yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662586401.doc αζαρ yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti reja: 1. salim al-bo`stoniy ijodida hikoya va roman janri. 2. jamil al-mudavvar ijodida roman janri. 3. jurji zaydonning tarixiy romanlari. 4. farax antunning falsafiy qarashlari. salim al-bo`stoni (1848-1884) 1848 yilda livanning abix qadimgi qishlog`ida suriyalik mashhur ma`rifatparvar butrus al-bo`stoniy oilasida dunyoga kelgan. salim al-bo`stoni otasi izidan ketib butun umrini ma`rifatparvarlik g`oyalarini targ`ib qilishga, suriya xalqini dunyoqarashini kengaytirishga, o`z xalqining hayotini yaxshilashga harakat qilgan. salim al-bo`stoning adabiy merosi juda buyukdir. u o`zidan keyin ensiklopedik, ilmiy-ommabop maqolalalardan tashqari ko`plab she`rlar, tarjimalar, va tugallanmagan turk tili lug`ati qoldirgan. shuningdek uning qalamiga ikki pyesa – «al-iskandar» va «qays va laylo» nomli pyesalar bo`lib, ular bir necha bor suriya ilmiy jamiyati sahnasida qo`yilgan. uchta tarixiy romanlar «zenobiya» (1871), «budur» (1872) va «suriyaga fath yurishi davridagi muhabbat» (1874) va oltita zamonaviy ijtimoiy mavzularga bag`ishlangan romanlar «suriya bog`laridagi muhabbat» (1870), «asma» (1873), …
2
tga chaqiruvchi nasihatomuz hikmatli gaplar bilan tugagan. al-bo`stoniyning 5 ta hikoyasi bizga ma`lum bo`lib, ulardan 4 tasi oila mavzusiga 1tasi esa tarixiy mavzuga bag`ishlangandir. uning hikoyalarining ko`pchiligi yevropa tillariga tarjima qilingan. al-bo`stoniyning oilaviy mavzu qalam tebratishiga shunday izoh beradiki, jamiyatni rivojlantirish, uning saviyasini, dunyoqarashini kengaytirish va jamiyat hayotini yaxshilash uchun jamitning eng kichik bo`lagidan, ya`ni oiladan boshlash kerak, oila ta`lim-tarbiya berishda alohida ahamiyat kasb etadi. yozuvchining «najib va latifa» hikoyasida ta`lim-tarbiya masalasi ko`tarilgan bo`lib, yovuz va nodon rafiqa va uning odobli turmush o`rtog`i haqida hikoya qilinadi. najim bor kuchini berib rafiqasi latifaning kamchiliklarini to`g`rilashga harakat qiladi va niqoyat uni yangi kelinchakka aylantiradi. latifa o`z onasining nusxasi bo`lib, unga mana shu onasi ta`lim bergan. shuning uchun latifa mana shunday odobsiz, tarbiyasiz qiz bo`lib usgan. yozuvchi bu hikoyada to`g`ri tarbiya berish masalasini ilgari suradi. bu masala o`sha davrda arab sharqi uchun yangi mavzu hisoblangan. yoshlarga ta`lim-tarbiya berish, ularni ma`naviyati yuksak, dunyoqarashi keng …
3
iladi, hato u kelajakda o`zini o`nglashga ham mablag`i yetmay qoladi va natijada olgan qarzlarini to`lay olmay qamoqqa tushadi. qamoqdan chiqqan farid o`z ayoli va bolalari bilan umrining oxirigacha afsus-nadomatda, nochorlikda o`tadi, hato u hech qanday kasb-hunarga ham ega emas edi. mazkur hikoya ham yozuvchining hikmatli gapi bilan, ya`ni «qissadan hissa chiqarish» bilan yakunlanadi. al-bo`stoniyning «xazir va laylo» hikoyasida voqea johiliya davrida, basusa tuyaidan urush vaqtida ro`y beradi. bu hikoyada yozuvchi insonlarning bir-birlariga bo`lgan munosabatlari, bu yerda nafaqat oilaga, qavmu-qarindoshga, balki dushmanga ham samimiy munosabatda bo`lish hikoya etiladi. hikoya qahramoni laylo o`z qabilasiga dushman bo`lgan qabilaning vakillari urushda yaralangach ularni o`ldirib yuborishmoqchi bo`lganida o`z qavmiga qarshi chiqib yaralangan, nochor, himoyasiz kishilarga insoparvarlik yordamini ko`rsatadi. u tag`lib kabilasidan bo`lgan xazir ismli yigitni quqarib qolishga muvaffaq bo`ladi. natijada ularning o`rtasida muhabbat paydo bo`lib, ular baxtli oila qurishadi. al-bo`stoniy hikoyalarining stili sodda, didaktik muammomlarga bag`ishlangan. zamonaviy tanqidchi muhammad yusuf najmning fikricha, «bu uslub doklad …
