lipidler hám de olardıń organizmdegi roline baylanılı másele hám shınıǵıwlar dúziw

DOCX 13 pages 34.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

tema; lipidler hám de olardıń organizmdegi roline baylanılı másele hám shınıǵıwlar dúziw. sabaqtıń maqseti: tema turalı tereń bilimge iye bolıp, másele hám shınıǵıwlar sheshiwdi úyreniw. sabaq úskeneleri: metodikalıq qollanbalar, lipidler súwretlengen súwretler, slaydlar, kollekciyalar, stilistik qóllanbalar, súwretler, plakatlar, multimediya hám elektron sabaqlıqlar, kodoskop, kompyuter, proyektor, mikroskop, preporaval jıynama, turaqlı mikroprepeparatlar. tiykarǵı maǵlıwmatlar: lipidler ózleriniń dúzilisleri hám funkciyaları boyinsha júdá hár túrli boladi. lipidler semeystvosın quraytuģın bul hár túrli birikpeler sonshelli toparlasqan, olar suwda erimeydi. olar sonday-aq, efir, aceton hám basqa lipidler sıyaqlı basqa organikalıq eritiwshilerde eriydi. lipidler tiri organizmlerde túrli áhmiyetli wazıypalardı atqaradı. olar ximiyalıq xabarshılar sıpatında isleydi, qımbat bahalı energiya derekleri bolıp xızmet etedi, izolyaciyanı támiyinleydi hám membranalardıń tiykarǵı quram bólekleri esaplanadı. tiykarǵı lipid toparlarına maylar, fosfolipidler, steroidlar hám dárilik zatlar kiredi. lipidler, birikpeler klası sıpatında suwda erimeydi, biraq basqa organikalıq eritiwshilerde eriydi. bunday eritiwshilerge aceton hám efirdi misal etiw múmkin. mumlar, steroidlar, fosfolipidler, maylar lipid toparlarınıń eń keń …

2 / 13

aminlerge qaraǵanda áste ajıralıp shıǵadı. mayda yeriytuǵın vitaminlerge a, d, e hám k vitaminleri kiredi. a vitamini kóriw, sonday-aq, teri, tis hám súek salamatlıǵı ushın áhmietli. d vitamini kalciy hám temirdi óz ishine alǵan basqa azıqlıq zatlardı sińdiriwde járdem beredi. vitamin e antioksidant wazıypasın atqaradı hám immunitetke járdem beredi. k vitamini qan uyiw procesinde hám kúshli súyeklerdi saqlawda járdem beredi. biologiyalıq polimerler barlıq tiri organizmlerdiń jasawı ushın júdá áhmiyetli. lipidlerden basqa, basqa organikalıq molekulalarga tómendegiler kiredi. uglevodlar: qant hám qant ónimlerin óz ishine algan biomolekulalar. olar tek ǵana energiya berip qoymastan, al energiyanı saqlaw ushın da áhmietli. beloklar: aminokislotalardan dúzilgen beloklar toqımalardı strukturalıq qollap-quwatlaydı, ximiyalıq xabarshılar wazıypasın atqaradı, bulshıq etlerdi háreketke keltiredi hám basqa kóp nárselerdi ámelge asıradı. nuklein kislotalar: nukleotidlerden quralgan hám genlerdiń násil quwıwshılıǵı ushın áhmiyetli bolgan biologiyalıq polimerler. dnk hám rnk nuklein kislotalardın eki túri bolip tabıladı. maylar úsh may kislotası hám gliceroldan ibarat. bul sózde trigliceridler …

3 / 13

radı hám qorǵaydı. afosfolipid eki may kislotası, glicerol birligi, fosfat toparı hám polyar molekuladan ibarat. molekulanıń fosfat gruppası hám polyar bas bólimi gidrofil (suwģa tartıladı), may kislotası quyrıģi bolsa gidrofob (suw menen qaytarıladı). suwģa jaylastırılģanda fosfolipidler ózlerin eki qabatlı qatlamģa bagıtlaydı, onda polyussiz quyrıq poyası eki qabattıń ishki maydanına qaraydı. polyuslı bas poyası sırtqa qarap, suw menen óz ara tásir etedi. fosfolipidler kletka membranalarınıń tiykarģı quram bólegi bolip, olar kletkanıń citoplazması hám basqa quramın qamtıp aladı hám qorgaydı. fosfolipidler sonday-aq, miyelinniń tiykarǵi quramı yesaplanadı, bul nervtı izolyaciyalaw hám miyde elektr impulslerin tezlestiriw ushın áhmiyetli bolǵan maylı zat. bul miyelinli nerv talalarınıń joqarı quramı bolıp, miydegi aq zatlardı aq reńge aylandıradı. ukol tórt birlesken saqiynaǵa uqsas dúzilmelerden quralǵan uglerod magistralına iye. ukol quramına xolesterin, jınısıy bezler hám kortizon tárepinen islep shıǵarılatuǵın jınısıy gormonlar (progesteron, estrogen hám testosteron) kiredi. mumlar uzın shinjırlı spirtli ishimlikler hám may kislotasınan ibarat. kóplegen ósimliklerde suw joǵaltıwdıń …

