odam anatomiyasi va fiziologiyasi

DOCX 81 стр. 178,3 КБ Бесплатная загрузка

81 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 178,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 81

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 81

odam anatomiyasi va fiziologiyasi 1.kirish odam anatomiyasi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, metodlari va rivojlanish tarixi. anatomiya fanining asosiy tarmoqlari. anatomiyaning rivojlanish tarixiga doir ma‟lumotlar. anatomiya— grekcha so‘z bo‘lib— kesish, b o lish degan m a’noni bildiradi.o d am anatom iyasi a ’zolarning tuzilishini, shaklini uning taraqqiyotiga, vazifasiga bog‘lab o ‘rganadigan tibbiyotning asosiy fani hisoblanadi. bu fan har bir a ’zoni jinsiy tafovutlarini, yoshga q arab o ‘zgarishini, shuningdek atrof muhitning a ’zolar tuzilishiga ta’sirini o‘rganadi. anatomiyani o‘rganish usullari 1. kesib preparatlar tayyorlash usuli. bunda skalpel (pichoqcha) va pinset bilan murda a’zolarini kesish orqali preparatlar tayyor lanadi.2. inyeksiya usuli – ichi kavak a’zolar va qon tomirlariga turli xil rang li moddalar yuborib to‘ldirib o‘rganish usuli.3. palpatsiya – tirik odamda a’zo va to‘qimalarni paypaslab ko‘rib o‘rganish usuli.4. perkussiya – a’zo va to‘qimalarni barmoq yoki bolg‘acha bilan urib ko‘rib aniqlash. bu ikki usul poliklinika va kasalxonalarda keng qo‘llanilib, undan a’zolarning chegaralarini aniqlashda foydalaniladi. …

2 / 81

tasi buqrot (gippokrat) (eramizdan oldingi 460–377-yillar) asarlarida uchraydi. u organizmning asosini to‘rt xil suyuqlik: qon, shilliq, o‘t va qora o‘t hosil qiladi degan ta’limotni yarat gan. bu suyuqliklar miqdorining o‘zgarishi turli kasalliklarni keltirib chiqaradi deydi. uning yozib qoldirgan 72 ta asaridan 2000 yil mobaynida tibbiyotda foydalanilgan. shu bilan birga, u nervlarni paylardan ajrata olmagan, arteriyalarda havo oqadi degan noto‘g‘ri fikrda bo‘lgan.arastu (aristotel) (eramizdan oldingi 384–322-yillarda yashagan). u gippokratning qon tomirlar bosh miyadan boshlanib tanaga tarqaladi, degan noto‘g‘ri fikrini rad etib, qon tomirlar yurak dan boshlanishini isbotlagan, shuningdek, paylarni nervlardan, suyakni tog‘aydan ajratgan va aortani birinchi marta aniqlagan. ammo aristotel nervlarning ichi bo‘shliq dan iborat bo‘lib, bosh miyada hosil bo‘ladigan ruh shu nervlar orqali organizmga tarqaladi, degan noto‘g‘ri fikrda bo‘lgan.gerofil (eramizdan 304 yil oldin tug‘ilgan). ptolomey ii ning saroy tabibi bo‘lgan. bemorlarni nima sababdan o‘lganligini bilish uchun murdalarni kesib o‘rgangan. shu usulda gerofil bosh miya va uning pardalarini, vena bo‘shliqlarini, bosh …

3 / 81

teriyalarda havo oqadi degan noto‘g‘ri fikrda bo‘lgan.arastu (aristotel) (eramizdan oldingi 384–322-yillarda yashagan). u gippokratning qon tomirlar bosh miyadan boshlanib tanaga tarqaladi, degan noto‘g‘ri fikrini rad etib, qon tomirlar yurak dan boshlanishini isbotlagan, shuningdek, paylarni nervlardan, suyakni tog‘aydan ajratgan va aortani birinchi marta aniqlagan. ammo aristotel nervlarning ichi bo‘shliq dan iborat bo‘lib, bosh miyada hosil bo‘ladigan ruh shu nervlar orqali organizmga tarqaladi, degan noto‘g‘ri fikrda bo‘lgan.gerofil (eramizdan 304 yil oldin tug‘ilgan). ptolomey ii ning saroy tabibi bo‘lgan. bemorlarni nima sababdan o‘lganligini bilish uchun murdalarni kesib o‘rgangan. shu usulda gerofil bosh miya va uning pardalarini, vena bo‘shliqlarini, bosh miya nervlarini va ularni bosh miyadan chiqishini o‘rgangan. o‘n ikki barmoq ichakka birinchi bo‘lib nom bergan. o‘rta asrlar (v–xi)da o‘rta osiyodan ham bir qancha mashhur olim lar yetishib chiqdi. ana shundaylardan biri har taraflama yetuk olim abu ali ibn sinodir (980–1037). yevropada avitsenna nomi bilan mashhur bo‘lgan bu olim falsafa, matematika, astronomiya, kimyo, adabiyot, …