4
nlik, tenglik va adolat mavzusini tarannum etgan. al-bo`stoniy har doim o`z qahrmonlarining tilidan yoki muallif bayonidan yuqori qatlam vakillari va quyi qatlam vakillari o`rtasidagi tengsizlik muammosini, qonun oldida boy va kamabag`alning tengligi masalasini bayon etgan. bu g`oyalar uning «fatina» va «selma» romanlarida mana shu tenglik, adlat va insonparvarlik g`oyalari bayon etilgan. yozuvchi «selma» romanida turk amaldorlarining suriya qishlog`laridagi zug`umlarini aks ettrib, adolat, tenglik, insonparvarlik ustunlarini buzulganini ko`rsatadi va natijada hikoyada bosh qahramoni halok bo`ladi. s. al-bo`stoniyning qishloq hayotiga bag`ishlangan bu romani baxtsizlik bilan yakunlangan. al-bo`stoniy voqelikni va ijtimoiy muammolarni chuqur falsafiy mulohaza qilishga harakat qilmaydi, yozuvchini aynan insonning axloq normalari, ularnaing o`zaro bir-birlariga bo`lgan munosabatlari, eski urf-odatlarni yangi zamon qadriyatlari bilan to`qnashuvi qiziqtiradi. al-bo`stoniy fikricha, g`arbdan erkinlik, tenglik, ma`rifat, ayollarga hurmat kabi g`oyalarni olish zarurligini ta`kidlaydi. shuningdek u g`arbning salbiy tomnlarini ham ko`rsatib o`tadi. madaniy o`zaro aloqalar va yangi urf-odat va an`analarni shakllantirish muamosi al-bo`stoniyning romanlarida asosiy masalasi hisoblanadi. mana …
5
unda ko`radi. yozuvchi o`z romanlarni omma tomonidan yaxshi o`qilishini va qiziqishini xoxlaydi. romanlarining syujeti foydali, hikmatli o`gitlar bilan sug`orilgan. s. al-bo`stoniyning «suriya bog`laridagi muhabbat», «asma», «bugungi zamon qizi» va «fatina» romanlarining syujeti avantyur romani qurilishiga xos ravishda yaratilgan. lekin bu romanlarda qahramonlarning sarguzashtlari bilan ularning ma`naviyatiga, dunyoqarashiga, axloq-odobiga oid, urf-odatlar, an`analarga oid masalalar bayon etilgan. al-bo`stoniyning ikkita romani «samiya» «salma» romanlarning syujeti tabiiy ravishda chiqqan. bu romanlarda qaharamonlarning ishqiy munosabatlari hikoya etilgan. «salma» da voqea amaldoralar orasida emas, dehqonlar orasida ro`y beradi. va bu orqali yozuvchi dehqonlar hayotidagi ijtimoiy muammolarni ko`rsatadi. shuningdek s. al-bo`stoniyning tarixiy romanlari ham mavjud. jamil al-mudavvar (1862-1902) jamil al-mudavvar bayrutda dunyoga kelgan. uning otasi naxl al-mudavvar nasif al-yazjiyning do`sti va hamkori bo`lgan. al-mudavvar o`z vatanida al-bo`stoniylar asos solgan «al-jinan» jurnalida ma`rifatparvarlar bilan hamkorlik qilgan. al-mudavvar xam boshqa suriyalik ma`rifatprvarlar qatorida mirsda faoliyat ko`rsatgan. jamil al-mudavvarning assirio-vavoloniya tarixiga oid tarixiy ilmiy asari shatobrianning romantik povesti «atala» ning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti"

1662586401.doc αζαρ yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti reja: 1. salim al-bo`stoniy ijodida hikoya va roman janri. 2. jamil al-mudavvar ijodida roman janri. 3. jurji zaydonning tarixiy romanlari. 4. farax antunning falsafiy qarashlari. salim al-bo`stoni (1848-1884) 1848 yilda livanning abix qadimgi qishlog`ida suriyalik mashhur ma`rifatparvar butrus al-bo`stoniy oilasida dunyoga kelgan. salim al-bo`stoni otasi izidan ketib butun umrini ma`rifatparvarlik g`oyalarini targ`ib qilishga, suriya xalqini dunyoqarashini kengaytirishga, o`z xalqining hayotini yaxshilashga harakat qilgan. salim al-bo`stoning adabiy merosi juda buyukdir. u o`zidan keyin ensiklopedik, ilmiy-ommabop maqolalalardan tashqari ko`plab she`rlar, ...

DOC format, 93.5 KB. To download "yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: yangi zamon suriya adabiyotida … DOC Free download Telegram