psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari

PPTX 25 pages 533.1 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 533.1 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu:psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari mavzu:psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari turg‘unboyev husanjon reja : 1.psixologiya fani zamonaviy ta’limotga asoslangan holda inson shaxs. 2.rus psixologiyasidagi yosh davrlarini tabaqalash muammosi. 3.ta’lim va tarbiya psixologiyasining samaradorligini oshirish mexanizmlari kirish psixologiya fani zamonaviy ta’limotga asoslangan holda inson shaxs ining tarkib topishini asosan uchta omilning ta’siriga bog’liqlini dalillar asosida izoxlab beradi. ulardan; birinchisi - inson tug’ilib voyaga yetadigan tashqi ijtimoiy muhitning ta’siri; ikkinchisi - odamga uzoq muddat davomida muntazam tarzda beriladigan ta’lim tarbiyaning ta’siri; uchinchisi - odamga tug’ma ravishda, tayyor holda beriladigan nasliy xususiyatlarning ta’siridir. ma’lumki, har bir odam o’ziga xos, boshqalarda aynan takrorlanmaydigan ijtimoiy muxitda, aniq ijtimoiy munosabatlarda, ya’ni oila, jamoa va jamiyatda, odamlar orasida yashab ulg’ayadi, shakllanadi. bu ijtimoiy munosabatlarga odam jamiyat a’zosi sifatida, ma’lum sinfning, u yoki bu ijtimoiy guruhning namoyandasi sifatida va nihoyat, tashqil qilinganlik va uyushqoqlik darajasi turlicha bo’lgan muayyan jamoalarning faol a’zosi sifatida qatnashadi. shaxsning mohiyati o’z tabiati jihatidan ijtimoiy xarakterga …

2 / 25

sixik xususiyatlarini tarkib toptiradi. bu borada, birinchidan, odam muhit ta’siri ostidagi passiv obyekt bo’lmay, balki faol mavjudotdir, shu bois hayot sharoiti, tashqi ta’sir inson psixikasini belgilamaydi, balki odamning muhit bilan bo’lgan o’zaro ta’siri orqali, uning muhitdagi faoliyati orqali belgilanadi. shu sababli muhitning ta’siri haqida emas, balki odamning tevarak-atrofdagi muhit bilan faol o’zaro ta’siri haqida gapirish maqsadga muvofiqdir. ikkinchidan, psixikaning rivojlanishi pirovard natijada tashqi sharoitlarga, tashqi ta’sirotlarga bog’liqdir. lekin bu rivojlanishini bevosita tashqi sharoitdan va tashqi vaziyatdan keltirib chiqarib bo’lmaydi. bu sharoitlar hamda vaziyatlar hamisha odamning hayotiy tajribasi, uning shaxsi, individual psixologik xususiyatlari va psixik qnyofasi orqali ta’sir qiladi. uchinchidan, odam faol mavjudot sifatida o’zi ham ongli ravishda o’z shaxsini o’zgartirishi, ya’ni o’zi-o’zini tarbiyalash bilan shug’ullanishi mumkin, lekin, bu jarayon atrof-muhitdan ajralgan holda emas, balki muhit bilan moslashgan holda va muhit bilan o’zaro munosabatda sodir bo’ladi. yuqoridagilardan xulosa chiqarib shuni aytish mumkinki, odamning (bolaning, o’quvchining) ijtimoiy tashqil topgan va faol faoliyati …

3 / 25

ng hyech qanday psixik xususiyatlarini belgilamaydi, hyech bir me’yordagi bola dadil yoki qo’rqoq, irodali yoki irodasiz, mehnatsevar yoki yalqov, intizomli yoki intizomsiz bo’lib tug’ilmaydi, agarda tarbiya to’g’ri tashqil qilinsa, nerv sistemasida xarakterning barcha ijtimoiy qimmatli xislatlarini shakllantirish mumkin. masalan, sabot-matonat va o’z-o’zini tuta bilish xislatini nerv sistemasining tipi shiddatli bo’lgan bolalarda ham, yoki nerv sistemasining tipi vazmin bo’lgan bolalarda ham tarbiyalash mumkin bo’ladi. biroq birinchi hol bolalarni tarbiyalash ikkinchi holdagilarni tarbiyalashga qaraganda qiyinroq bo’ladi. xulosa har ikkala holda kerakli sifatlarni tarbiyalash yo’llari va usullari ham turlicha bo’ladi. ikkinchidan, tabiiy xususiyatlar odamning biror sohada erishgan yutuqlari darajasiga ham ta’sir qilishi mumkin. masalan, qobiliyatda tug’ma individual farqlar mavjud. shu sababli ba’zi odamlar boshqa odamlardan ma’lum bir faoliyatni egallash imkoniyati jihatidan ustun turishadi. bazida esa aksincha, biror-bir faoliyat turini egallash imkoniyati jihatidan esa ulardan ortda qolishlari mumkin. mana shu ma’noda odamlar o’z qobiliyatlarini baravar rivojlantirish imkoniyatiga ega emaslar. garchi tabiiy ko’nikishlar o’quvchilarning psixik …

