elektr o‘tkazuvchanlik. tok kuchining kuchlanishga bog'liqligi 10 - sinf

PPT 612.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1650913508.ppt слайд 1 10-sinf fizika darsligi asosida 35-mavzu: 8-sinfda eletr toki mavjud bo‘lishi uchun 3 ta shart bajarilishi aytilgan edi. tok manbayi bo‘lishi. tok o‘tuvchi zanjirda erkin ko‘cha oladigan zaryadli zarralarning bo‘lishi. zanjir berk bo‘lishi. unda shuningdek qattiq, suyuqlik va gazlarda elektr toki o‘tishi qaralganda elektr qarshiligi tushunchasi kiritilgan edi. elektr toki qanday zaryadli zarralar hisobiga mavjud bo‘ladi? nima sababdan elektr tokining o‘tishiga muhit qarshilik ko‘rsatadi? bunday savollarga javob berishdan oldin elektr o‘tkazuvchanlik tushunchasini kiritamiz. metallarning elektr o‘tkazuvchanligini o‘rganishga xx asrning boshida kirishilgan edi. 1901-yilda nemis olimi karl rikke juda yaxshi silliqlangan uchta silindrdan (ikkita aluminiy va bitta mis) iborat zanjir tuzadi va undan bir yil davomida tok o‘tkazadi (8.1-rasm). bu vaqt ichida silindrlardan umumiy miqdori 3,5 · 106 c zaryad o‘tadi, lekin bu silindrlar moddasining kimyoviy tarkibi o‘zgarishiga olib kelmadi. tajriba tugab, silindrlar ajratilgach, ularning massalari ham o‘zgarmaganligi aniqlandi. atomlarning bir-biriga o‘tish izlari qattiq jismlardagi oddiy diffuziya natijalaridan ortiq …

lektr o‘tkazuvchanligining klassik nazariyasiga asos bo‘ldi. xx asr boshlarida nemis fizigi p. drude va golland fizigi x. lorens metallar elektr o‘tkazuvchanligining klassik nazariyasini yaratishdi. bu nazariyaning asosiy mazmuni quyidagilardan iborat: 1. metallarda elektr o‘tkazuvchanlikning yuqori bo‘lishi, ularda birlik hajmga to‘g‘ri kelgan erkin elektronlarning ko‘pligidir. masalan, misda erkin elektronlar konsentratsiyasi 8,4 · 1023 m–3 ga teng. elektronlar xuddi gaz kabi panjara ionlari orasidagi fazoni to‘ldirib, tartibsiz va to‘xtovsiz harakatda bo‘ladi. elektronlarning metallardagi tartibsiz harakat tezligi hisoblanganda taxminan 60–100 km/s ga teng chiqadi. tashqi elektr maydon yo‘qligida, o‘tkazgichning istalgan kesim yuzasi orqali o‘tuvchi elektronlar harakati xaotik bo‘lganligidan elektr toki nolga teng bo‘ladi. 2*. p. drude va x. lorenslar o‘tkazuvchanlikning elektron nazariyasidan foydalanib zanjirning bir qismi uchun om qonunini nazariy ravishda keltirib chiqarishdi. buning uchun uzunligi l, elektronlar konsentratsiyasi n va ko‘ndalang kesim yuzi s bo‘lgan o‘kazgichni qaraymiz (8.3-rasm). o‘tkazgich uchlariga u kuchlanish berilsa, hosil bo‘lgan maydon kuchlanganligi ta’sirida elektronlar tezlanish oladi. t …

gan kuchlanishga bog‘liqligi keltirilgan. o‘tkazgichlar, asboblar va iste’mol chilardan o‘tuvchi tok kuchining kuchlanishga bog‘liqlik grafigi volt-amper xarakteristikasi deyiladi (vax). moddalarning solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi bo‘yicha olingan natijalar sanoat va xalq xo‘jaligida ishlatiladigan elektrotexnik mahsulotlarni tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etadi. tok o‘tkazuvchi kabel uchun, elektr tokini o‘tkazish qobiliyatiga ko‘ra, metall o‘tkazgichlar tanlanadi. material noto‘g‘ri tanlansa, kuchlanish o‘zgarishi natijasida kabelning qizib ketishi hamda yong‘in chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin. metallardan eng katta elektr o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lgan material kumush hisoblanadi. kumushning solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi 20 0 c da 63,3 ms/m ga teng. kumushdan elektr simlarini tayyorlash qimmatga tushib ketishi tufayli elektr o‘tkazish qobiliyati jihatidan keyingi o‘rinda turadigan misdan foydalaniladi. uning solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi 58,14 ms/m ga teng. mis o‘kazgichlar maishiy turmushda va ishlab chiqarishda keng qo‘llaniladi. erish temperaturasi yuqori bo‘lganligidan u elektr yuklamalariga chidamli va qizigan holda uzoq muddat ishlay oladi. ishlatilishiga ko‘ra aluminiy o‘tkazgichlar misdan keyingi o‘rinda turadi. uning solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi 20°c da …

ya boshlaydi. solishtirma qarshilik yoki solishtirma elektr o‘tkazuvchanlikni o‘lchash uchun kondyktometr deb ataluvchi asboblar ishlatiladi. kondyktometr yordamida suvning, kondensatning yoki bug‘ning sifati nazorat qilinadi. qo‘llanilish sohasi – farmakologiya, meditsina, biokimyo, biofizika, kimyoviy texnologiya, oziq-ovqat sanoati, suvni tozalash va h.k.

elektr o‘tkazuvchanlik. tok kuchining kuchlanishga bog'liqligi 10 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr o‘tkazuvchanlik. tok kuchining kuchlanishga bog'liqligi 10 - sinf"

1650913508.ppt слайд 1 10-sinf fizika darsligi asosida 35-mavzu: 8-sinfda eletr toki mavjud bo‘lishi uchun 3 ta shart bajarilishi aytilgan edi. tok manbayi bo‘lishi. tok o‘tuvchi zanjirda erkin ko‘cha oladigan zaryadli zarralarning bo‘lishi. zanjir berk bo‘lishi. unda shuningdek qattiq, suyuqlik va gazlarda elektr toki o‘tishi qaralganda elektr qarshiligi tushunchasi kiritilgan edi. elektr toki qanday zaryadli zarralar hisobiga mavjud bo‘ladi? nima sababdan elektr tokining o‘tishiga muhit qarshilik ko‘rsatadi? bunday savollarga javob berishdan oldin elektr o‘tkazuvchanlik tushunchasini kiritamiz. metallarning elektr o‘tkazuvchanligini o‘rganishga xx asrning boshida kirishilgan edi. 1901-yilda nemis olimi karl rikke juda yaxshi silliqlangan uchta silindrdan (ikkita aluminiy va bitta mis) ib...

PPT format, 612.0 KB. To download "elektr o‘tkazuvchanlik. tok kuchining kuchlanishga bog'liqligi 10 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr o‘tkazuvchanlik. tok kuc… PPT Free download Telegram