odam anatomiyasi

PPTX 30 pages 14,6 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 14,6 MB

Fayl turi PPTX

Pages 30

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

odam anatomiyasiga kirish. osteologiya. tana skeleti tuzilishi odam anatomiyasiga kirish. osteologiya. tana skeleti tuzilishi reja: odam anatomiyasi fanining metodlari fanning paydo bo`lish,o`rganilish qadimgi tarixi fanning hozirgi tarixi tana sathlari kirish odam anatomiyasi odam organizmining shakli va tuzilishini uning rivojlanish jarayoni, ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo'lgan tafovutlari, shuningdek, muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o'rganadi. qadimda anatomiya fani a ’zolami alohida-alohida o'rganib, ulaming o‘zaro munosabatini, organizmning bir butunligini hisobga olmagan, faqat dalillar to’plash bilan chegaralangan. hozir bu fan a ’zolaming o'zaro munosabatini, ulaming bir sistemaga birlashishi qonuniyatlarini o‘rganishda organizmning yagona sistema ekanligini, uning tashqi muhit bilan chambarchas bog'liqligini, a’zolaming shakli bilan funksiyasi bir-biriga bevosita aloqador ekanligini nazarda tutadi. odam organizmining alohida a’zolar yoki a’zolar tizimi tuzilishini oddiy ko‘z bilan makroskopik anatomiya (macros — grekcha katta) o‘rganadi. mikroskopik anatomiya (micros — grekcha kichik) esa a’zolar- ning nozik tuzilishini, tarkibiy elementlarini mikroskop yordamida o'rganadi. sistematik anatomiya …

2 / 30

reparatlar tayyorlanadi. 2. inyeksiya usuli—ichi kovak a ’zolar va qon tomirlariga turli xil rangli moddalar yuborib to'ldirib o'rganish usuli. 3. palpatsiya—tirik odamda a’zo va to'qimalami paypaslab ko‘rib o‘rganish usuli. 4. perkussiya—a’zo va to'qimalami barmoq yoki bolg'acha bilan urib ko‘rib aniqlash. bu ikki usul poliklinika va kasalxonalarda keng qo'llanilib, undan a ’zolarning chegaralarini aniqlashda foydalaniladi. 5. auskultatsiya usuli — maxsus eshitish asboblari yordamida a’zolar (yurak, o ‘pka) ning ishlab turgandagi tovushi eshitib ko‘riladi. bu usul a’zolarning normal yoki kasallik holatini aniqlashda yaxshi yordam beradi. 6. antropometriya usuli — bunda gavdaning uzunligi, kengligi va og'irligi o‘lchanib, olingan m a’lumotlar oiganizmning ayrim bo‘laklariga taqqoslanib, ulaming oshishi yoki o'zgarganligi kuzatib boriladi. 7. rentgenoskopiya va rentgenografiya usullari — bunda rentgen nuri yordamida a’zo va to‘qimalaming holati ko'riladi yoki tasvirga olib o'iganiladi. 8. korroziya yoki yemirish usuli — a ’zolar tez qotadigan moddalar bilan to'ldirilib, to‘qimasi kuchli kislota ta’sirida yemiriladi va a’zolarning shakli o‘rganiladi. pifagor (eramizdan …

3 / 30

(arastu) (eramizdan oldingi 384—322-yillarda yashagan) yunon xoqoni iskandar zulqarnaynning tarbiyachisi bo‘lgan. u gippokratning qon tomirlar bosh miyadan boshlanib tanagatarqaladi degan noto‘g‘ri fikrini rad etib, qon tomirlar yurakdan boshlanishini isbotlagan, shuningdek, paylami nervlardan, suyakni tog‘aydan ajratgan va aortani birinchi marta aniqlagan. ammo aristotel nervlaming ichi bo‘shliqdan iborat bo‘lib, bosh miyada hosil bo‘ladigan ruh shu nervlar orqali organizmga tarqaladi, degan noto‘g‘ri fikrda bo'lgan. gerofil (eramizdan 304 yil oldin tug'ilgan). ptolomey ii ning saroy tabibi bo‘lgan. bemorlami nima sababdan o'lganligini bilish uchun murdalami kesib o'rgangan. shu usulda gerofil bosh miya va uning pardalarini, vena bo‘shliqlarini, bosh miya nervlarini va ularni bosh miyadan chiqishini o'rgangan. 0‘n ikki barmoq ichakka birinchi bo'lib nom bergan, shuningdek arteriyalami venalardan ajratgan. ko‘z olmasi pardalarini va shishasimon tanani, ingichka ichak limfa tomirlarini o'rgangan. o‘zidan oldingi va o‘zi to'plagan m a’lumotlar asosida «anatomiya haqida» kitobini yozgan. erazistrat (eramizdan 350—300 yillar oldin yashagan). tomirlar tizimi: yurak qopqoqlari, aorta, kovak venalar, yirik …

