yorug‘likning sochilishi

DOC 132,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1460900122_64363.doc l e , e = n np p = e p a = e n p a = e n e e d a p e 4 + = = a p e n 4 1 + = 2 / p q 2 cos 1 ~ + i ( ) ( ) q e e e e l e p 2 0 0 2 4 2 ' 2 0 2 0 cos 1 2 9 + ÷ ÷ ø ö ç ç è æ + - = l v n i i ' v 0 e e q 0 i l 4 1 ~ l i ( ) ( ) 2 0 2 0 / e e e e + - 0 e e = t p v ÷ ÷ ø ö ç ç è æ ¶ ¶ r d n d e d ) ( 2 n º …

a bor. agar muhit optik jihatdan bir jinsli bo‘lsa ya’ni uning sindirish ko‘rsatkichi nuqtadan nuqtaga o‘tilganda o‘zgarmasa u holda to‘lqin frontida bir biridan masofada joylashgan tengdosh hajmlarning ixtiyoriy ikkitasi chiqarayotgan ikkilamchi to‘lqinlar bir birini so‘ndiradi. muhitning bir jinsli va ikkilamchi to‘lqinlarning kogerent bo‘lishi yorug‘lik sochilmasligining zaruriy va etarli shartidir. xaqiqatda esa ideal bir jinsli muhitlar bo‘lmaydi. real muhitlarda turli sababdan paydo bo‘lgan optik bir jinslimasliklar hamisha bo‘ladi bu esa yorug‘likning ba’zi hollarda juda intensiv, ba’zi hollarda juda zaif sochilishini bildiradi. bir jinslimasliklar tufayli bo‘ladigan difraksiya yorug‘likning diffuziyasi yoki sochilishi deyiladi. demak, muhitning bir jinsliligini buzish uchun sindirish ko‘rsatkichini doimiyligini buzish kerak. sindirish ko‘rsatkichi n esa muhitning dielektrik singdiruvchanligiga (17.1) munosabat orqali bog‘langan. muxitning qutblanishi, ya’ni muhitning birlik hajmining tashqi e maydon ta’siri ostida oladigan elektr momenti ga teng, bu yerda n – birlik hajmdagi molekulalar soni, p – bu har bir molekulaning elektr momenti. bu moment kattaligi tashqi elektr maydon …

k. masalan, benzol bilan uglerod sulfidning keraklicha qilib olingan aralashmasiga shisha parchalari botirilganda bu aralashma bir jinsli muhit bo‘ladi: shisha bilan suyuqlik orasidagi bo‘linish chegarasi sezilarli bo‘lmay qoladi. ko‘zga ko‘rinadigan yorug‘lik to‘lqinining uzunligiga nisbatan kichik bo‘lgan zarralarda yorug‘likning sochilishini laboratoriya sharoitida birinchi bo‘lib tindal kuzatgan (1869 yil). turli burchaklar hosil qilib sochilgan yorug‘lik dastlabki oq yorug‘likdan ko‘k bo‘lishi bilan farq qilishini to‘shayotgan yorug‘lik yo‘nalishiga nisbatan burchak hosil qilib sochilgan yorug‘lik to‘liq yoki deyarli to‘liq chiziqli qutblanishini ham tindal payqagan. tindal osmonning zangori bo‘lib ko‘rinishiga quyosh yorug‘ligining er atmosferasida chang zarralarida sochilishi sabab bo‘lsa kerak, deb taxmin qilgan. ko‘p hollarda tabiiy ravishda paydo bo‘lgan optik bir jinslimasliklar tufayli yorug‘lik intensiv ravishda sochiladi. optik bir jinslimasligi oshkor bo‘lgan muhitlar xirа muhitlаr deyiladi. xira muhitlar jumlasiga tutun (gazdagi qattiq zarralar) yoki tuman (havodagi suyuqlik tomchilari, masalan, suv tomchilari) kiradi. bu hollarning hammasida xira muhit yorug‘likni birmuncha ko‘p sochib yuboradi, bu hodisa odatda tindal …

