kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya

PPTX 86,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1709620443.pptx /docprops/thumbnail.jpeg kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya reja: 1.radiobiologiya 2.fotofizika va fotokimyo asoslari. 3.molekulaning qo’zg’algan holatlari. 4.energiyaning migrasiyalanishi. 5.nurlanishsiz amalga oshuvchi o’tishlar. radiobiologiya - ionlashtiruvchi nurlanishning turlari va manbalarini tavsiflash, uning biologik obyektlarga ta’sirining molekulyar mexanizmlarini o‘rganish hisoblanadi. radiobiologiya fanining tadqiqot obyekti - tirik organizmlar (ha yvo n la rо ‘simliklar, mikroorganizmlar), to‘qima!ar, organ va hujayralar va molekulalar (jumladan, makromolekulalar) hisoblanadi. radiatsion biokimyo - ionlashtiruvchi nurlanishning molekulyar biokimyoviy ta’sir mexanizmlarini, jumladan makromolekulalarga ta’sir ini tadqiq qiladi. radiatsion genetika - ionlashtiruvchi nurlanishning genetik darajadagi ta’sir mexanizmlarini o‘rganish va shuningdek, radiatsion mutagenez usulidan amaliyotda foydalanish usullarini ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. radiatsion gigiyena - ionlashtiruvchi nurlanishning odam organizmiga ta’siri shart-sharoitlari, turlari va oqibatlarini o‘rganuvchi, radiatsion nurlanishning salbiy ta’siriga qarshi odam organizmi salomatligini muhofaza qilishga qaratilgan uslublar, choratadbirlami ishlab chiquvchi fan sohasi hisoblanadi. geofizik radiologiya - atmosfera, gidrosfera va litosfera tarkibining radioaktiv manbalar ta’sirida ifloslanishi va kosmik nurlanish darajasini …
2
a, ko‘p hujayrali organizmlar, organlar va to‘qimalar) radiobiologiyasi; 2. hujayra radiobiologiyasi; 3. molekulyar radiobiologiya. radiobiologiya fanining vazifalari quyidagilardan tashkil topgan: •odam salomatligiga xavfli hisoblangan radiatsion nurlanish manbalarini o‘rganish; • ionlashtiruvchi nurlanishning biologik ta’sirini o‘rganish; •odam organizmi uchun ionlashtiruvchi nurlanishga qarshi himoya vositalarini ishlab chiqish va nurlanish sharoitida uning salbiy oqibatlariga qarshi kurashish va qaytatiklanishga qaratilgan choratadbirlami ishlab chiqish; •atrof-muhit va qishloq xo‘ja!igi mahsulotlarining odam va hayvonlar organizmiga radiatsion xavf tug‘dirish darajasini baholash; •ionlashtiruvchi nurlanishning turli xil kasalliklarga tashxi qo‘yish va davolash maqsadlarida, shuningdek, qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat sanoati va mikrobiologiya sohalarida samarali foydalanish texnologiyalarini ishlab chiqishni ilmiy jihatdan asoslab berish; •texnogen halokatlar va yadro qurolining radioekologik oqibatlarini o‘rganishdan tashkil topadi. fotofizika va fotokimyo asoslari. ultrabinafsha va ko’rinuvchi nur-sohalarining biologik obyekt­larga ta’sir etish qonuniyatlarini tekshirish ham biofizika muammolari doirasiga kiradi. qisqa to’lqinli (rentgen va -nurlanish) nurlarning biologik obyektlarga ta’sirini tekshirish bilan radiobilo­giya shug`ullanadi. fotokimyoda ham fotobiologiyadek, elektromagnit spektrining tor 200-700 nm sohasi …
3
n, infraqizil (iq) nurlanish reaksiyalar tezligini oshiradi. energiyasi 200- 300 nm bo’lgan fotonlar oqsillar va nuklein kislotalar tomonidan yutilib, molekulalarni qo’zg’algan holatga, ya’­ni molekulaning yuqoriroq energiya sathiga (qo’zg’algan holatga) o’ti­shiga olib keladi. qo’zg’algan molekula kimyoviy reaksiyaga osonlikcha kirishadi. aynan mana shunday fotokimyoviy reaksiyalar, oxirgi nati­jada oqsillar, nuklein kislatalar va boshqa biopolimerlarda fotobiologik effektlarga sabab bo’ladi. ko’rinuvchi nur esa, fotosintez, fotoresensiya, fotomorfogenez hamda fotodinamik effektlar uchun ak­tiv hisoblanadi. molekulaning qo’zg’algan holatlari va energiyaning migrasiyalanishi. yerug’likning modda tomnidan yutilishi molekulyar jarayon bo’lib, mazkur hodisa murakkab biologik strukturalarga (yadro, mitoxond­riya, hujayra va boshqalarga) dahldor emas. yerug’lik molekula tomo­nidan, energiyasi h = hc/ ga teng kvantlar tarzida, 10-14 - 10-15 sek davomida yutilib bo’ladi. yorug’likning molekula tomonidan yutilishi, fizikaviy jarayon bo’lib, u quyidagicha tasvirnanadi: ao + h = a* bu yerda a* - molekulaning qo’zg’algan holati, yorug’lik yutilganda nur energiyasi elektrollarning tebranma va aylanma energiyalariga aylanadi va shu munosabat bilan molekulaning elektron konfigurasiyasi o’zgaradi. …
