патологиялық анатомия: инфекциялық аурулар

DOCX 46 sahifa 67,9 KB Bepul yuklash

46 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 67,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 46

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 46

патологиялық анатомия: инфекциялық аурулар 1. жедел респираторлық вирустық инфекция (жрви) анықтамасы жедел респираторлық вирустық инфекция (жрви) – тыныс алу жүйесінің жоғарғы және төменгі бөлімдерінің вирустар тудыратын жедел қабыну ауруларының жинақтық атауы. бұл аурулар клиникалық және морфологиялық тұрғыдан ұқсас сипатқа ие және тыныс алу жолдарының мерцательді эпителийіне тропты бірнеше вирустың (грипп, респираторно-синцитиальды, риновирус, коронавирус, аденовирус және т.б.) қоздырғыштарымен пайда болады . этиологиясы жрви әртүрлі рнқ-вирустар тобына жатады. оларға грипп вирусы (orthomyxoviridae), респираторно-синцитиальды вирус (paramyxoviridae), риновирус (picornaviridae), коронавирус (coronaviridae), аденовирус (adenoviridae) және т.б. жатады . бұл вирустар адамнан адамға тамшылар арқылы немесе бет-желден жұғуы мүмкін. жрви қоздырушы вирустар тыныс алу жолдарының эпителийінде тіршілік етіп, катаральды қабыну процесін туғызады. грипп және респираторно-синцитиальды вирустар өкпенің вирустық пневмониясына себепші болып, қауіпті асқынулар тудырады (мысалы, өкпенің трансжасушалық қабыну зақымдануы мен екіншілік бактериялық пневмония) . патогенезі вирустар тыныс алу жолдары мен өкпенің эпителий жасушаларын зақымдап, жергілікті қабынуды қоздырады. эпителий жасушаларының зақымдалуы ісіну мен секреторлық жабын түзеді; иммундық …

2 / 46

оскопиялық өзгерістер жалпы қабыну көріністерімен анықталады: шырышты қабықтың қызаруы, ісінуі, шырышты-іріңді секрет бөлінуі байқалады. өкпе зақымдалған жағдайда (әсіресе грипптің ауыр түрі) өкпе зақымдала бастап, ауыр, қызыл-қоңыр түсті, іріңді консолидацияға ұшырайды. 2009 жылғы а/h1n1 пандемиясында ауыр өлімді жағдайларда өкпеде мөлшерлі қан кетулер және консолидияциялар анықталғаны хабарланған . трахеа мен бронхтың шырышты қабығы ісініп, жұмсарған – ол да микроскопиялық деңгейде расталады (көзге анық көрінбей қалуы мүмкін). ұсақ өкпе капиллярларында тромбтар мен қанды ұю ошақтары да жиі байқалады. микроскопиялық морфологиясы вирустық өкпе қабынуының микроскопиялық суреті өкпе тінінде интерстициальды қабыну және қабаттық зақымдалумен сипатталады. өкпе үлпесіде тип ii пневмоциттердің реактивті пролиферациясы мен гіалині (стекловидті) мембраналардың қалыптасуы орын алады . бронхит және бронхиолит ошақтарында бронх эпителийінің некрозы, ауыспалы сквамоздық метаплазия, субмукозды бездердің некрозы байқалады . зақымдалған аумақтарда қан тамырлары конгестиондалған, қабынған инфильтрат негізінен лимфоциттер мен плазма жасушаларынан тұрады. и.берггистің зерттеуіне сәйкес, микроскопиялық көріністе некрозды бронхит/бронхиолит, субмукозды бездердің ошақты некрозы мен бронх эпителийінің эрозиясы жиі кездеседі …

3 / 46

ады. вирусқа қарсы антиденелерді (igm деңгейін) анықтау немесе респираторлық секреттен (тыңдау, мұрын жуындысы) және қан сарысуынан вирус геномының рнқ-сын нақты уақыттағы птр арқылы анықтау қолданылады . птр әдісі жрви-дың дәл диагностикасы үшін сенімді саналады, себебі ол вирусқа тән рнқ-ны жылдам табуға мүмкіндік береді . аяқталуы мен асқынулары көп жағдайда жрви жеңіл өтеді және науқастар 1–2 аптада айығады. алайда иммундық тапшылығы бар адамдар мен егде жастағыларда асқынулар пайда болуы мүмкін. неспецификалық асқынулар қатарына – бактериялық ринит, синусит, отит, трахеит, бронхит, пневмония, неврит және бас миының қабынуы (менингит, энцефалит) жатады . мысалы, грипп ауруында бактериялық пневмония жиі дамиды және өлім себептерінің бірі болып табылады. жрви кезінде иммундық жүйе уақытша төмендеп, пневмония секілді ауыр асқынуларға (оның ішінде пневмококк немесе стафилококк пневмониясы) бейімдік артады . алдын алу жолдары жрви-ді болдырмау үшін сау адам өз бетінше бірқатар шараларды ұстануы тиіс: қолды жиі сабындап жуу, жөтелу мен түшкіргенде ауыз-жұтқыншақты қолмен жабу, жұқтырған науқастармен тікелей байланысты шектеу. …

