uglevodlar hám olardıń organizmdegi roline baylanıslı másele hám shınıǵıwlar dúziw

DOCX 15 pages 294.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 294.3 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tema; uglevodlar hám olardıń organizmdegi roline baylanıslı másele hám shınıǵıwlar dúziw. sabaqtıń maqseti: tema turalı tereń bilimge iye bolıp, másele hám shınıǵıwlar sheshiwdi úyreniw. sabaq úskeneleri: metodikalıq qollanbalar, slaydlar, kollekciyalar, stilistik qóllanbalar, súwretler, plakatlar, multimediya hám elektron sabaqlıqlar, kodoskop, kompyuter, proyektor, mikroskop, preporaval jıynama, turaqlı mikroprepeparatlar. tiykarǵı maǵlıwmatlar: tirishiliktiń molekula dárejesi biologiyalıq molekulalar – dnk, rnk, atf, beloklar, uglevodlar, lipidler iskerliginde kórinedi. bul zatlar qaysı túrge kiriwine qaramastan barlıq tiri organizmlerdiń kletkaları ushın ulıwma dúziliske iye. joqarı molekulyar zatlar – beloklar, nuklein kislotalar, polisaxaridler biopolimerler bolıp esaplanadı. biopolimerler monomerlerdiń óz-ara birigiwinen payda boladı. polimerler eki toparǵa bólinedi. birdey tiptegi monomerlerden dúzilgen polimerler (glikogen, kraxmal, sellyuloza) gomopolimerler, hár qıylı tiptegi monomerlerden dúzilgen polimerler (beloklar, nuklein kislotalar) geteropolimerler dep ataladı. uglevodlar. uglevodlar kletkanıń eń áhmiyetli organikalıq birikpeleri esaplanadı. uglevodlardıń ulıwma formulası cn(h2 o)m. ósimliklerdiń qurǵaq massasınıń 80% ke jaqını, haywanlardıń qurǵaq massasınıń 2% ke jaqının uglevodlar quraydı. quramına qaray uglevodlar úsh toparǵa …

2 / 15

tı uglerod atomlı geksozalar – glyukoza, fruktoza mısal boladı. riboza menen dezoksiriboza nukein kislotalar hám atf quramına kiredi. túrli miyweler, sonday-aq paldıń mazalı bolıwı olardıń quramındaǵı glyukoza hám fruktozaǵa baylanıslı. glyukoza c6 h12 o6 , molekulyar massası 180 ge teń. erkin halda kletkalarda toqıma suyıqlıqlarında, plazmada boladı. qannıń quramında glyukoza barqulla belgili bir koncentraciyada bolıp, toqımalardıń energiyaǵa bolǵan mútájligin támiyinlep turadı. adamlardıń qanında glyukozanıń muǵdarı 4,5–5,5 millimol (80-120 mg%)ge teń. ol qan qantı dep ataladı, qanda glyukozanıń muǵdarı asıp ketiwi yamasa azayıwı zat almasıwdıń buzılǵanlıǵınan derek beredi. glyukoza hám fruktoza suwda jaqsı eriydi. disaxaridler eki monosaxaridtiń birigiwinen payda boladı. eki monosaxarid bir-biri menen glikozid baylanıs arqalı birigiwiniń nátiyjesinde disaxarid – c12 h22 o11 payda boladı. с6 н12 о6 + с6 н12 о6 = с12 н22 о11 + н2 о disaxaridler de tap monosaxaridler sıyaqlı suwda jaqsı eriydi, mazalı dámge iye. disaxaridlerden saxaroza (láblebi yamasa qant qamıs shekeri) menen laktoza (sút …

3 / 15

lisaxaridlerden esaplanadı. bul ósimlik dáninde kóp boladı. mısalı, salı hám mákke dáninde 80% ke shekem, biyday dáninde 60-70% ke shekem, kartoshka túyneginde 20% ke shekem kraxmal boladı. glikogen, yaǵnıy haywan kraxmalı dep atalatuǵın polisaxarid adam hám haywan, zamarrıq organizminde zapas azıqlıq zatı sıpatında ushıraydı. sellyuloza ósimlikler quramında kóp bolıp, olar kletka diywalınıń tiykarın quraydı. ósimliklerdiń japıraǵı toqımasınıń 15-30% ti, aǵashlıǵınıń 50% ti sellyulozadan ibarat. uglevodlardıń organizmde orınlaytuǵın funkciyaları hár túrli. test toplamı. 1. uglevodlar organizmde qanday tiykarģi wazıypanı atqaradı? a) rezerv zat sipatında. b) energiya deregi sipatında. c) gormonlar sıpatında. d) vitaminler sipatında. juwap: b. 2. tómendegi qaysi bir zat monosaxarid esaplanadı? a) saxaroza; b) glyukoza. c) glikogen. d) kraxmal. juwap: b. 3. kraxmal qaysı túrdegi uglevodlarǵa kiredi? a) monosaxarid. b) disaxarid. c) polisaxarid. d) glikoproteid. juwap: c. 4. glikogen insan organizminde tiykarınan qay jerde saqlanadi? a) bulshiq ette. b) ókpede; c) júrekte. d) bawır hám bulshiq etlerde. juwap: d. …

