yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti

DOC 93,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662586401.doc αζαρ yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti reja: 1. salim al-bo`stoniy ijodida hikoya va roman janri. 2. jamil al-mudavvar ijodida roman janri. 3. jurji zaydonning tarixiy romanlari. 4. farax antunning falsafiy qarashlari. salim al-bo`stoni (1848-1884) 1848 yilda livanning abix qadimgi qishlog`ida suriyalik mashhur ma`rifatparvar butrus al-bo`stoniy oilasida dunyoga kelgan. salim al-bo`stoni otasi izidan ketib butun umrini ma`rifatparvarlik g`oyalarini targ`ib qilishga, suriya xalqini dunyoqarashini kengaytirishga, o`z xalqining hayotini yaxshilashga harakat qilgan. salim al-bo`stoning adabiy merosi juda buyukdir. u o`zidan keyin ensiklopedik, ilmiy-ommabop maqolalalardan tashqari ko`plab she`rlar, tarjimalar, va tugallanmagan turk tili lug`ati qoldirgan. shuningdek uning qalamiga ikki pyesa – «al-iskandar» va «qays va laylo» nomli pyesalar bo`lib, ular bir necha bor suriya ilmiy jamiyati sahnasida qo`yilgan. uchta tarixiy romanlar «zenobiya» (1871), «budur» (1872) va «suriyaga fath yurishi davridagi muhabbat» (1874) va oltita zamonaviy ijtimoiy mavzularga bag`ishlangan romanlar «suriya bog`laridagi muhabbat» (1870), «asma» (1873), …
2
tga chaqiruvchi nasihatomuz hikmatli gaplar bilan tugagan. al-bo`stoniyning 5 ta hikoyasi bizga ma`lum bo`lib, ulardan 4 tasi oila mavzusiga 1tasi esa tarixiy mavzuga bag`ishlangandir. uning hikoyalarining ko`pchiligi yevropa tillariga tarjima qilingan. al-bo`stoniyning oilaviy mavzu qalam tebratishiga shunday izoh beradiki, jamiyatni rivojlantirish, uning saviyasini, dunyoqarashini kengaytirish va jamiyat hayotini yaxshilash uchun jamitning eng kichik bo`lagidan, ya`ni oiladan boshlash kerak, oila ta`lim-tarbiya berishda alohida ahamiyat kasb etadi. yozuvchining «najib va latifa» hikoyasida ta`lim-tarbiya masalasi ko`tarilgan bo`lib, yovuz va nodon rafiqa va uning odobli turmush o`rtog`i haqida hikoya qilinadi. najim bor kuchini berib rafiqasi latifaning kamchiliklarini to`g`rilashga harakat qiladi va niqoyat uni yangi kelinchakka aylantiradi. latifa o`z onasining nusxasi bo`lib, unga mana shu onasi ta`lim bergan. shuning uchun latifa mana shunday odobsiz, tarbiyasiz qiz bo`lib usgan. yozuvchi bu hikoyada to`g`ri tarbiya berish masalasini ilgari suradi. bu masala o`sha davrda arab sharqi uchun yangi mavzu hisoblangan. yoshlarga ta`lim-tarbiya berish, ularni ma`naviyati yuksak, dunyoqarashi keng …
3
iladi, hato u kelajakda o`zini o`nglashga ham mablag`i yetmay qoladi va natijada olgan qarzlarini to`lay olmay qamoqqa tushadi. qamoqdan chiqqan farid o`z ayoli va bolalari bilan umrining oxirigacha afsus-nadomatda, nochorlikda o`tadi, hato u hech qanday kasb-hunarga ham ega emas edi. mazkur hikoya ham yozuvchining hikmatli gapi bilan, ya`ni «qissadan hissa chiqarish» bilan yakunlanadi. al-bo`stoniyning «xazir va laylo» hikoyasida voqea johiliya davrida, basusa tuyaidan urush vaqtida ro`y beradi. bu hikoyada yozuvchi insonlarning bir-birlariga bo`lgan munosabatlari, bu yerda nafaqat oilaga, qavmu-qarindoshga, balki dushmanga ham samimiy munosabatda bo`lish hikoya etiladi. hikoya qahramoni laylo o`z qabilasiga dushman bo`lgan qabilaning vakillari urushda yaralangach ularni o`ldirib yuborishmoqchi bo`lganida o`z qavmiga qarshi chiqib yaralangan, nochor, himoyasiz kishilarga insoparvarlik yordamini ko`rsatadi. u tag`lib kabilasidan bo`lgan xazir ismli yigitni quqarib qolishga muvaffaq bo`ladi. natijada ularning o`rtasida muhabbat paydo bo`lib, ular baxtli oila qurishadi. al-bo`stoniy hikoyalarining stili sodda, didaktik muammomlarga bag`ishlangan. zamonaviy tanqidchi muhammad yusuf najmning fikricha, «bu uslub doklad …