4 / 81

zohidov hakim zohidovich (1912–1978) anatom olim va mohir pedagog, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, tibbiyot fan lari doktori, professor. o‘rta osiyo meditsina pediatriya instituti odam anato miyasi kafedrasining birinchi mudiri (1972–1978-yillar). o‘zbek tilida yozilgan «odam anatomiyasi» (1964) darsligi va «ruscha-o‘zbekcha-lotincha anatomiya lug‘at»i mualliflaridan biri.xudoyberdiyev rahim egamberdiyevich (1922–2003) – anatom, o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, tibbiyot fanlari doktori, professor. toshkent davlat birinchi tibbiyot instituti odam anatomiyasi kafedrasi mudiri (1960–1992). «odam anatomiyasi» (1964) dars ligi muallif laridan biri. 3.odam organizmida sodir boladigan harakat turlari. mexanik, kinematik va dinamik harakat. umumiy va xususiy biomexanika togrisida tushuncha. harakatlanish tufayli odam ish bajaradi, atrofdagi odamlar bilan (og‘zaki va yozma nutq orqali) muloqotda bo‘ladi, jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanadi.odamning harakatlari juda xilma-xil va turli maqsadga qaratilgan bo‘lib, bola o‘sib-ulg‘aygan sari bu harakatlar rivojlanib, tobora mukammallashib boradi. mexanik harakat - tashqi kuch taʼsirida jismning fazoda oʻz oʻrnini uzluksiz oʻzgartirishi. mexanik harakat tu-shunchasi fazo, vaqt, harakatlanuvchi jism, …

5 / 81

a kelgan. odam va hayvonlaming mexanik harakatlarini bevosita o‘rganishdan tashqari, ushbu fan yurakning funksiya qilishini, qonni kapilyarlardagi harakatlarini, jarohatlar mexanizmlarini, to‘qimalaming, suyaklarning mustahkamligini va hokazolami o‘rganadi. shu tarzda, biomexanikaning predmeti umuman fan sifatida - bu, tirik tizimlardagi mexanik hodisalami o‘rganish hisoblanadi. 4.sport biomexanikasi. biomexanikaning rivojlanishi.p.f.lesgaft, i.i.sechenov, a.a.uxtomskiy, n.a.bronshteyn ishlari. markaziy osiyoda va o’zbekistonda biomexanika fanining rivojlanishi. sport biomexanikasi odamning harakat amallarini sport mashqlarini bajarishi paytida o'rganadi. sport biomexanikasida o‘z harakat qobiliyatlarini maxsus trenirovka qiladigan va odamni chegaraviy imkoniyatlarini biologik tur sifatida amalga oshirishi uchun tayyorgarlik ko‘rgan insonlar bajaradigan, strukturasi bo‘yicha ayniqsa murakkab bo'igan harakatlar o‘rganilganligi tufayli, uni biomexanikaning alohida bo'limi sifatida ajratishadi, sport biomexanikasi odam harakatlarini jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanishi jarayonida o'rganadi. bu, sport natijalarini toki konkret sportchi yoki ma’lum bir sport turi uchun rekord bo‘lgan darajagacha oshirish uchun; harakatlami bajarishni takomillashtirish paytida yordamchi yoki to‘siq bo‘luvchi omillami aniqlash, jihozlar, trenajyorlar, sport snaryadlari va asboblarining yangi turlarini ishlab chiqish; jarohatlaming …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 81 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam anatomiyasi va fiziologiyasi"

odam anatomiyasi va fiziologiyasi 1.kirish odam anatomiyasi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, metodlari va rivojlanish tarixi. anatomiya fanining asosiy tarmoqlari. anatomiyaning rivojlanish tarixiga doir ma‟lumotlar. anatomiya— grekcha so‘z bo‘lib— kesish, b o lish degan m a’noni bildiradi.o d am anatom iyasi a ’zolarning tuzilishini, shaklini uning taraqqiyotiga, vazifasiga bog‘lab o ‘rganadigan tibbiyotning asosiy fani hisoblanadi. bu fan har bir a ’zoni jinsiy tafovutlarini, yoshga q arab o ‘zgarishini, shuningdek atrof muhitning a ’zolar tuzilishiga ta’sirini o‘rganadi. anatomiyani o‘rganish usullari 1. kesib preparatlar tayyorlash usuli. bunda skalpel (pichoqcha) va pinset bilan murda a’zolarini kesish orqali preparatlar tayyor lanadi.2. inyeksiya usuli – ichi kavak a’zolar va ...

Этот файл содержит 81 стр. в формате DOCX (178,3 КБ). Чтобы скачать "odam anatomiyasi va fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam anatomiyasi va fiziologiya… DOCX 81 стр. Бесплатная загрузка Telegram