4 / 25

shi jihatidan yetilishi; 2) psixik (aqliy) rivojlanishning ma’lum o’sish darajalari sifatadagi, o’ziga xos aqliy yetilish sifatidagi psixik rivojlaiishi, o’z-o’zidan malumki, aqliy rivojlanish miya tuzilishining biologik yechilishi bilan bog’liqdir va bu xususiyat ta’lim-tarbiya ishlarida, albatta, hisobga olinishi lozim, chunki ta’lim miyaning organik jihatdan yetilishini inkor eta olmaydi. biroq miya bo’zilishining organik jihatdan yetilishini muhitga, ta’lim-tarbiyaga mutlaqo bog’lanmagan holda o’zining qatiy biologik qonunlari asosida sodir bo’ladi, deb bo’lmaydi. muhit, ta’lim-tarbiya va tegishli mashq, miya tuzilishining organik jihatdan yetilishiga yordam beradi. bu jarayonda ta’lim qanday mavqyega ega? ta’lim rivojlanishga nisbatan yetakchi vazifani bajaradimi yoki aksincha? bu muammoning hal qilinishi ta’lim jarayonining mazmuni va metodikasini, o’quv dasturlari va darsliklarning mazmunini belgilab beradi. bu borada nemis psixologi v.shtern: ta’lim psixik rivojlanishning orqasidan boradi va unga moslashadi, degan fikrni olg’a surgan edi. bu fikrga qarama-qarshi rus psixolog l.s.vigotskiy bolaning psixik rivojlanishida ta’lim va tarbiyaning yetakchilik roli bor, degan qoidani birinchi bo’lib ilgari surdi va uni ta’lim …

5 / 25

qliy jihatdan yetilish jarayoniga hyech qanday jiddiy ta’sir ko’rsata olmaydi. demak, ta’lim rivojlanish qonunlariga buysunishi kerak. masalan, bolada mantiqiy tafakkur yetilmay turib, uni mantiqiy fikr yuritishga o’rgatish foydasizdir. ta’limning turli bosqichlari bolaning tegishli psixologik imkoniyatlari pishib yetiladigan muayyan yoshidan qat’iy nazar bog’liqligi ana shundan kelib chiqadi. ta’kidlash joizki, ta’lim yetakchi rolni bajaradi, ta’lim va rivojlanish esa o’zaro bir-biriga bog’liqdir; ular alohida sodir bo’ladigan ikki jarayon bo’lmay, balki bir butun jarayondir ta’limsiz to’la aqliy rivojlanish bo’lishi mumkin emas. ta’lim rivojlanishga turtki bo’ladi, rivojlanishni o’z ortidan ergashtirib boradi. xulosa zarur sharoit tug’ilganda ta’lim mantiqiy fikrlash malakasini tarkib toptiradi va tegishli aqliy rivojlanish uchun zamin bo’ladi, lekin, ta’lim rivojlanishga turtki bo’lish bilan bir vaqtda o’zi rivojlanishga tayanadi, erishilgan rivojlanish darajasining xususiyatlarini, rivojlanishning ichki qoidalarini albatta, inobatga oladi. ta’limining imkoniyatlari juda keng bo’lsa-da, biroq cheksiz emas. yirik rus psixologi l.s.vigotskiy talim va taraqqiyot muammosiga ijtimoiy-tarixiy jarayon nuqtai-nazaridan yondashib, bilimlarni o’zlashtirish insoniyatning tarixi taraqqiyotida yaratilgan …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari"

mavzu:psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari mavzu:psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari turg‘unboyev husanjon reja : 1.psixologiya fani zamonaviy ta’limotga asoslangan holda inson shaxs. 2.rus psixologiyasidagi yosh davrlarini tabaqalash muammosi. 3.ta’lim va tarbiya psixologiyasining samaradorligini oshirish mexanizmlari kirish psixologiya fani zamonaviy ta’limotga asoslangan holda inson shaxs ining tarkib topishini asosan uchta omilning ta’siriga bog’liqlini dalillar asosida izoxlab beradi. ulardan; birinchisi - inson tug’ilib voyaga yetadigan tashqi ijtimoiy muhitning ta’siri; ikkinchisi - odamga uzoq muddat davomida muntazam tarzda beriladigan ta’lim tarbiyaning ta’siri; uchinchisi - odamga tug’ma ravishda, tayyor holda beriladigan nasliy xususiyatlarning ta’siridir. ma’lum...

This file contains 25 pages in PPTX format (533.1 KB). To download "psixik rivojlanishning asosiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik rivojlanishning asosiy q… PPTX 25 pages Free download Telegram