4
nlik, tenglik va adolat mavzusini tarannum etgan. al-bo`stoniy har doim o`z qahrmonlarining tilidan yoki muallif bayonidan yuqori qatlam vakillari va quyi qatlam vakillari o`rtasidagi tengsizlik muammosini, qonun oldida boy va kamabag`alning tengligi masalasini bayon etgan. bu g`oyalar uning «fatina» va «selma» romanlarida mana shu tenglik, adlat va insonparvarlik g`oyalari bayon etilgan. yozuvchi «selma» romanida turk amaldorlarining suriya qishlog`laridagi zug`umlarini aks ettrib, adolat, tenglik, insonparvarlik ustunlarini buzulganini ko`rsatadi va natijada hikoyada bosh qahramoni halok bo`ladi. s. al-bo`stoniyning qishloq hayotiga bag`ishlangan bu romani baxtsizlik bilan yakunlangan. al-bo`stoniy voqelikni va ijtimoiy muammolarni chuqur falsafiy mulohaza qilishga harakat qilmaydi, yozuvchini aynan insonning axloq normalari, ularnaing o`zaro bir-birlariga bo`lgan munosabatlari, eski urf-odatlarni yangi zamon qadriyatlari bilan to`qnashuvi qiziqtiradi. al-bo`stoniy fikricha, g`arbdan erkinlik, tenglik, ma`rifat, ayollarga hurmat kabi g`oyalarni olish zarurligini ta`kidlaydi. shuningdek u g`arbning salbiy tomnlarini ham ko`rsatib o`tadi. madaniy o`zaro aloqalar va yangi urf-odat va an`analarni shakllantirish muamosi al-bo`stoniyning romanlarida asosiy masalasi hisoblanadi. mana …
5
unda ko`radi. yozuvchi o`z romanlarni omma tomonidan yaxshi o`qilishini va qiziqishini xoxlaydi. romanlarining syujeti foydali, hikmatli o`gitlar bilan sug`orilgan. s. al-bo`stoniyning «suriya bog`laridagi muhabbat», «asma», «bugungi zamon qizi» va «fatina» romanlarining syujeti avantyur romani qurilishiga xos ravishda yaratilgan. lekin bu romanlarda qahramonlarning sarguzashtlari bilan ularning ma`naviyatiga, dunyoqarashiga, axloq-odobiga oid, urf-odatlar, an`analarga oid masalalar bayon etilgan. al-bo`stoniyning ikkita romani «samiya» «salma» romanlarning syujeti tabiiy ravishda chiqqan. bu romanlarda qaharamonlarning ishqiy munosabatlari hikoya etilgan. «salma» da voqea amaldoralar orasida emas, dehqonlar orasida ro`y beradi. va bu orqali yozuvchi dehqonlar hayotidagi ijtimoiy muammolarni ko`rsatadi. shuningdek s. al-bo`stoniyning tarixiy romanlari ham mavjud. jamil al-mudavvar (1862-1902) jamil al-mudavvar bayrutda dunyoga kelgan. uning otasi naxl al-mudavvar nasif al-yazjiyning do`sti va hamkori bo`lgan. al-mudavvar o`z vatanida al-bo`stoniylar asos solgan «al-jinan» jurnalida ma`rifatparvarlar bilan hamkorlik qilgan. al-mudavvar xam boshqa suriyalik ma`rifatprvarlar qatorida mirsda faoliyat ko`rsatgan. jamil al-mudavvarning assirio-vavoloniya tarixiga oid tarixiy ilmiy asari shatobrianning romantik povesti «atala» ning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti"

1662586401.doc αζαρ yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti reja: 1. salim al-bo`stoniy ijodida hikoya va roman janri. 2. jamil al-mudavvar ijodida roman janri. 3. jurji zaydonning tarixiy romanlari. 4. farax antunning falsafiy qarashlari. salim al-bo`stoni (1848-1884) 1848 yilda livanning abix qadimgi qishlog`ida suriyalik mashhur ma`rifatparvar butrus al-bo`stoniy oilasida dunyoga kelgan. salim al-bo`stoni otasi izidan ketib butun umrini ma`rifatparvarlik g`oyalarini targ`ib qilishga, suriya xalqini dunyoqarashini kengaytirishga, o`z xalqining hayotini yaxshilashga harakat qilgan. salim al-bo`stoning adabiy merosi juda buyukdir. u o`zidan keyin ensiklopedik, ilmiy-ommabop maqolalalardan tashqari ko`plab she`rlar, ...

Формат DOC, 93,5 КБ. Чтобы скачать "yangi zamon suriya adabiyotida badiiy nasrnavislikning vujudga kelishi. suriya adabiyotida roman janri taraqqiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yangi zamon suriya adabiyotida … DOC Бесплатная загрузка Telegram