uzun to‘lqinli nurlarga boyigan yorug‘lik qizg‘ish bo‘ladi. sochilgan yorug‘likni dastlabki dastaga nisbatan 90( burchak ostida n qutblovchi orqali kuzatganda s dan kelayotgan dastlabki yorug‘lik tabiiy yorug‘lik bo‘lsa ham sochilgan yorug‘lik chiziqli qutblangan ekanligi ko‘rinadi. turli yo‘nalishlar bo‘ylab sochilgan yorug‘likning intensivligi taqsimotini ko‘rsatuvchi grafik sochilish indikatrisasi deyiladi. tushayotgan yorug‘lik tabiiy yorug‘lik bo‘lganda sochilish indikatrisasi 17.2-rasmda ko‘rsatilgandek bo‘lib, bilan ifodalanadi. rasm. xira muhitlarda yorug‘lik sochilishini kuzatish chizmasi rasm. ( ga nisbatan kichik bo‘lgan zarralar uchun sochilish indikatrisasi fazoviy indikatrisa egri chiziqni (17.2-rasm) вв o‘qqa nisbatan aylantirib hosil qilinadi. reley o‘lchamlari to‘shayotgan yorug‘lik to‘lqin uzunligiga nisbatan kichik bo‘lgan sferik zarralarda sochilgan yorug‘likning intensivligini hisoblab (1899 yil) dastlabki yorug‘lik tabiiy yorug‘lik bo‘lgan holda sochilgan yorug‘likning intensivligi quyidagiga teng bo‘lishini topdi. (17.5) n - sochib yuboruvchi hajmdagi zarralar soni, - va - zarraning hajmi va dielektrik singdiruvchanligi, - zarra muallaq holda yurgan muhitning dielektrik singdiruvchanligi, - sochilish burchagi, - tushayotgan yorug‘likning intensivligi, - sochib yuboruvchi …

atdan bir jinslimaslikning bunday o‘lchovi faqat mayda zarralargagina tegishli bo‘lib qolmay, balki boshqa hollarda ham optik bir jinslimaslikning xarakteristikasi bo‘la oladi. agar yorug‘likni sochib yuboruvchi zarralarning o‘lchamlari to‘lqin uzunligi bilan taqqoslasa bo‘ladigan bo‘lsa, u holda yorug‘lik sochilishining biz muhokama qilgan qonuniyatlari yaramay qoladi; kolloid eritmalarida ko‘pincha shunday bo‘ladi. bunday yirikroq zarralarda sochilgan yorug‘likning to‘lqin uzunligiga bog‘lanishi kamroq sezilarli bo‘ladi, ya’ni sochilgan yorug‘lik zarralari mayda bo‘lgan holdagidan kamroq zangori bo‘ladi. sochilgan yorug‘lik faqat qisman qutblangan bo‘ladi, bunda qutblanish darajasi zarralarning o‘lchami va shakliga bog‘liq bo‘ladi. sochilgan yorug‘lik intensivligining burchaklar bo‘yicha taqsimoti ham murakkablashadi: sochilish diogrammasi aa chiziqqa nisbatan (17.2-rasm) simmetrik bo‘lmay zarralarning o‘lchami, shakli va tabiatiga hamda atrofdagi muhitga qarab juda murakkab ko‘rinishda bo‘ladi, faqat dastlabki dasta yo‘nalishiga nisbatan simmetrik bo‘ladi. bu murakkabroq qonuniyatlar yirik zarrali xira muhitlarda yorug‘likning sochilishini nazariy tomondan talqin etishni juda qiyinlashtiradi. shunga qaramasdan bunday hollar ancha katta qiziqish uyg‘otadi, chunki ular odatda ko‘p ximiyaviy reaksiyalarning maxsuli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yorug‘likning sochilishi"

1460900122_64363.doc l e , e = n np p = e p a = e n p a = e n e e d a p e 4 + = = a p e n 4 1 + = 2 / p q 2 cos 1 ~ + i ( ) ( ) q e e e e l e p 2 0 0 2 4 2 ' 2 0 2 0 cos 1 2 9 + ÷ ÷ ø ö ç ç è æ + - = l v n i i ' v 0 e e q 0 i l 4 1 ~ l i ( ) ( ) 2 0 2 0 / e e e e …

Формат DOC, 132,0 КБ. Чтобы скачать "yorug‘likning sochilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yorug‘likning sochilishi DOC Бесплатная загрузка Telegram