ruminiya: demokratiyaga o’tish

DOC 1 sahifa 812,0 KB Bepul yuklash

1 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 812,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 1

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 1

nodirbek b.r.r 18-§. ruminiya: demokratiyaga o’tish demokratik islohotlarni o’tkazish: 1945-yil 6-martda ruminiyada yada xalq-demokratik fronti hukumati tuzildi. taniqli siyosiy arbob petru groza bosh vazir bo’ldi. bu mam-lakatdagi birinchi demokratik hukumat edi. dehqonlar yerga ega bo’ldi, davlat apparati sobiq fashistlar, harbiy jinoyatchilar va reaksionerlardan tozalandi. biroq uning siyosati hokimiyatdan ajralishni istama-gan sobiq rahbarlar qarshiligiga uchradi. ular qirollik hokimiyati va qirol mixay atrofiga jipslashdi va demo-kratik islohotlarni amalga oshirishga to’siq bo’ldi. 1946-yil noyabrda rumin parlamentiga umumiy va yashirin saylov huquqi asosida ilk saylovlar bo’ldi. mamlakat demokratik kuchlari demokratik partiyalar blokiga (dpb) birlashdi va 80 foiz ovoz olib, g'alaba qozondi. hukumatni yana petru groza boshqardi. bu ruminiyada yangi demokratiyaning g'alabasi edi, uni xalqchil desa bolardi, chunki rumin xalqining ko’pchiligining kodasi unda o’z ifodasini topgan edi. yangi hukumat darhol demokratik islohotlarni o’tkazishga kirishdi. hukmron sinflar mulkchiligi, banklar natsionalizatsiya qilindi, pul islohoti amalga oshirildi, monopol birlashmalar — kartel va trestlar tugatildi. islohotlar mamlakat ahvolini ancha …

2 / 1

majlis qonunchilik hokimiya-tining oliy organi bo’ldi. 50-60-yillarda rxr iqtisodiyoti rivojlanishi: mamlakatda butun sanoat natsionalizatsiya qilindi, unga rahbarlik qilish maqsadida 1951-1955-yillar respublika iqtisodiyotini rivpjlantirish uchun birinchi besh yillik reja tasdiqlandi. bu yillarda 100 ta yirik korxona qurildi, 200 tasi kengaytirildi va qayta qurildi. mamlakatni keng miqyosda elektrlashtirish boshlandi. biroq sanoatni baipo etishdagi muvaffaqiyatlar rumin xalqi ahvoliga kam ta'sir ko’rsatdi. davlat mulkchiligi monopoliyasi iste'mol mollari ishlab chiqarilishi rivojlanishini to’xtatib qo’ydi. bozor munosabatlari to’liq tugatildi. 1954-yil-gacha mamlakatda oziq-ovqatlarga kartochka tizimi saqlanib kelindi. 1952-yilgi pul islohoti zarur natijalarni bermadi, chunki erkin bozorning yo’qligi pulni uning haqiqiy vazifasidan mahrum etdi. totalitar iqtisodiyot ochiq-oydin orqada qola boshla-di va rip totalitar siyosiy tizimni shakllantirishga qaror qildi. 1952-yii sentabrda qabul qilingan yangi konstitut-siya rjpni mamlakat siyosiy hayotida "rahbar kuch" deb e'lon qildi. georgiu-dej shu yili vazirlar kengashi raisi bo’ldi. mamlakat davlat tuzilmasida mavqeini mustahkam-lagan g.georgiu-dej partiyada o’zining yakkahokimli-gini qaror toptirdi. g.georgiu-dej diktaturasining o’rnatilishi: bu maqomga erishgach, u sotsializm …

3 / 1

ruminiyada poydevor yo’q edi. ikkinchi besh yillikda tarmoqqa barcha kapital mablalarning 3/4 qismi yo’naltirildi. qora va rangli metallar, oir mashinasozlik qayta qurildi. georgiu-dej george (1901-1965) — rxr vazirlar kengashi raisi (1952—1955), rxr davlat kengashi raisi (1961-1965). 1961-1965-yillarda — mamlakat prezidenti. qishloq xo’jaligini jamoalashtirish yo’lidan borish 81 foiz barcha dehqon xo’jaliklarini birlashtirdi. 1962-yilda jamoalashtirish tugadi, do’konlarda esa asosiy oziq-ovqat mahsulotlari yo’q bo’ldi. biroq partiya maqsadiga yetdi: mamlakatda xalqning "metin birligi"ga erishildi. 1965-yilning martida mamlakatda bo’lib o’tgan navbatdagi saylovlarda qariyb 100 foiz saylovchilar rip rah-barligidagi xalq demokratiyasi fronti nomzodlariga ovoz berdi. shu yili partiya ruminiya kommunistik partiyasi (rkp) deb qayta nomlandi. n.chaushesku shaxsiga sig'inish: 1965-yili g.georgiu –dij vafot etgach, diktatorhk roli uning safdoshi nikolaye chausheskuga (1918—1989) o’tdi, u 1974-yili mamlakat prezidenti bo’lib va o’limigacha uni boshqardi. n.chaushesku shaxsiga siinish tarixda o’xshashi yo’q. u hokimiyatga o’zining butun uru-aymoini olib keldi: qariyb 40 nafar eng yaqin qarindoshilari rah-barlik lavozimlarida ishladi. uni "boquvchilarning eng donosi", …

