yorug‘likning sochilishi. reley qonuni

DOC 110.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1693039565.doc l e , e = n np p = e p a = e n p a = e n e e d a p e 4 + = = a p e n 4 1 + = 2 / p q 2 cos 1 ~ + i ( ) ( ) q e e e e l e p 2 0 0 2 4 2 ' 2 0 2 0 cos 1 2 9 + ÷ ÷ ø ö ç ç è æ + - = l v n i i ' v 0 e e q 0 i l 4 1 ~ l i ( ) ( ) 2 0 2 0 / e e e e + - 0 e e = t p v ÷ ÷ ø ö ç ç è æ ¶ ¶ yorug‘likning sochilishi. reley qonuni yorug‘likning sochilishi. reley qonuni reja: 1. yorug‘likning …

siv, ba’zi hollarda juda zaif sochilishini bildiradi. bir jinslimasliklar tufayli bo‘ladigan difraksiya yorug‘likning diffuziyasi yoki sochilishi deyiladi. demak, muhitning bir jinsliligini buzish uchun sindirish ko‘rsatkichini doimiyligini buzish kerak. sindirish ko‘rsatkichi n esa muhitning dielektrik singdiruvchanligiga (1) munosabat orqali bog‘langan. muxitning qutblanishi, ya’ni muhitning birlik hajmining tashqi e maydon ta’siri ostida oladigan elektr momenti ga teng, bu yerda n – birlik hajmdagi molekulalar soni, p – bu har bir molekulaning elektr momenti. bu moment kattaligi tashqi elektr maydon kuchlanganligiga to‘g‘ri proporsional. bunda ( qutblanuvchanlik koeffitsiyenti deb atalib, molekulaning tuzilishini xarakterlaydi. birlik hajm uchun yozsak: (2) elektrostatikadan ma’lumki (3) yoki . (4) sindirish ko‘rsatkichining o‘zgarmas bo‘lishi chiziqli o‘lchamlari to‘lqin uzunligiga nisbatan uncha kichik bo‘lmagan teng hajmlar uchun n( ko‘paytma muhitning turli joylarida bir xil bo‘lishini bildiradi. agar optik jihatdan bir jinsli bo‘lgan muhit mutlaqo bir xil molekulalardan tashkil topgan (( o‘zgarmas) bo‘lsa, u holda n ham o‘zgarmas bo‘lishi, ya’ni muhitning zichligi hamma …

rug‘lik to‘liq yoki deyarli to‘liq chiziqli qutblanishini ham tindal payqagan. tindal osmonning zangori bo‘lib ko‘rinishiga quyosh yorug‘ligining er atmosferasida chang zarralarida sochilishi sabab bo‘lsa kerak, deb taxmin qilgan. ko‘p hollarda tabiiy ravishda paydo bo‘lgan optik bir jinslimasliklar tufayli yorug‘lik intensiv ravishda sochiladi. optik bir jinslimasligi oshkor bo‘lgan muhitlar xirа muhitlаr deyiladi. xira muhitlar jumlasiga tutun (gazdagi qattiq zarralar) yoki tuman (havodagi suyuqlik tomchilari, masalan, suv tomchilari) kiradi. bu hollarning hammasida xira muhit yorug‘likni birmuncha ko‘p sochib yuboradi, bu hodisa odatda tindal hodisasi deyiladi. zarralarining o‘lchami to‘lqin uzunligiga nisbatan kichik bo‘lgan xira muhitlarda yorug‘likning sochilishini o‘rganish natijasida tindal va undan keyingi tadqiqotchilar tajribada kashf etgan va nazariy jihatdan reley asoslab bergan ba’zi umumiy qonuniyatlar topildi. bu qonuniyatlar to‘g‘risida quyidagi tajribada tasavvur hosil qilish mumkin. to‘g‘ri burchakli kyuveta to‘la suvga bir necha tomchi sut tomizib suv xiralashtiriladida, unga intensiv yorug‘lik dastasi yuboriladi. suvda yorug‘lik dastasining izi aniq ko‘rinib turadi. yon tomonidan turib …

