suyuqliklarning xossalari va qattiq jismlar orasidagi oraliq holat

PDF 6 pages 1.8 MB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ð¢ð¸ð±. ð²ð° ð±ð¸ð¾. ñ—ð¸ð·ð¸ðºð°.pdf 0 ‘zining xossalari jihatidan gazlar va qattiq jismlar orasidagi oraliq holatni egallovchi moddalar suyuqliklarga kiradi. suyuqliklar m uhiti organizm ning katta qism in i tash kil ye tad i, ularning k o ‘chishi moddalar almashinuvini va hujayralarni kislorod bilan t a ’minlash ishini bajaradi, shu sababli suyuqliklarning oqishi va ularning mexanik xossalari, shifokorlar va biologlar uchun zo‘r qiziqish uyg‘otadi. bu bobda bay on et i lg a n m a te ria lla r s iq ilm a y d ig an suyuq lik lar harakati va ularning atrofdagi qattiq jismlar bilan t a ’sirlashuvin i o ‘rganuvchi fiz ik an in g gidrodinam ika b o‘limi va moddalar oquvchanligi, ularning deform atsiyalari haqidagi t a ’lim ot-reologiyaga taalluqlidir. 9.1-§. suyuqliklarning qovushoqligi. nyuton tenglamasi. nyuton va nonyuton suyuqliklari real suyuqlik oqqanda uning ayrim qatlamlari bir-biriga shu qatlamlarga urinma ko‘rinishda yo'nalgan kuchlar bilan o ‘zaro ta ’sirlashadi. …

2 / 6

proporsional va ularning nisbiy tezliklari qancha katta bo‘lsa, ichki ishqalanish kuchi ham shuncha katta bo‘ladi. suyuqlikni qatlamlarga ajratish shartli bo‘lgani sababli ichki ishqalanish kuchini tezlikka perpendikular yo‘nalishda har bir uzunlik birligiga to‘g‘ri keluvchi tezlikning o‘zgarishini ifodalovchi kattalik, ya’ni a v / dx tezlik gradiyenti (siljish tezligi) orqali ifodalash qabul qilingan: ^ishq. = т 1 ^ 5 ( 9 л ) bu nyuton tenglamasidir. bu yerda з proporsionallik koeffltsiyenti bo‘lib, uni ichki ishqalanish koeffltsiyenti yoki dinamik qovushqoqlik (yoki oddiygina qovushqoqlik) deb aytiladi. qovushqoqlik suyuqlikning (yoki gazning) holatiga va molekular xossalariga bog‘liq. qovushqoqliknnig si sistemasidagi o‘lchov birligi paskal-sekund (pas). sgs sistemasida qovushqoqlik puaz (p) bilan ifodalanadi: ipas = 10 p ko‘pchilik suyuqliklarga qovushqoqlik tezlik gradientiga bog‘liq bo‘lmaydi, bunday suyuqliklar (9.1) nyuton tenglamasiga bo‘ysunadi, shu sababli ular nyuton suyuqliklari deyiladi. (9.1) tenglamaga bo'ysunmaydigan suyuqliklar nonyuton suyuqliklar deyiladi. ba’zan nyuton suyuqliklari qovushqoqligini normal, nonyuton suyuqliklarinikini esa anomal deb ataladi. murakkab va yirik molekulalardan iborat …

3 / 6

$ki qon oqish sistemasi asosan turli diametrdagi silindrik tomirlardan iborat. simmetriya tufayli m a’lumki, trubada oqayotgan suyuqlikda o'qdan bir xil uzoqlikdagi suyuqlikning ikki zarrasi bir xil tezlikka ega. truba o‘qi bo‘ylab £ harakatlanayotgan zarrachalar eng katta — — ------ 1 tezlikka ega boiadi: truba devoriga eng — — —it] yaqin suyuqlik qatlami qo‘zg‘almasdir. ---------------* suyuqliklar zarrachalari tezligining — -------- — tru b a k o ‘nda lang kesimi b o ‘ylab — -------- ~ taxminiy taqsimlanishi 9.2- rasm da ko‘rsatilgan. 9.2 - rasm. v =f(r ) bog‘lanishni aniqlash uchun fikran uzunligi / va r radiusi boigan silindr shaklidagi suyuqlik hajmini ajratib olamiz (9.3- a rasm). bu silindrning uchlarida mos holdap x vap2 bosim ta’minlab turiladi, bu esa natijaviy kuchni quyidagi ko‘rinishda yozishga olib keladi: f = p\nr2 - p 2nr2 = (pi - p 2 )n r2 • (9.2) silindrning yon tomonlari yuziga uni o‘rab olgan suyuqliklar tomonidan ichki ishqalanish …$

