rivojlanishning asosiy qonuniyatlari

DOCX 8 pages 24.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

3- mavzu: rivojlanishning asosiy qonuniyatlari. r e j a : 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. 2. shaxs tarbiyasiga ta’sir etuvchi omillar 3. shaxs rivojlanishida faoliyatnig o’rni 4. rivojlanishning yosh va o’ziga xos xususiyatlari tayanch iboralar: shaxs, ob’yekt, sub’yekt, o’z-o’zini tarbiyalash, shaxsni o’ziga xos xususiyatlari. 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. individ, shaxs, individuallik. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog’i kerak. “individ” nima? bola ma’lum yoshga qadar “individ” sanaladi. individ (lotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, «bo’linmas», «alohida shaxs», «yagona» ma’nolarini anglatadi) xatti-harakatlarini shartli refleks yordamidagina tashkil eta oluvchi biologik mavjudotdir. individuallik esa shaxsning o’ziga xos xususiyatlari bo’lib, uning namoyon bo’lishi tarbiya jarayonini amalga oshirishda bola shaxsini puxta o’rganish, uning …

2 / 8

iydan murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o’tish, yangilanish, yangining paydo bo’lishi, eskining yo’qolib borishi, miqdor o’zgarishining sifat o’zgarishiga o’tishini ifodalaydi. rivojlanishining manbai qarama-qarashliklarni o’rtasidagi kurashdan iboratdir. bola shaxsining rivojlanishi inson ijtimoiy mavjudotdir degan falsafiy ta’limotga asoslanadi. ayni vaqtda inson tirik, biologik mavjudot xamdir. demak, uning rivojlanishida tabiat rivojlanishining qonuniyatlari ham muhim ahamiyatga ega. shuningdek, shaxs bir butun mavjudot sifatida baholanar ekan, uning rivojlanishiga biologik va ijtimoiy qonuniyatlar birgalikda ta’sir etadi, ularni bir-biridan ajratib bo’lmaydi. chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta’sir etadi. inson butun umri davomida o’zgarib boradi. u ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga yetadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo’lsa, u jamiyat a’zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizimida o’ziga munosib o’rin egallaydi. chunki rivojlanish tarbiya ta’siri ostida boradi. shaxsning fazilatlarini to’g’ri ko’rish va bexato baholash uchun uni turli munosabatlar jarayonida kuzatish lozim. demak, …

3 / 8

ir? ular o’rtasidagi o’zaro munosabati qanday? fanda biologik yo’nalish deb nomlangan nuqtai nazar yetakchi o’rinlardan birini egallab, uning vakillari aristotel, platonlar tabiiy-biologik omillarni yuqori qo’yadi. ular tug’ma imkoniyatlar, taqdir, tole har kimning hayotdagi o’rnini belgilab bergan, deydilar. xvi asr falsafasida vujudga kelgan preformizm oqimi namoyandalari esa shaxs rivojlanishidagi naslning roliga katta baho berib, ijtimoiy muhit va tarbiyaning rolini inkor etadi. xorij psixologiyasidagi yana bir oqim – bixeviorizm xx asr boshlarida yuzaga kelgan bo’lib, uning namoyandalari, ong va aqliy qobiliyat nasldan-naslga o’tib, insonga u tabiatan berilgan, deyiladi. mazkur ta’limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. progmatizm oqimi va uning vakillari d.d’yul, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtai nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni faqat miqdoriy o’zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar rivojlanishni biologik (nasliy) omilga bog’laydilar. biologik oqimga qarshi falsafiy oqim vakillari rivojlanishi ijtimoiy omil bilan belgilaydilar. bu oqim vakillari …

4 / 8

’lgan ijtimoiy hayotdagi murakkab voqelik deb qaraladi. ular individning ma’naviy boyligi uning munosabatlariga bog’liq, deb hisoblaydilar. haqiqatdan ham, shaxs mehnat faoliyati zaminida rivojlanadi, kamolga yetadi. inson sharoitni, sharoit esa odamni yaratadi. bu esa o’z navbatida inson faolligini namoyon etadi. zero, shaxs ma’lum ijtimoiy tuzum mahsulidir. jamiyat shaxs kamolotining muayyan imkoniyatlarini ro’yobga chiqarishi yoki yo’q qilishi mumkin. faylasuflar shaxsni tabiatning bir bo’lagi deb baholaydilar. bu insondagi layoqat kurtaklari bo’lib, uning rivojlanishi uchun tarbiya kerak, degan g’oyani ifodalaydi. jamiyat taraqqiyoti shaxs rivojlanishi uchun keng imkoniyatlarni yaratadi. demak, shaxs bilan jamiyat o’rtasida ham uzviy aloqa mavjud. shunday qilib, odam shaxsining jamiyatdagi rivojlanishi tabiat, muhit, inson o’rtasidagi murakkab aloqa ta’siri ostida ro’y beradi, inson ularga faol ta’sir etadi va shu yo’l bilan hayoti va o’z tabiatini o’zgartiradi. shaxsga ijtimoiy muhitning ta’siri ham muhim. bu tarbiya tizimi orqali amalga oshiriladi. ya’ni birinchidan, tarbiya ta’sirida muhit bera olmagan bilim, ma’lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan …

5 / 8

uqori bo’ladi. faoliyat o’zi nima? faoliyat shaxs tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq tashkil etiluvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko’rinishi. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko’ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun uni to’g’ri tashkil etish lozim. lekin ko’p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, bilish faoliyatlari cheklangan bo’ladi. o’smir va o’spirinlar faoliyatining asosiy turlariga o’yin, o’qish va mehnat kiradi. ular yo’nalishiga ko’ra bilishga doir, ijtimoiy, sport, badiiy, texnik, hunarmandchilik hamda shaxsiy qiziqishga ko’ra tanlangan sohalardan iborat. faoliyatning asosiy turi – muloqotdir. faoliyat faol va passiv bo’lishi mumkin. o’smir faoliyati muhit va tarbiya ta’sirida faollashishi yoki susayishi mumkin. inson shaxsining rivojlanishida uning butun vujudi bilan sevib, o’z imkoniyatlarini namoyon etib, mehnat qilish, o’zini shaxs sifatida ko’rsata olishi unda o’z faoliyatidan qoniqish hosil qiladi. uning …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rivojlanishning asosiy qonuniyatlari"

3- mavzu: rivojlanishning asosiy qonuniyatlari. r e j a : 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. 2. shaxs tarbiyasiga ta’sir etuvchi omillar 3. shaxs rivojlanishida faoliyatnig o’rni 4. rivojlanishning yosh va o’ziga xos xususiyatlari tayanch iboralar: shaxs, ob’yekt, sub’yekt, o’z-o’zini tarbiyalash, shaxsni o’ziga xos xususiyatlari. 1. shaxs rivojlanishi haqida tushuncha. individ, shaxs, individuallik. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. odam shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etishi, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan b...

This file contains 8 pages in DOCX format (24.4 KB). To download "rivojlanishning asosiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rivojlanishning asosiy qonuniya… DOCX 8 pages Free download Telegram