4 / 46

. вирустың бетінде гемагглютинин және фузиннин (f-белок) бар, олар вирустың эпителий жасушаларына енуіне жауап береді . қызылша вирусы ауа-тамшы жолымен және қозғалмалы заттар арқылы жұғады. инфекция тез тарайды: вирустың бір адамнан екіншісіне берілуі жеңіл, сондықтан қызылша эпидемиялары жиі қайталанып тұрады. вакцинация болған жағдайда ауру жиі ауыр өтпейді. патогенезі вирус алдымен тыныс алу жолдарының эпителий жасушаларын зақымдап, репликацияланады. содан кейін вириондардың жатырма ағзаларына (лимфа түйіндеріне) таралып, ұзын қан айналымы (вирусемия) кезеңі басталады. вирус қан арқылы дененің әртүрлі органдарына, соның ішінде тері мен шырышты қабаттарға жетіп, жергілікті жасушаларға еніп көбейеді . қызылшада көрінетін тері бөртпесінің дамуы – вирус жұқтырған эндотелий жасушаларына антиденелердің кешіктірілген иммунда қарсы реакциясының нәтижесі. бұл кезде t-лимфоциттер вируспен зақымдалған тамырлық эндотелийді жояды, сондықтан бөртпе кезінде теріде қабыну процесі байқалады . сонымен бірге қызылша иммундық жүйені қысқа мерзімді иммундық супрессиямен сипатталады, бұл екіншілік бактериялық инфекциялардың мүмкіндігін арттырады. макроскопиялық морфологиясы қызылша асқынбаған жағдайда тікелей макроскопиялық өзгерістер аз байқалады. бірақ кейбір жағдайларда …

5 / 46

ы. кейбір жағдайларда өкпеде гиалинді мембраналардың қалыптасуы мүмкін . сонымен қатар, өкпеде жасушалардың бірігуінен пайда болған полинуклеарлы алып клеткалар (мультиноуклеарлы гигант клеткалар) пайда болады – бұл қызылшаға тән оқиға . бұл алып клеткаларда ядролық және цитоплазмалық инклюзиялар бар, олар вирустық репликацияның нәтижесі болып табылады . микроскопиялық көріністе өкпе қатарында көбеюде болған вирустарға тән өзгерістер (ядролық инклюзиялар) сирек, бірақ арнайы бояулармен анықталуы мүмкін. қабыну ошақтарындағы капиллярлар кеңейіп, ішінде лейкоциттер мен кейде тромбтар көрінеді. басқа органдарда (бауыр, қалқанша без, лимфа түйіндері) гранулезді жасушалар (яғни, warthin–finkeldey алып клеткалары) болуы мүмкін. клиникалық көрінісі қызылша жедел басталады: дене қызуы 38–40°с дейін көтеріледі, жалпы әлсіздік, ұйқысыздық, шырышты қабат ісінуі байқалады. бірнеше күннен кейін мұрын бітеледі, көз қызарады (конъюнктивит), қатты жөтел пайда болады. өкініштісі, аурудың жиі ерекшелігі – ауыз ішінде коплик дақтарының пайда болуы (ауз қуысында ақшыл нүктелер) және бүкіл денеге таралатын қызыл тері бөртпесі (тері беті қызарып, микроэритема түрінде көрінеді). кейін терінің жоғарғы қабаты үзіліп, кішкене …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 46 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"патологиялық анатомия: инфекциялық аурулар" haqida

патологиялық анатомия: инфекциялық аурулар 1. жедел респираторлық вирустық инфекция (жрви) анықтамасы жедел респираторлық вирустық инфекция (жрви) – тыныс алу жүйесінің жоғарғы және төменгі бөлімдерінің вирустар тудыратын жедел қабыну ауруларының жинақтық атауы. бұл аурулар клиникалық және морфологиялық тұрғыдан ұқсас сипатқа ие және тыныс алу жолдарының мерцательді эпителийіне тропты бірнеше вирустың (грипп, респираторно-синцитиальды, риновирус, коронавирус, аденовирус және т.б.) қоздырғыштарымен пайда болады . этиологиясы жрви әртүрлі рнқ-вирустар тобына жатады. оларға грипп вирусы (orthomyxoviridae), респираторно-синцитиальды вирус (paramyxoviridae), риновирус (picornaviridae), коронавирус (coronaviridae), аденовирус (adenoviridae) және т.б. жатады . бұл вирустар адамнан адамға тамшылар...

Bu fayl DOCX formatida 46 sahifadan iborat (67,9 KB). "патологиялық анатомия: инфекциялық аурулар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: патологиялық анатомия: инфекция… DOCX 46 sahifa Bepul yuklash Telegram