4 / 6

$ziqqa qarang): v = p' ~ p2_ alr\ ( * 2 - r 2). (9 .6) 9.3- rasm. truba o‘qi r = 0 bo‘ylab oqayotgan qatlam tezligi eng katta bo'ladi: ymax (p\ - p i ) / r 2 / щ - gorizontal truba orqali 1 s da oqib o‘tayotgan suyuqlik hajmi q ni qanday faktorlarga bog‘liqligini aniqlaylik. buning uchun r radiusli va dr qalinlikdagi silindrik qatlam ajratamiz. bu qatlam kesimining yuzi ds = 2nrdr (9.3- b rasm). qatlamjuda yupqa bo'lgani sababli uni bir xil tezlik bilan harakatlanyapti deyish mumkin. bir sekundda qatlam olib o'tayotgan suyuqlik hajmi buni trubaning butun ko'ndalang kesimi bo'yicha 0 dan r gacha integrallab, vaqt birligi ichida truba ko'ndalang kesimidan oqib o'tayotgan suyuqlik hajmini topamiz: bu bog'lanish puazeyl formulalari nomi bilan ma’lumdir. puazeyl form ulasi (9.8) dan ko 'rin ib turibdiki, berilgan tashqi ta ’sirlar shartlariga asosan trubadan oqib o'tayotgan suyuqlikning qovushqoqligi qancha kichik va truba …$

5 / 6

o‘zaro ketma-ket (9.4- a rasm) va parallel (9.4- b rasm) ulangan uchta trubaning umumiy qarshiliklari quyidagi formulalar yordamida topiladi: xi a b 9.4- rasm. x = x] + * 2 + *3 ■ (9-10) x = - l + - l + jl xs + x 2 + x 3 (9.11) v 1 *■ j у puazeyl formulasiga ko‘ndalang kesimlari turlicha boigan trubalar uchun ham o ‘rinli boigan yanada umumiy ko‘rinish berish uchun (pt~ p 2)/l bosim . dp gradiyenti — bilan almashtiramiz, unda (9.8) form ula quyidagi ko‘rinishni oladi: q = ' /<4 • (9 12) 8r] d l ' k ’ q ovushqoq suyuqlik oqib turgan tu rlich a k o ‘nd a lang kesim yuziga ega b o ig a n gorizonta l trubaning turli jo ylarig a m anom etrik tru b k ala r o‘rnatam iz (9.5- a rasm). ular k o‘ndalang kesimi o ‘zgaruvchan …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyuqliklarning xossalari va qattiq jismlar orasidagi oraliq holat"

ð¢ð¸ð±. ð²ð° ð±ð¸ð¾. ñ—ð¸ð·ð¸ðºð°.pdf 0 ‘zining xossalari jihatidan gazlar va qattiq jismlar orasidagi oraliq holatni egallovchi moddalar suyuqliklarga kiradi. suyuqliklar m uhiti organizm ning katta qism in i tash kil ye tad i, ularning k o ‘chishi moddalar almashinuvini va hujayralarni kislorod bilan t a ’minlash ishini bajaradi, shu sababli suyuqliklarning oqishi va ularning mexanik xossalari, shifokorlar va biologlar uchun zo‘r qiziqish uyg‘otadi. bu bobda bay on et i lg a n m a te ria lla r s iq ilm a y d ig an suyuq lik lar harakati va ularning atrofdagi qattiq jismlar bilan t a ’sirlashuvin i o ‘rganuvchi fiz ik an in g gidrodinam ika b o‘limi va moddalar oquvchanligi, ularning deform atsiyalari haqidagi t a …

This file contains 6 pages in PDF format (1.8 MB). To download "suyuqliklarning xossalari va qattiq jismlar orasidagi oraliq holat", click the Telegram button on the left.

Tags: suyuqliklarning xossalari va qa… PDF 6 pages Free download Telegram