yorug’likning kombinatsion sochilishini o’rganish bo‘yicha kurs ishi

DOCX 22 sahifa 445,4 KB Bepul yuklash

22 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 445,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 22

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yorug’likning kombinatsion sochilishini o’rganish reja: kirish 1. kombinatsion sochilish 2. releycha va kombinatsion sochilishlarning farqi 3. kombinatsion sochilishning qo’llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish har qanday muhitda yorug’lik tarqalayotganda sochiladi. bunga sabab elektronlarning majburiy tebranishlari tufayli paydo bo’ladigan ikkilamchi to’lqinlar yorug’lik to’lqini olib kelayotgan energiyaning bir qismini chetga sochib yuboradi. demak yorug’likning sochilishi uchun yorug’lik to’lqinining o’zgaruvchi maydoni ta’siri ostida tebrana oladigan elektronlar bo’lishi yetarlidir, bunday elektronlar esa har qanday muhitda yetarli miqdorda. biroq shuni yodda tutish kerakki, bu ikkilamchi to’lqinlar o’zaro kogerent bo’ladi va demak, chetga sochib yuborilgan yorug’likning intinsivligini hisob qilishda ularning o’zaro interferensiyasini e’tiborga olish kerak. haqiqatdan ham agar muhit optik jihatdan bir jinsli bo’lsa, ya’ni uning sindirish ko’rsatkichi nuqtadan nuqtaga o’tilganda …

2 / 22

o’nalishda 𝙑𝟏 hajm ma’lum amplitudali va fazali ikkilamchi to’lqin chiqaradi. aa' to’lqin frontida hamisha boshqa bir 𝙑𝟮 hajm ajratish mumkinki, u ham o’sha yo’nalishda shunday amplitudali ikkilamchi to’lqin chiqaradi, biroq u to’lqin yo’l farqi tufayli kuzatish nuqtasiga 𝙑𝟏 dan chiqgan to’lqin fazasiga qarama-qarshi fazali bo’lib keladi. ajratilgan hajm orasidagi 𝑙 masofa 𝑙= bo’lishi 1-rasmda ko’rinib turibdi. agar muhit mutlaqo bir jinsli bo’lsa, to’lqin frontida bir-birida 𝑙 masofada joylashgan tengdosh hajmlarning ixtiyoriy ikkitasi chiqarayotgan ikkilamchi to’lqinlar bir- birini so’ndiradi. bir jinsli muhitda yorug’lik sochilmay faqat dastlabki yo’nalishda tarqaladi, degan da’voni yuqoridagi fikr tasdiqlaydi. 𝛳=0 burchakdan boshqa har qanday burchakka oid yo’nalishlarda ikkilamchi to’lqinlar bir-birini butunlay so’ndiradi, chunki tushuvchi to’lqinning 𝛳=0 yo’nalishida tarqalishida ham ikkilamchi to’lqinlar sinfazali qo’shilib, o’tuvchi to’lqin hosilqiladi. shunday qilib muhitning bir jinsli va ikkilamchi to’lqinlarining kogerent bo’lishi yorug’lik sochilmasligining zaruriy va yetarli shartidir. haqiqatda esa ideal bir jinsli muhitlar bo’lmaydi. real muhitda turli sabab paydo bo’lgan optic bir …

3 / 22

nslimasliklarda yuz beradigan difraksiya hodisasiga sabab bo’lishini ko’rsatadi. agar bir jinlimasliklarning o’lchami katta bo’lmasa , u holda difraksion manzarada yorug’lik hamma yo’nalishlarda ancha tekis taqsimlanadi. yuqorida aytib o’tilganidek, bunday mayda birjinslimasliklar tufayli bo’ladigan difraksiya yorug’likning difraksiyasi yoki sochilishi deyiladi. agar muhitning bir jinslimaslilari qo’pol bo’lsa, ya’ni muhitning bir –biriga yaqin bo’lgan teng hajmli juda kichik qismlari intinsivliklari sezilarli darajada farq qiladigan ikkilamchi to’lqinlarning manbalari bo’lsa, u holda yorug’likning sochilishi juda aniq ko’rinadi. muhitning bir jinsliligi salgina buzilgan hollarda chetga sochib yuborilgan yorug’lik dastlabki dastaning juda oz ulushini tashkil etadi va uni maxsus sharoitlardagina kuzatish mumkin. tajriba yorug’likning sochilish hodisasi uchun muhitning ikkilamchi to’lqinlar berish qobiliyatining o’zi emas, balki muhitning bir jinsliligi buzilishi muhim ekanligini ko’rsatadi. manbadan kelayotgan deyarli parallel nurlar dastasi ichiga suv quyilgan kyuvetadan o’tayotgan bo’lsin. agar suv juda yaxshilab tozalangan bo’lsa, yon tomondan qaraganda yorug’lik deyarli ko’rinmaydi, ya’ni yorug’lik dastlabki dastadan chetga deyarli sochilmaydi. agar kyuvetaga bir tomchi …