4 / 15

b) atf; c) piruvat. d) nadh; juwap: a. 13. uglevodlar organizmge tiykarınan qanday zat sipatında kirgiziledi? a) proteinler. b) maylar. c) azıq-awqat ónimleri. d) gazlar. juwap: c. 14. uglevodlardıń artıqsha muǵdarı qanday formada saqlanadi?? a) may. b) glikogen. c) protein. d) suw. juwap: b. 15. disaxaridlerdiń tarqalıwı nátiyjesinde ne payda boladı? a) protein. b) may kislotaları. c) monosaxaridler. d) vodorod. juwap: c. 16. qaysi uglevod miywelerde kóp ushirasadı? a) kraxmal. b) glikogen. c) glyukoza. d) laktoza. juwap: c. 17. glyukoza tarqalganda neshe atf molekulası payda boladı? a) 2. b) 4. c) 36-38. d) 1. juwap: c. 18. polisaxaridlerdiń tiykarǵı wazıypası ne? a) genetikalıq xabardı saqlaw. b) gormonlar islep shıǵarıw. c) rezerv hám strukturalıq wazıypa. d) qorǵaw. juwap: c. 19. uglevodlar qay jerde sorıladı? a) awızda. b) ishekte; c) qan tamırlarda. d) júrekte. juwap: b. 20. glyukoza qanday reakciya arqalı tarqaladı? a) fotosintez. b) glikoliz. c) transkripciya. d) replikaciya. juwap: b. …

5 / 15

oza artıqsha bolsa, ol qay jerde saqlanadı hám qanday zat payda boladı? sheshiliwi: artıqsha glyukoza glikogenge aylanadi. glikogen bulshıq yetlerde hám bawırda saqlanadi. eger organizmde energiya kerek bolsa, glikogen glikogenoliz procesi arqalı glyukoza molekulalarına tarqaladı. juwap: 10 g glyukoza glikogen túrinde saqlanadı hám kerek bolganda glikogenoliz procesi arqalı glyukoza payda boladı. 4 - másele. eger birewdiń organizminde uglevodlar jetispey qalsa, qanday fizikalıq belgiler júzege keledi? sheshimi: uglevodlar jetispewshiligi organizmde energiya jetispewshiligine alıp keledi. nátiyjede adamda hálsizlik, sharshaw, bas awırıwı hám fizikalıq belsendiliktiń tómenlewi baqlanadı. juwap: uglevodlar jetispewshiligi energiya jetispewshiligine alıp keledi hám adamdı sharshaw, hálsirew hám iskerlikte tómenlewdi kórsetedi. 5 - másele. 1 gramm uglevodlardan qansha energiya payda boladı? sheshiliwi: 1 gramm uglevodlardan shama menen 4 kkal energiya payda boladı. bul energiya organizmde túrli fiziologiyalıq procesler ushin jumsaladı. juwab: 1 gramm uglevodlardan 4 kkal energiya payda boladı. soraw - jawap toplamı. 1.glyukoza kletkaga kirip, mitoxondriyada tarqaladı. bul process arqalı qansha …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar hám olardıń organizmdegi roline baylanıslı másele hám shınıǵıwlar dúziw"

tema; uglevodlar hám olardıń organizmdegi roline baylanıslı másele hám shınıǵıwlar dúziw. sabaqtıń maqseti: tema turalı tereń bilimge iye bolıp, másele hám shınıǵıwlar sheshiwdi úyreniw. sabaq úskeneleri: metodikalıq qollanbalar, slaydlar, kollekciyalar, stilistik qóllanbalar, súwretler, plakatlar, multimediya hám elektron sabaqlıqlar, kodoskop, kompyuter, proyektor, mikroskop, preporaval jıynama, turaqlı mikroprepeparatlar. tiykarǵı maǵlıwmatlar: tirishiliktiń molekula dárejesi biologiyalıq molekulalar – dnk, rnk, atf, beloklar, uglevodlar, lipidler iskerliginde kórinedi. bul zatlar qaysı túrge kiriwine qaramastan barlıq tiri organizmlerdiń kletkaları ushın ulıwma dúziliske iye. joqarı molekulyar zatlar – beloklar, nuklein kislotalar, polisaxaridler biopolimerler bolıp esaplanadı. biopoli...

This file contains 15 pages in DOCX format (294.3 KB). To download "uglevodlar hám olardıń organizmdegi roline baylanıslı másele hám shınıǵıwlar dúziw", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar hám olardıń organizm… DOCX 15 pages Free download Telegram