4 / 1

otib oldi. xalqaro bank-lar tomonidan mamlakat rivojlanishi uchun kreditga ajratgan qarzi 21 milliard dollarga yetdiki, ruminiya buni to'lashga qurbi yetmay qoldi. ulkan inshootlar, qimmatbaho korxonalar, ba'zan hech kimga keraksiz binolar qurildi, ayni paytda yengil va oziq-ovqat sanoati deyarli rivojlanmadi. bu hoi ichki bozorda iste'mol tovarlarining o'tkir yetishmovchiligiga sabab bo'ldi. jamoalashtirish tufayli qishloq xo'jaligida yuzaga kelgan mehnat mahsulotining pastligi, yem va o'g'itlar yetishmasligi aholining oziq-ovqatlarga ehtiyoji-ni qondirishga imkon bermadi. 1989-yil inqilobiy voqealari va ularning yakunlari: n.chaushesku 24 yil rumimya diktaton bo'ldi. mam lakat vayrona bo'lish holatiga kelib qoldi. 80-yillar boshlarida iqtisodiyot o'ta og'ir ahvolda qoldi. neft qazib chiqaruvchi mamlakatda benzin, mazut, kerosin, mashina moyiga o'tkir yetishmovchilik yuzaga keldi. qarzlarni to'lash hisobiga chetdan keltirilgan eksport sanoat va oziq-ovqat tovarlari ichki bozorni inqirozga olib keldi. mamlakatda uy-joy yetishmasligi o'tkir sezildi. 1989-yil dekabrning o'rtalarida timishoar shahrida (transilvaniya) "chaushesku yo'qolsin!" shiori ostida ommaviy tartibsizliklar boshlandi. chaushesku qo'shin yubordi, bu qo'shin politsiya va xavfsizlik organlari bilan …

5 / 1

uchragan mustabid yo'q qilindiyu, uni yuzaga keltirgan tashkilot saqlanib qoldi. 1990-yugi par-lament saylovlarida mqf quyi palata va senatda mutlaq ko'pchihk o'rin oldi. ruminiya prezidenti etib i. iliyesku saylandi. shu yil 13-iyunda namoyishchilar va politsiya o'rtasida to'qnashuv ro'y berdi. bir qator hukumat bino-lari yoqib yuborildi. hukumat tartibsizliklarni bostirish uchun viloyatdan 10 ming shaxtyorni chaqirdi, ular o'ta shafqatsizlik bilan harakat qilib, chaushesku diktaturasi ag'darilgandan so'ng tiklangan milliy-liberal va milliy-saranistik partiyalar shtab-kvartiralari tor-mor etildi. biroq aholining turmush darajasi pasaya bordi. hukumatni qo'llab-quvvatlagan shaxtyorlar 1991-yil sentabrda yana buxarestga kelishdi. ularning hukumat bilan muzokarasi muvaffaqiyatsizlikka uchragach, shaxtyorlar hukumat rezidensiyasi va telemarkazga hujum etishdi. xavfsizlik kuchlari ularning ishg'ol etilishiga yo'l qo'ymadi, biroq hukumat iste'foga chiqishga majbur bo'ldi. mamlakatning bozor munosabatlariga o'tishi: ruminiyaning yangi rahbariyati katta kechikish bilan shuni tushundiki, iqtisodiyot va ijtimoiy siyosatda islohot-larsiz mumkin emas. 1991—1992-yillarda bunday islo-hotlar boshlandi. ularga ko'ra, davlat korxonalari hissadorlik korxonalariga aylantirildi. 1945-yildan so'ng musodara qilingan uy, kvartira, yerlar (10 gadan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 1 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ruminiya: demokratiyaga o’tish" haqida

nodirbek b.r.r 18-§. ruminiya: demokratiyaga o’tish demokratik islohotlarni o’tkazish: 1945-yil 6-martda ruminiyada yada xalq-demokratik fronti hukumati tuzildi. taniqli siyosiy arbob petru groza bosh vazir bo’ldi. bu mam-lakatdagi birinchi demokratik hukumat edi. dehqonlar yerga ega bo’ldi, davlat apparati sobiq fashistlar, harbiy jinoyatchilar va reaksionerlardan tozalandi. biroq uning siyosati hokimiyatdan ajralishni istama-gan sobiq rahbarlar qarshiligiga uchradi. ular qirollik hokimiyati va qirol mixay atrofiga jipslashdi va demo-kratik islohotlarni amalga oshirishga to’siq bo’ldi. 1946-yil noyabrda rumin parlamentiga umumiy va yashirin saylov huquqi asosida ilk saylovlar bo’ldi. mamlakat demokratik kuchlari demokratik partiyalar blokiga (dpb) birlashdi va 80 foiz ovoz olib, g'alaba q...

Bu fayl DOC formatida 1 sahifadan iborat (812,0 KB). "ruminiya: demokratiyaga o’tish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ruminiya: demokratiyaga o’tish DOC 1 sahifa Bepul yuklash Telegram