4 / 13

) beloklar. duris juwap: c. 5. trigliceridler qay jerde toplangan? a) bawır. b) búyrek; c) may toqimaları. d) súyeklerde. duris juwap: c. 6. lipidler suwda qalay eriydi? a) tez eriydi; b) júdá jaqsı eriydi. c) eритpeydi. d) jaqsı eriydi. duris juwap: c. 7. fosfolipidlerdiń wazıypası: a) enzim payda etiw. b) membrana dúzilisin saqlaw. c) energiya islep shigarıw. d) genetikalıq kodti saqlaw. duris juwap: b. 8. lipidler organizmde qanday formada energiya beredi? a) tez energiya. b) uzaq dawamlı energiya. c) suw. d) karbonat. duris juwap: b. 9. may kislotaları qanday boladı? a) toyingan hám toyınbagan. b) tek toyınbaǵan. c) tek toyingan. d) neytral. duris juwap: a. 10. xolesterin qaysı lipid túrine kiredi? a) fosfolipid; b) glikolipid. c) steroid. d) glicerid. duris juwap: c. 11. lipidler organizmde qanday rol oynaydı? a) qorganıw. b) termoregulyaciya. c) signal jiberiw. d) barlıǵı. duris juwap: d. 12. lipidler qaysı vitaminlerdi saqlawǵa járdem beredi? a) b hám …

5 / 13

ler toplamı. 1-másele: organizmde 1 gramm lipid tarqalganda 9 kkal energiya bólinip shiǵadı. eger bir adam kún dawamında 70 gramm lipid qabıl ece, neshe kkal energiya payda boladı? sheshim: 70 g × 9 kkal = 630 kkal. juwabi: 630 kkal energiya payda boladı. 2-másele: bir molekula triglicerid 1 molekula glicerin hám 3 molekula may kislotasınan ibarat. eger sizde 4 molekula glicerin bolsa, eń kóbi menen neshe triglicerid payda boliwi mumkin? sheshim: 1 gliceringe 3 may kislotasi kerek, demek 4 glicerin × 1 = 4 triglicerid payda boladı. juwabi: 4. 3-másele: bir kletkada 150 lipid molekulası bar. olardıń 60 i triglicerid, 50 i fosfolipid, qalganları bolsa steroidlar. steroidlar sanın anıqlań. sheshim: 150 - (60 + 50) = 40. juwabi: 40 steroid bar. 4-másele: eger organizmde lipidler 60% energiya deregin támiyinlese hám uliwma kúnlik energiya mútájligi 2500 kkal bolsa, lipidlerden alınatuģın energiya muģdarı qansha? sheshim: 2500 × 0,60 = 1500 kkal. juwabi: …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lipidler hám de olardıń organizmdegi roline baylanılı másele hám shınıǵıwlar dúziw"

tema; lipidler hám de olardıń organizmdegi roline baylanılı másele hám shınıǵıwlar dúziw. sabaqtıń maqseti: tema turalı tereń bilimge iye bolıp, másele hám shınıǵıwlar sheshiwdi úyreniw. sabaq úskeneleri: metodikalıq qollanbalar, lipidler súwretlengen súwretler, slaydlar, kollekciyalar, stilistik qóllanbalar, súwretler, plakatlar, multimediya hám elektron sabaqlıqlar, kodoskop, kompyuter, proyektor, mikroskop, preporaval jıynama, turaqlı mikroprepeparatlar. tiykarǵı maǵlıwmatlar: lipidler ózleriniń dúzilisleri hám funkciyaları boyinsha júdá hár túrli boladi. lipidler semeystvosın quraytuģın bul hár túrli birikpeler sonshelli toparlasqan, olar suwda erimeydi. olar sonday-aq, efir, aceton hám basqa lipidler sıyaqlı basqa organikalıq eritiwshilerde eriydi. lipidler tiri organizmlerde túrli áh...

This file contains 13 pages in DOCX format (34.4 KB). To download "lipidler hám de olardıń organizmdegi roline baylanılı másele hám shınıǵıwlar dúziw", click the Telegram button on the left.

Tags: lipidler hám de olardıń organiz… DOCX 13 pages Free download Telegram