ko`rsatdilar. adabiyotga xx asrning 20-30 yillarida kirib kelgan yozuvchilar ularga qarshi turdilar. ammo yevropa yozuvchilari asarlari, suriya - amerika muhojirlar adabiy maktabi an`analari ta`sirida shakllangan bu adiblar jamiyatni o`zgartirish haqidagi inqilobiy g`oyalariga ergashib, qadimparastlarni tanqid qilishar, ularni dolzarb muammolarni ko`tarib chiqadigan yangi adabiy janrlarda asar yaratishga da`vat etdilar. fuad ash-shaibning realistik hikoyalari yaratilishiga hali ikki o`n yillik muddat o`tishi lozimligiga qaramay aynan ana shu davrda adabiyotning jamiyat hayotidagi vazifasini yangicha baholashga, voqelikni yangi shakllarda ifodalashga qaratilgan harakat yuzaga kelgan edi. suriyada hikoya janrining rivojlanishiga ma`rif …

nmidi?" suriyada hikoya janrining tug`ilishi va rivojlanishida matbuotning roli katta bo`ldi. aynan matbuot sahifalarida bu yangi janr sinovdan o`tkazildi. o`quvchilarning keng doiralariga mo`ljallangan, hajman matbuotga mos hikoya janri suriya ziyolilarining ilg`or qatlamlari g`oyalarining targ`ibotchisiga aylandi. gazeta va jurnallar orqali suriyalik o`quvchilar misr va livan yozuvchilari asarlari bilan tanishish imkoniyatiga ega bo`ldilar. suriyada hikoya janrining shakllanishiga sabab bo`lgan omillar haqida so`z yuritilidigan bo`lsa, albatta, suriya - amerika maktabi yozvchilari haqida gapirishga to`g`ri keladi. jubron jalil jubron, amin ar-reyhani, mixail nuayme va boshqalar ijodi yangi arab adabiyotining rivojlanishiga barakali ta`sir ko`rsatdi. adabiyot 20-30 yillarda romantik yo`nalishda rivojlanib bordi va bu hol so`zsiz g`arb adabiyoti ta`sirida yuzaga keldi. g`arbiy yevropa modernizmi suriya milliy sharoitida romantizm xislatlarini o`zida ifoda etdi. romantik yo`nalishdagi asarlar, odatda, o`ta tushkunlik ruhida edi. bunga tarixiy sharoit ham sabab bo`lgan edi. jamiyatdagi ilg`or kuchlar umid bog`lagan 1925-27 yillardagi isyonning mag`lubiyati liberal millatchilikning tanazzuliga sabab bo`ldi. uning mafkurachilari - romantik adabiyot …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi"

1662585903.doc αζαρ suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi. suriya yozuvchilari uyushmasi reja: 1. suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. 2. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi. 3. suriya yozuvchilari uyushmasi arab adabiyotida xix asrda milliy uyg`onish (an-nahda) jarayoni yuzaga keldi. bu davr feodal munosabatlarning tanazzuli, milliy - ozodlik harakati va ma`naviy hayotdagi jiddiy siljishlar zamoni sifatida ma`lum xix asrning oxirgi o`n yilligida suriyaga xorijiy kapital ko`plab kirib kela boshladi. suriyaning kapitalistik bozor munosabatlariga tortilishi, yangi ijtimoiy munosabatlarning qaror topishi, suriya xalqining turklar va xorijiy kapital hukmronligiga qarshi kurashi mamlakatdan qutilishiga olib keldi. suri...

DOC format, 2.1 MB. To download "suriya adabiyotida «an-nahda» harakati. suriya adabiyotida hikoyanavislikning vujudga kelishi", click the Telegram button on the left.

Tags: suriya adabiyotida «an-nahda» h… DOC Free download Telegram