o'adam anatomiyasi fanidan o'quv uslubiy majmua

DOCX 239 стр. 11,9 МБ Бесплатная загрузка

239 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,9 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 239

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 239

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi bilim sohasi: 500000 – tabiiy fanlar, matematika va statistika taʼlim sohasi: 510000 – biologik va turdosh fanlar taʼlim yo’nalishi: 60510100 – biologiya urganch-2024 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti «tasdiqlayman» urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti dekani ______________e.b.nabiyev «______»____________2024-yil pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi “odam anatomiyasi” fanidan o’quv uslubiy majmua 1-kurs bakalavrlari uchun (ii-semestr) bilim sohasi: 500000 – tabiiy fanlar, matematika va statistika taʼlim sohasi: 510000 – biologik va turdosh fanlar taʼlim yo’nalishi: 60510100 – biologiya urganch-2024 o‘quv–uslubiy majmua oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika institutining 2024 -yil 29 -avgustdagi fan dasturi asosida ishlab chiqilgan. tuzuvchilar: d.yavkachev _______urdpi, “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi katta o’qituvchisi n.bobonazarova _______urdpi, “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi o’qituvchi-stajyor a.g‘oyibnazarova _______urdpi, “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi o’qituvchi-stajyor taqrizchi: b.f.n dots . …

2 / 239

m anatomiyasi” fanining rivojlanishi va tarixi. 2. anatomiya fanining prеdmеti, maqsadi, vazifalari va o’rganish usullari. 3. biologiya fanlari tizimida tutgan o’rni. 4. o`zbekiston olimlarini qo`shgan hissasi. 5. odam tanasi hujayralari, to`qimalari, organlari. 6. odamning kelib chiqishi. asosiy tushunchalar- preprofka, ineksiya, steriomorfologiya, rentgenologiya, makroskopik anatomiya, mikroskopik anatomiya,pifagor,anatomiya,malpigi tanachasi. 1. ”odam anatomiyasi” fanining rivojlanishi va tarixi. anatomiya fanining qisqacha tarixi qadimgi sharq mamlakatlari assuriya, hindiston, misr, vaviloniya, xitoyda murdani yorish man etilgan. uni buzish o’lim jazosi bilan teng edi. qadimgi yunonistonda anatomiya boshqa fanlar kabi rivojlandi. yunonistonda kos va knidos tibbiyot maktablari ochilib, unda ko’pchilik yunon olimlari tahsil olganlar. pifagor (eramizdan 590 yil oldin yashagan). u hamma narsa urug’dan paydo bo’ladi deydi va tirik moddalarni kelib chiqishini o’rganadi. alkmeon krotonskiy (eramizdan oldingi 500 yillarda yashagan), o’likni yorib anatomiya haqida kitob yozgan. u birinchi bo’lib miya aqliy faoliyat markazi ekanligini tasdiqlagan. gippokrat (bo’qrot) (eramizdan oldingi 460-377 yillarda yashagan), tibbiyotning otasi hisoblanib, organizmni asosini …

3 / 239

tu paylarni nervlardan, suyakni tog’aydan ajratgan va aortani birinchi marta aniqlagan. misrni yunonlar bosib olganidan keyin nil daryosi bo’yida iskandariya (aleksandriya) shahri barpo etiladi. bu shaharda 700000 kitobga ega bo’lgan kutubxona barpo etilib, bu yerdan ilm-fan dunyo bo’ylab tarqaladi. tibbiyot va biologiya fanlari ravnaq topa boshlaydi. aleksandriya davri olimlaridan gerofil va erazistrat anatomiya fanini ravojlanishiga ma’lum bir hissa qo’shganlar. gerofil (eramizdan oldingi 304 yilda tug’ilgan). ptolomey ii ni saroy shifokori bo’lganligi uchun bemorlarni nima sababdan o’lganligini bilish uchun murdalarni kesib o’rgangan. anatomiya-anatemno, kesaman shundan kelib chiqqan. shu usul vositasida gerofil bosh miya va uning pardalarini, vena bo’shliqlarini, ba’zi bir bosh miya nervlarini va ularni bosh miyadan chiqishini o’rgangan. o’n ikki barmoqli ichakka birinchi bo’lib nom bergan. shuningdek arteriyalarni venalardan ajratgan. ko’z olmasini pardalarini va shishasimon tanani, ingichka ichak limfa tomirlarini o’rgangan. o’zidan oldingi va o’zi to’plagan ma’lumotlar asosida «anatomiya haqida» kitobini yozgan. erazistrat (eramizdan oldingi 350-300 yillarda yashagan). tomirlar tizimini: …

