relyatsion model tushunchasi

DOCX 13 pages 92.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi fakulteti _____ gurux talabasi ____________________ning informatika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi bajardi: tekshirdi: mavzu: relyatsion model tushunchasi relyatsion model tushunchasi rеlyatsion modеl. ma‘lumotlarning rеlyatsion modеli muallifi edgar frank hisoblanadi. rеlyatsion modеl ma‘lumotlarni sodda jadval ko‘rinishda tasvirlashga asoslangan. jadvallar quyidagi talablarga javob bеrishi lozim: bir ustundagi hamma qiymatlar bir turga tеgishli bo‘lishi lozim; 12 jadvalda bir xil satr ikki marta uchramaydi; jadval ustunlari atributlar dеb ataladi va har biri alohida nomga ega bo‘ladi. jadval satrlari yozuvlar dеb ataladi. atribut aniqlanish sohasi domеn dеb ataladi. har bir yozuv unikalligini ta‘minlovchi atribut yoki atributlar ro‘yxati birlamchi kalit dеb ataladi. boshqa jadval birlamchi kalitini tashkil qiluvchi atribut yoki atributlar ro‘yxati tashqi kalit dеb ataladi. jadvallar quyidagicha bеlgilanadi. jadval (atribut nomi,…, atribut nomi) yaxlitlik sharti. birlamchi kalit chеklanishlari. birlamchi kalit atributlari null qiymatga ega bo‘lmasligi lozim. tashqi kalit chеklanishlari. biror yozuvda tashqi kalit atributlari null qiymatga ega bo‘lmasa mos jadvalda birlamchi …

2 / 13

eting munosabatlar (jadval shaklida taqdimot, ya'ni to'plam ning jadvallar qatorlar va ustunlar to'plamidan iborat har bir jadval bilan); 2. ma'lumotlarni jadval shaklida boshqarish uchun relyatsion operatorlarni taqdim eting. 1974 yilda ibm rivojlana boshladi tizim r, rdbms prototipini yaratish bo'yicha tadqiqot loyihasi.[5][6]rdbms sifatida sotilgan birinchi tizim edi multics relational data do'koni (1976 yil iyun).[iqtibos kerak ] oracle 1979 yilda relational software tomonidan chiqarilgan oracle korporatsiyasi.[7] ingres va ibm bs12 ergashdi. rdbmsning boshqa misollariga quyidagilar kiradi db2, sap sybase ase va informiks. 1984 yilda macintosh uchun birinchi rdbms ishlab chiqila boshlandi, u "silver surfer" kodi bilan nomlandi, keyinchalik 1987 yilda chiqarildi 4-o'lchov va bugungi kunda 4d sifatida tanilgan.[8] relatsion modelning nisbatan sodda tatbiq etilishi bo'lgan birinchi tizimlar quyidagilardir: · michigan universiteti - mikro ma'lumotlar bazasi (1969)[iqtibos kerak ] · massachusets texnologiya instituti (1971)[9] · piterlidagi ibm uk ilmiy markazi - is1 (1970-72) va uning vorisi, prtv (1973–79) rdbms-ning eng keng tarqalgan ta'rifi, …

3 / 13

lyatsion boshqarish tizimlari (prdbms). 2009 yilga kelib, ko'pgina tijorat aloqador dbmslar ishlaydi sql ularnikidek so'rovlar tili.[10] muqobil so'rovlar tillari taklif qilingan va amalga oshirilgan, xususan 1996 yilgacha amalga oshirilgan ingres quel. relyatsion model asosiy maqola: relyatsion model ushbu model ma'lumotlarni bir yoki bir nechta tartibga soladi jadvallar (yoki "munosabatlar") ning ustunlar va qatorlar, har bir qatorni aniqlaydigan noyob kalit bilan. qatorlar ham deyiladi yozuvlar yoki koreyslar.[11] ustunlar atributlar deb ham ataladi. odatda, har bir jadval / munosabat bitta "korxona turi" ni (masalan, mijoz yoki mahsulot) ifodalaydi. qatorlar ushbu turdagi tashkilot misollarini (masalan, "li" yoki "stul") va ushbu misolga tegishli qiymatlarni (masalan, manzil yoki narx) aks ettiruvchi ustunlarni aks ettiradi. masalan, sinf jadvalining har bir qatori sinfga, sinf esa bir nechta o'quvchiga to'g'ri keladi, shuning uchun sinf jadvali va talabalar jadvali o'rtasidagi munosabatlar "birdan ko'pgacha"[12] kalitlar jadvalning har bir satrida o'ziga xos kalit mavjud. jadvaldagi qatorlarni boshqa jadvallardagi qatorlarga bog'langan satrning …