4 / 30

rdan holi emas. abu all ibn sino (980-1037-y.). yevropada avitsenna nomi bilan mashhur. abu ali ibn sino xorazm va eronda saroy tabibi bo'lib xizmat qilgan. tibbiyot sohasidagi buyuk xizmatlari, kashfiyotlari uni butun dunyoga mashhur qilgan. ibn sino 450 dan ortiq asar yozganligi qayd etilgan, lekin uning 242 tasi bizgacha yetib kelgan. shulardan 43 tasi tabobatga oiddir. ibn sinoning tabobatga oid eng yirik shoh asari «tib qonunlari» 1012— 1023-yillarda yozilgan. u o'zining buyuk va o'lmas asarida tibbiyot sohasidagi barcha ma’lumotlami to‘plab qolmasdan, o‘z kuzatishlari, tekshirishlari va tushunchalaii bilan asami boyitgan. kitob besh jildlik bo‘lib, birinchi jildi anatomiya va fiziologiyaga bag'islilangan. kitob turli tillarda 40 marta qayta nashr etildi va dunyodagi barcha mamlakatlarda 600 yildan ziyodroq vaqt ichida tibbiyot bilim yurtlarida asosiy o ‘quv qo‘llanma bo'lib xizmat qilib keldi. ibn sino odam organizmini o'rganishda uning konstitutsiyasiga birinchi bo'lib e ’tibor berdi. «tib qonunlari» jildlarida ichki kasalliklar, xirurgiya, farmakologiya, gigiyena va tibbiyotning barcha …

5 / 30

rdani yorib o'rgandi va a’zolar rasmini chizib chizdi, o'zining rasmlarida u odamning turli a’zolarini (dumg'aza, umurtqa pog'onasi egriliklari, ko'p mushaklar, ichki a’zolar, yurak qopqoqlari, bosh va orqa miya, miya qorinchalari, ko'z va boshqalarni) tuzilishini aniq ko'rsatib bergan. u dunyoda birinchi bo'lib mushaklaming ishlash dinamikasini o'rgandi. shu bilan plastik anatomiyaga asos soldi. audrey vezaliy (1514—1564) ilmiy anatomiyaning asoschisi hisoblanadi. u murdalarni yorib qilgan kuzatishlari asosida «odam tanasining tuzilishi haqida yetti kitob»ini yozadi. a. vezaliy galenning xatolarini ko'rsatib bergan. uning shogirdlari xvi— xvii asrlar davomida odam a’zolarining tuzilishini to'g'ri yoritib berdilar. gabriel fallopiy (1523—1562) tarixda birinchi bo'lib kalla suyaklarining tuzilishi va taraqqiyoti, mushaklar, jinsiy a’zolar, bachadon nayi (bu a’zo muallif nomi bilan ham ataladi), eshituv va ko'ruv a’zolarini o'rganib, «anatomik kuzatishlar* kitobini yozgan. bartolomey yevstaxiy (1510—1574) ko‘proq a’zolarning rivojlanish jarayoni bilan shug‘ullandi. tishlar, buyraklar, venalar va eshituv a’zosini o'rganib, birinchi marta halqum bilan o'rta quloq bo‘shlig‘ini qo'shib turuvchi eshituv yo'lini aniqladi. hozirgacha …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "odam anatomiyasi"

odam anatomiyasiga kirish. osteologiya. tana skeleti tuzilishi odam anatomiyasiga kirish. osteologiya. tana skeleti tuzilishi reja: odam anatomiyasi fanining metodlari fanning paydo bo`lish,o`rganilish qadimgi tarixi fanning hozirgi tarixi tana sathlari kirish odam anatomiyasi odam organizmining shakli va tuzilishini uning rivojlanish jarayoni, ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo'lgan tafovutlari, shuningdek, muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o'rganadi. qadimda anatomiya fani a ’zolami alohida-alohida o'rganib, ulaming o‘zaro munosabatini, organizmning bir butunligini hisobga olmagan, faqat dalillar to’plash bilan chegaralangan. hozir bu fan a ’zolaming o'zaro munosabatini, ulaming bir sistemaga birlashishi qonuniyatlarini o‘rg...

This file contains 30 pages in PPTX format (14,6 MB). To download "odam anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam anatomiyasi PPTX 30 pages Free download Telegram