4 / 239

a murdani yorish mumkin bo’lmagani uchun, u anatomiyani hayvonlarda o’rgangan. shuning uchun uning ba’zi ma’lumotlari xatolardan holi emas. feodalizm davrida anatomiya fanida katta o’zgarishlar bo’lmay galen ta’limotini o’rganish davom etdi. bu davrda gippokrat, arastu va galenning asarlari arab tiliga tajrima qilindi. feodalizm davrida ilm fan sharqda nisbatan tez rivojlandi. aг-roziy (850-923 yillar) bag’dodda shifoxona va uning qoshida tibbiyot maktabi tashkil qiladi. x-xi asrlarda o’rta osiyo ilm-fan, madaniyat va iqtisodiy jihatdan yaxshi rivojlangan edi. bu davrda dinning fan rivojiga to’sqinlik qilishiga qaramasdan bir qancha mashhur olimlar etishib chiqqan. shulardan biri dunyoga dong’i ketgan bizning vatandoshimiz buyuk allomadir. abu ali al xusayn ibni abdullo ibn al xasan ibn sino yoki abu ali ibn sinodir (980-1037 yillar). u falsafa, matematika, astronomiya, kimyo, adabiyot, musiqashunoslik va tibbiyot sohasi bilan shug’ullangan. ibn sino 450 dan ortiq asarlar yaratgan bo’lib, 242 tasi bizgacha etib kelgan. shularning 43 tasi tabobatga oiddir. abu ali ibn sino 980 yilda …

5 / 239

ham yetib kelib, lotin tiliga tajrima qilinadi va tibbiyot maktablarida o’qitila boshlaydi. tib qonunlari 5 jilddan iborat bo’lib, birinchi jildi anatomiya va fiziologiyaga bag’ishlangan. bu kitob dunyoning turli tillarida 30 martadan ko’p chop etilgan va xvii asrgacha dunyoning tibbiyot bilim yurtlarida asosiy qo’llanma bo’lib xizmat qilgan. tib qonunlari o’zbek tilida birinchi marta 1954-56 yillarda bosilib chiqqan. damashqlik ibn al nafis (xiii asrda yashagan) birinchi bo’lib o’pka qon aylanish doirasini ochadi. ikkinchi ming yillikning boshida tibbiyot fani yana rivojlana boshlaydi. neopal yaqinidagi salerno shahrida ochilgan tibbiyot maktabida har besh yilda bir marta odam murdasini yorishga ruxsat berilgan. xiii asrdan boshlab universitetlarda tibbiyot fakultetlari ochila boshlaydi. mondino da lyutstsi (1275-1327 yillarda yashagan) 1326 yilda ikkita ayol murdasini yorib, anatomiya darsligini yozadi. xiv-xv asrlarda universitetlarda yiliga 1-2 murdani yorish huquqi beriladi. tiklanish davrida (xvi-xvii asrlar) anatomiya fanining rivojlanishiga italiya olimi va rassomi leonardo da vinchi (1452-1519 yillarda yashagan) katta xissa qo’shgan. u 30 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 239 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'adam anatomiyasi fanidan o'quv uslubiy majmua"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi bilim sohasi: 500000 – tabiiy fanlar, matematika va statistika taʼlim sohasi: 510000 – biologik va turdosh fanlar taʼlim yo’nalishi: 60510100 – biologiya urganch-2024 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti «tasdiqlayman» urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti dekani ______________e.b.nabiyev «______»____________2024-yil pedagogika fakulteti “maktabgacha ta’lim metodikasi” kafedrasi “odam anatomiyasi” fanidan o’quv uslubiy majmua 1-kurs bakalavrlari uchun (ii-semestr) bilim sohasi: 500000 – tabiiy fanlar, matematika va statistika taʼlim soha...

Этот файл содержит 239 стр. в формате DOCX (11,9 МБ). Чтобы скачать "o'adam anatomiyasi fanidan o'quv uslubiy majmua", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'adam anatomiyasi fanidan o'qu… DOCX 239 стр. Бесплатная загрузка Telegram