4
niladi. birinchidan, oqsillar xususiy flu­oressensiyasini o’lchash orqali, uning konformasion holati haqida ma’lumotga ega bo’lishi mumkin. oqsilning xususiy ultrabinafsha fluoressensiyasi yordamida, unda triptofan va tirozin qoldig`i ulari­ning bor- yo’qligini aniqlash mumkin. uning parametrlari ularning mikroqurshoviga bog’liq ravishda o’zgaradi. masalan, trip­tofanlar fluoressensiyasining kvant chiqishi 0,1-0,4 oralig’ida bo’lib, spektr maksimumi 320-325 nmda qayd etiladi. fluoressensiya spektrofotometrlardan farqlanadigan, fluorametrlarda o’lchanadi. ularda fluoressensiya qo’zg’atuvchi va uni qayd etuvchi sistemalar mavjud. nurlanishsiz amalga oshuvchi o’tishlar bu xil o’tishlarni ikki turga ajratish mumkin:bir xil multipletlikka ega, har xil elektronli qo’zg’alish holatlari aro molekulyarli nurlanishsiz o’tishlar, ya’ni singnet- sing­net (s1  so) va triplet- triplet (t2  t1) o’tishlar imkoni ham mavjud bo’lib, bunday o’tishlar ichki konversiya deb ataladi. har xil multipletlikka ega holatlararo molekulyarli o’tishlar (ya’ni s1  t1, t1  so), bunday o’tishlar interkombinasion konversiya deb ataladi. energiyaning qo’zg’algan molekuladan atrofdagi boshqa molekulalarga uzatilishi ham nurlanishsiz o’tishga tegishlidir. bunda elektron energiyasi tebranma, aylanma va ilgarilama harakat …
5
oli reabsorbsiya qo’zg’algan molekulalar nurlanishining takroran yutilishi dir. bunday jarayon konsentrlangan eritmalar fluoressensiyasining susayishida namoyon bo’ladi. fotobiologik jarayonlarda elektronli qo’zg’alish energiyasining nurlanishsiz o’tish mexanizmiga binoan migrasiyalanishi muhim ahamiyat­ga ega. almashma-rezonans yo’li. bu yo’l donor va akseptor molekulalari elektrol orbitallarining bevosita qoplanish vaziyatida amalga oshadi. shu munosabat bilan d bilan a energiya jihatidan farqlanadigan elektrollarini ayirboshlaydi ("issiq" molekula qo’zg’algan elektrol ini "sovuq" molekulaga berib, uning elektrolini o’zi oladi). do­nor va akseptor molekulalarning o’zaro uzoqlashishi bilan, migrasiya ehtimonnigi molekulalararo masofaning 6- darajasiga proporsionan ravishda kamayadi. fosforessensiya spektrida umumiy to’lqin uzunligi sohasining paydo bo’lishi bu xil migrasiyaning mumkinligini tas­diqlaydi. induktiv- rezonans yo’li. molekulalararo ancha katta ( ~ 2 -10 nm) masofalarda amalga oshib, qo’zg’algan d* molekula bilan akseptor molekulalarning rezonansni ta’sirlanishi tufayli yuz beradi. molekulalararo tabiatan zaif ta’sirlashish yaqin chastotalarda tebranishga qodir xususiy molekulyar ossilyatorlar juftini bog’lovchi elektro­maydon vositasida joriy etiladi (bunda molekulalar elektr dipon­lari sifatida qaraladi). bu singnet- singnet, triplet- triplet o’tishlardan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya"

1709620443.pptx /docprops/thumbnail.jpeg kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya reja: 1.radiobiologiya 2.fotofizika va fotokimyo asoslari. 3.molekulaning qo’zg’algan holatlari. 4.energiyaning migrasiyalanishi. 5.nurlanishsiz amalga oshuvchi o’tishlar. radiobiologiya - ionlashtiruvchi nurlanishning turlari va manbalarini tavsiflash, uning biologik obyektlarga ta’sirining molekulyar mexanizmlarini o‘rganish hisoblanadi. radiobiologiya fanining tadqiqot obyekti - tirik organizmlar (ha yvo n la rо ‘simliklar, mikroorganizmlar), to‘qima!ar, organ va hujayralar va molekulalar (jumladan, makromolekulalar) hisoblanadi. radiatsion biokimyo - ionlashtiruvchi nurlanishning molekulyar biokimyoviy ta’sir mexanizmlarini, jumladan makromolekulalarg...

Формат PPTX, 86,6 КБ. Чтобы скачать "kvant biofizikasi elementlari va radiobiologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kvant biofizikasi elementlari v… PPTX Бесплатная загрузка Telegram