p-n o’tish xususiyatlari

DOCX 52.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1693039525.docx p-n o’tish xususiyatlari p-n o’tish xususiyatlari reja: 1. yarim o‘tkazgichli asboblar. 2. p-n o‘tishning volt – amper xarakteristikasi 3. p-n o‘tishning to‘yinish tok 1. yarim o‘tkazgichli asboblar. yarim o‘tkazgichli asboblarning ko‘pchiligi bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgich bir sohasi p–turdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichning p va n – sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil bo‘ladi, bu sohalar chegarasida ichki elektr maydoni yuzaga keladi va bu qatlam elektron – kovak o‘tish yoki p-n o‘tish deb ataladi. ko‘p sonli yarim o‘tkazgichli asboblar va integral mikrosxemalarning ishlash printsipi p-n o‘tish xossalariga asoslangan. p-n o‘tish hosil bo‘lish mexanizmini ko‘rib chiqamiz. soddalik uchun, n– sohadagi elektronlar va p– sohadagi kovaklar sonini teng olamiz. bundan tashqari, har bir sohada uncha katta bo‘lmagan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar miqdori mavjud. xona temperaturasida p–turdagi yarim o‘tkazgichda akseptor manfiy ionlarining kontsentratsiyasi na kovaklar …
2
sil bo‘lgan ikki hajmiy zaryad qatlami p-n o‘tish deb ataladi. bu qatlam harakatchan zaryad tashuvchilar bilan kambag‘allashtirilgan. shuning uchun uning solishtirma qarshiligi p- va n–soha qarshiliklariga nisbatan juda katta. ba’zi adabiyotlarda bu qatlam kambag‘allashgan yoki i – soha deb ataladi. hajmiy zaryadlar turli ishoralarga ega bo‘ladilar va p-n o‘tishda kuchlanganligi e ga teng bo‘lgan elektr maydon hosil qiladilar. asosiy zaryad tashuvchilar uchun bu maydon tormozlovchi bo‘lib ta’sir ko‘rsatadi va ularni p-n o‘tish bo‘ylab erkin harakat qilishlariga qarshilik ko‘rsatadi. 1 b-rasmda o‘tish yuzasiga perpendikulyar bo‘lgan, x o‘qi bo‘ylab potentsial o‘zgarishi ko‘rsatilgan. bu vaqtda nol potentsial sifatida chegaraviy soha potentsiali qabul qilingan. 1-rasm rasmdan ko‘rinib turibdiki, p-n o‘tishda voltlarda ifodalanadigan kontakt potensiallar farqiga uk  n  p teng bo‘lgan potentsial to‘siq yuzaga keladi. uk kattaligi dastlabki yarim o‘tkazgich material ta’qiqlangan zona kengligi va kiritma kontsentratsiyasiga bog‘liq bo‘ladi. p-n o‘tish kontakt potensiallar farqi: germaniy uchun uk  0,35 v, kremniy uchun esa …
3
zgarmaydi. i0 kattaligi shu sababli teskari ulangan p-n o‘tishning to‘yinish toki deb ham ataladi. 3. p-n o‘tishning to‘yinish tok teskari tok to‘g‘ri tokka nisbatan bir necha darajaga kichik, ya’ni p-n o‘tish to‘g‘ri yo‘nalishda tokni yaxshi o‘tkazadi, teskari yo‘nalishda esa yomon. a) b) 2- rasm demak, p-n o‘tish to‘g‘rilovchi harakat bilan xarakterlanadi va uni o‘zgaruvchi tokni to‘g‘rilashda qo‘llashga imkon beradi. eksponentsial tashkil etuvchi equ0 / kt temperatura ortishi bilan kamayishiga qaramay vax to‘g‘ri shaxobchasidagi qiyalik ortadi (2. b-rasm). bu hodisa i0ni temperaturaga kuchli to‘g‘ri bog‘liqligi bilan tushuntiriladi. to‘g‘ri kuchlanish berilganda temperatura ortishi bilan tok ortishiga olib keladi. amaliyotda p-n o‘tish vaxga temperaturaning bog‘liqligi kuchlanishning temperatura koeffitsienti (ktk) deb ataladigan kattalik bilan baholanadi. ktkni aniqlash uchun temperaturani o‘zgartirib borib, o‘zgarmas tokdagi p-n o‘tish kuchlanishini o‘zgarishi o‘lchab boriladi. odatda ktk manfiy ishoraga ega, ya’ni temperatura ortishi bilan o‘tishdagi kuchlanish kamayadi. kremniydan yasalgan p-n o‘tish uchun ktk 3 mv/grad darajani tashkil etadi. (1) ifoda …
4
p-n o’tish xususiyatlari - Page 4
5
p-n o’tish xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "p-n o’tish xususiyatlari"

1693039525.docx p-n o’tish xususiyatlari p-n o’tish xususiyatlari reja: 1. yarim o‘tkazgichli asboblar. 2. p-n o‘tishning volt – amper xarakteristikasi 3. p-n o‘tishning to‘yinish tok 1. yarim o‘tkazgichli asboblar. yarim o‘tkazgichli asboblarning ko‘pchiligi bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgich bir sohasi p–turdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichning p va n – sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil bo‘ladi, bu sohalar chegarasida ichki elektr maydoni yuzaga keladi va bu qatlam elektron – kovak o‘tish yoki p-n o‘tish deb ataladi. ko‘p sonli yarim o‘tkazgichli asboblar va integral mikrosxemalarning ishlash printsipi p-n o‘tish...

DOCX format, 52.0 KB. To download "p-n o’tish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: p-n o’tish xususiyatlari DOCX Free download Telegram