4 / 22

i. natijada birlamchi dasta bu bir jinslimasliklar tufayli difraksiyalanib, xira muhitga hos bo’lgan sochilish manzarasini hosil qiladi. muhitning optic jihatdan bir jinsliligi masalasiga yana qaytamiz; ma’lumki bir jinslilikning buzilishi yorug’lik sochilishining fizik sababidir. yuqorida aytib o’tilgandek, optik jihatdan bir jinsli bo’lmagan muhitda uning bir-biriga yaqin bo’lgan teng hajmli juda kichik qismlari yorug’lik to’lqinining ta’siri ostida intinsivliklari bir xil bo’lgan ikkilamchi nurlanishlar manbai bo’lib qoladi. demak tegishli qismlar yorug’lik to’lqinining o’zgaruvchi maydoni ta’siri ostida bir-biriga teng bo’lgan elektr momentlariga ega bo’ladi, bu momentlarning vaqt o’tishi bilan o’zgarishi natijasida ikkilamchi nurlar paydo bo’ladi. optik jihatdan bir jinslilik sharti muhitning turli qismlarining sindirish ko’rsatkichi bir xil qiymatga ega bo’lishini bildiradi. bundan muhitning butun hajmida muhitning sindirish ko’rsatkichi bir xil bo’lganda yorug’likning sinish hodisasi yuz bermaydi degan hulosa kelib chiqadi. demak muhitning bir jinsliligini buzish uchun sindirish ko’rsatkichining doimiyligini buzish zarur. kurs ishining dolzarbligi : ko’zga ko’rinadigan yorug’lik to’lqining uzunligiga nisbatan kichik bo’lgan zarralarda …

5 / 22

mizib suv xiralashtiriladida, unga intinsiv yorug’lik dastasi yuboriladi. suvda yorug’lik dastasining izi aniq ko’rinib turadi. yon tomondan turib a yo’nalishda kuzatganda (2-rasm) sochilgan yorug’lik s manbadan kelayotgan yorug’likkka qaraganda zangoriroq bo’ladi. qalinligi yetarlicha bo’lgan kyuveta orqali b yo’nalishda o’tib, uzun to’lqinli nurlarga boyigan yorug’lik qizg’ish tusda bo’ladi. kurs ishining maqsadi : sochilgan yorug’likni dastlabki dastaga nisbatan 90° burchak ostida n qutblovchi orqali kuzatganda s dan kelayotgan dastlabki yorug’lik tabiiy yorug’lik bo’lsa ham sochilgan yorug’lik chiziqli qutblangan ekanligi ko’rinadi. sochilgan yorug’likka elektr vektorining yo’nalishi dastlabki dasta va kuzatish yo’nalishi orqali o’tuvchi tekislikka perpendikulyar bo’ladi. agar turli yo’nalishlar bo’ylab sochilgan yorug’likning intinsivligini boholasak, bu intinsivlik dastlabki dasta o’qiga nisbatan va unga perpendikulyar bo’lgan chiziqqa nisbatan simmetrik bo’ladi (3-rasm). turli yo’nalishlar bo’ylab sochilgan yorug’lik intinsivligi taqsimotini ko’rsatuvchi grafik sochilish indikatritsasi deyiladi va u quyidagi formula bilan ifodalanadi. reley o’lchamlari tushayotgan yorug’lik to’lqin uzunligiga nisbatan kichik bo’lgan sferik zarralarda sochilgan yorug’likning intinsivligini hisob qilib, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 22 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yorug’likning kombinatsion sochilishini o’rganish bo‘yicha kurs ishi" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yorug’likning kombinatsion sochilishini o’rganish reja: kirish 1. kombinatsion sochilish 2. releycha va kombinatsion sochilishlarning farqi 3. kombinatsion sochilishning qo’llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish har qanday muhitda yorug’lik tarqalayotganda sochiladi. bunga sabab elektronlarning majburiy tebranishlari tufayli paydo bo’ladigan ikkilamchi to’lqin...

Bu fayl DOCX formatida 22 sahifadan iborat (445,4 KB). "yorug’likning kombinatsion sochilishini o’rganish bo‘yicha kurs ishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yorug’likning kombinatsion soch… DOCX 22 sahifa Bepul yuklash Telegram