4 / 13

alitlar (ak). ak hosil qilish uchun ko'pincha bir nechta ustunlar kerak bo'ladi (bu bitta tamsayı ustun odatda pk bo'lishining bir sababi). ikkala pk va ak ham jadval ichidagi qatorni noyob tarzda aniqlash qobiliyatiga ega. dunyo bo'ylab noyob identifikatorni ta'minlash uchun qo'shimcha texnologiyalar qo'llanilishi mumkin, a global noyob identifikator, kengroq tizim talablari mavjud bo'lganda. ma'lumotlar bazasi ichidagi asosiy kalitlar jadvallar o'rtasidagi munosabatlarni aniqlash uchun ishlatiladi. pk boshqa jadvalga o'tganda, u boshqa jadvalda chet el kalitiga aylanadi. har bir katak faqat bitta qiymatdan iborat bo'lishi va pk odatiy jadvalga o'tishi bilan, ushbu dizayn namunasi a ni ifodalashi mumkin bittadan yoki birdan ko'pga munosabatlar. ma'lumotlar bazasining ko'pgina dizaynlari hal qilinadi ko'p-ko'p ikkala boshqa jadval jadvallaridan pklarni o'z ichiga olgan qo'shimcha jadval yaratish orqali aloqalar - munosabatlar mavjudlikka aylanadi; keyinchalik rezolyutsiya jadvali mos ravishda nomlanadi va ikkita fk birlashtirilib pk hosil bo'ladi. pklarning boshqa jadvallarga ko'chishi, tizim tomonidan tayinlangan butun sonlarning normal ravishda pk …

5 / 13

berishi mumkin. asosiy saqlanadigan protseduralar yangi ma'lumotlarni kiritish va mavjud ma'lumotlarni yangilash uchun zarur bo'lgan mantiqni o'z ichiga oladi. ma'lumotlarni qayta ishlash yoki tanlash bilan bog'liq qo'shimcha qoidalar va mantiqni amalga oshirish uchun yanada murakkab protseduralar yozilishi mumkin. terminologiya ma'lumotlar bazasi terminologiyasi relyatsion ma'lumotlar bazasi birinchi marta 1970 yil iyun oyida aniqlangan edgar kodd, ibm ning san-xose tadqiqot laboratoriyasi.[1] rdbmsga mos keladigan narsa haqida coddning fikri umumlashtiriladi codd's 12 qoidalari. relyatsion ma'lumotlar bazasi ma'lumotlar bazasining ustun turiga aylandi. bundan tashqari, boshqa modellar munosabat modeli o'z ichiga oladi ma'lumotlar bazasining iyerarxik modeli va tarmoq modeli. modеllar turlari. datalogik bosqichda xilma – xil ma‘lumotlar bazalari bilan ishlash ta‘minlanadi. ma‘lumot modеli, bu mb ni ma‘lumot elеmеntlari to‘plami orasidagi bog‘lanish strukturalarini tasvirlovchi umumiy sxеmadir. ma‘lumot modеli tushunchasini aniq ta‘rifini kodd bеrgan. u ma‘lumot modеlini 3 ta kеrakli komponеntasini kеltirgan: 1.mavjud bo‘lgan ma‘lumot strukturalarini aniqlash vositalari majmuasi; 2.ma‘lumotlarni qidirish va takomillashtirish uchun mb holatiga qo‘llaniladigan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "relyatsion model tushunchasi"

toshkent tibbiyot akademiyasi 1-davolash ishi fakulteti _____ gurux talabasi ____________________ning informatika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi bajardi: tekshirdi: mavzu: relyatsion model tushunchasi relyatsion model tushunchasi rеlyatsion modеl. ma‘lumotlarning rеlyatsion modеli muallifi edgar frank hisoblanadi. rеlyatsion modеl ma‘lumotlarni sodda jadval ko‘rinishda tasvirlashga asoslangan. jadvallar quyidagi talablarga javob bеrishi lozim: bir ustundagi hamma qiymatlar bir turga tеgishli bo‘lishi lozim; 12 jadvalda bir xil satr ikki marta uchramaydi; jadval ustunlari atributlar dеb ataladi va har biri alohida nomga ega bo‘ladi. jadval satrlari yozuvlar dеb ataladi. atribut aniqlanish sohasi domеn dеb ataladi. har bir yozuv unikalligini ta‘minlovchi atribut yoki atributlar ro‘yxati b...

This file contains 13 pages in DOCX format (92.1 KB). To download "relyatsion model tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: relyatsion model tushunchasi DOCX 13 pages Free download Telegram