rasm. ( ga nisbatan kichik bo‘lgan zarralar uchun sochilish indikatrisasi fazoviy indikatrisa egri chiziqni (2-rasm) вв o‘qqa nisbatan aylantirib hosil qilinadi. reley o‘lchamlari to‘shayotgan yorug‘lik to‘lqin uzunligiga nisbatan kichik bo‘lgan sferik zarralarda sochilgan yorug‘likning intensivligini hisoblab (1899 yil) dastlabki yorug‘lik tabiiy yorug‘lik bo‘lgan holda sochilgan yorug‘likning intensivligi quyidagiga teng bo‘lishini topdi. (5) n - sochib yuboruvchi hajmdagi zarralar soni, - va - zarraning hajmi va dielektrik singdiruvchanligi, - zarra muallaq holda yurgan muhitning dielektrik singdiruvchanligi, - sochilish burchagi, - tushayotgan yorug‘likning intensivligi, - sochib yuboruvchi hajmdan kuzatish nuqtasigacha bo‘lgan masofa. releyning (5) formulasi yuqorida aytib o‘tilgan qonuniyatlarni tavsiflaydi. sochilgan yorug‘likning intensivligi to‘lqin uzunligining to‘rtinchi darajasiga teskari proporsional ekan, bu qonuniyat o‘lchab topilgan natijalarga muvofiq keladi va osmonning zangori bo‘lish sababini izohlab beradi va bu reley qonuni deyiladi. biroq osmonning zangori bo‘lishiga atmosferada chang borligining aloqasi yo‘q ekan, biz buni keyinroq ko‘rsatamiz. reley formulasida muhitning optik jihatdan bir jinslimasligining o‘lchovi bo‘la …

sochilgan yorug‘lik faqat qisman qutblangan bo‘ladi, bunda qutblanish darajasi zarralarning o‘lchami va shakliga bog‘liq bo‘ladi. sochilgan yorug‘lik intensivligining burchaklar bo‘yicha taqsimoti ham murakkablashadi: sochilish diogrammasi aa chiziqqa nisbatan (2-rasm) simmetrik bo‘lmay zarralarning o‘lchami, shakli va tabiatiga hamda atrofdagi muhitga qarab juda murakkab ko‘rinishda bo‘ladi, faqat dastlabki dasta yo‘nalishiga nisbatan simmetrik bo‘ladi. bu murakkabroq qonuniyatlar yirik zarrali xira muhitlarda yorug‘likning sochilishini nazariy tomondan talqin etishni juda qiyinlashtiradi. shunga qaramasdan bunday hollar ancha katta qiziqish uyg‘otadi, chunki ular odatda ko‘p ximiyaviy reaksiyalarning maxsuli bo‘lgan kolloid eritmalar va xira muhitlarni tadqiq etishda yuz beradi. shuning uchun bunday o‘lchash ishlari kolloid ximiya, analitik ximiya va biologiyada keng qo‘llanilib, tadqiq etishning nefelometrik usullarining mavzui hisoblanadi. osmonning zangori bo‘lib ko‘rinishiga yorug‘likning chang zarralarida sochilishi sabab bo‘ladigandek ko‘rinar edi, biroq tajribalar bunday emasligini ko‘rsatdi, chunki chang bo‘lmagan toza atmosferada (baland tog‘lardagi observatoriyalarda) osmon yanada to‘q, zangori bo‘lib ko‘rinadi va uning yorug‘ligi qutblanadi. keyingi nazariy va eksperimental tadqiqotlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yorug‘likning sochilishi. reley qonuni"

1693039565.doc l e , e = n np p = e p a = e n p a = e n e e d a p e 4 + = = a p e n 4 1 + = 2 / p q 2 cos 1 ~ + i ( ) ( ) q e e e e l e p 2 0 0 2 4 2 ' 2 0 2 0 cos 1 2 9 + ÷ ÷ ø ö ç ç è æ + - = l v n i i ' v 0 e e q 0 i l 4 1 ~ l i ( ) ( ) 2 0 2 0 / e e e e …

DOC format, 110.5 KB. To download "yorug‘likning sochilishi. reley qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug‘likning sochilishi. reley… DOC Free download Telegram