dnk ning oqsil biosintezidagi roli. genetik injeneriya

PPTX 20 pages 2.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash fakulteti davolash ishi yo’nalishi 113-b guruh talabasi norqo’ziyeva muqaddasning tibbiy biologiyadan tuzgan mustaqil ishi mavzu:dnk ning oqsil biosintezidagi roli. genetik injeneriya reja: i.kirish ii. dnk tuzilishi va biosintezi iii. dnk ning tuzulishi kelib chiqishi haqida iv. genetik injeneriya haqida malumot va uning kelib chiqishi v. xulosa bugungi kunga kelib aniqlanishicha dnk ning bir necha konformatsiyalari mavjud. dnk suvli eritmalarda kristall holatda b-shaklda bo’ladi. uning bu shaklida molekulaning yo’g’onligi 2 nm, azotli asoslar orasidagi masofa 0,34 nm, molekula bir to’la o’ramining uzunligi 3,4 nm ga va bu o’ramdagi nukleotidlar soni 10 taga teng. dnk gidratlanish darajasining pasayishi uning a-konformatsiyaga o’tishini ta’millaydi. dnk a-shaklida qo’sh asoslar orasidagi masofa 0,26 nm, molekula bir to’la o’ramining uzunligi 2,86 nm ga va bu o’ramdagi nukleotidlar soni 11 taga teng. molekulaning a-shakldan b-shakilga va aksincha holatga o’tishi erituvchi tabiatiga bog’liq. molekulaning bunday shakllarga o’tib turishiga sabab, dnk qo’sh zanjiridagi azotli asoslar va …

2 / 20

da taxlangani uchun uchlamchi tuzilishni hosil qiladi. dnk doimo hujayra yadrosida joylashgandir. uning molekulyar massasi juda yuqori, 107-1010 ga teng. nuklein kislotalar organizmda eng muhim biologik funksiyalarni bajaradi. dnk irsiy informatsiyani avloddan-avlodga o’tkazishda genetik kod vazifasini bajarsa, rnk oqsillar sintezini boshqaradi. organizm va hujayra haqidagi barcha informatsiyalar hujayra yadrosidagi xromosoma va genlarda kodlangan bo’ladi. irsiy axborot kodlangan holdagi nukleotidlar to’plamidan iboratdir. dnk turli oqsillar tarkibi va funksiyasini kodlab beradi. shuning uchun ham dnk miqdori turli k dnk bilan funksional bog’liqdir. u dnkning ma’lum qismidan informatsiyani ko’chirib olib, shu informatsiya asosida hujayrada oqsil sintez qilish vazifasini bajaradi. har bir rnk oqsil sintezida ma’lum bir vazifani bajaradi. masalan rrnk ribosoma tuzilishini hosil qilsa, mrnk sintez qilinadigan oqsil zanjiri uchun informatsiyani dnkning ma’lum bir qismidan axborotni ko’chirib olish jarayonida sintezlanadi va uning nukeotidlar tarkibi sintezlanadigan oqsil zanjiri uchun aminokislotalarni kodlab beradi va nihoyat t-rnk m-rnk molekula-sidagi informatsiyaga asosan oqsil sintez qilinadigan joyga aminokislotalarni …

3 / 20

an nukleotid biologik jihatdan faol bo’lib, garmonlar ta’sirida hujayra metobolizmida qatnashadi. atf barcha tirik hujayralarda energiyani hosil qilish, saqlanishi va tashilishida ishtirok qiladi. bu moddaning muhim xususiyati shundaki, molekula tarkibidagi yuksak energiyaga ega bo’lgan (fosfoergik) bog’lar uzilishidan oddiy kimyoviy bog’ga qaraganda 4-5 baravar ortiq energiya ajraladi. adenozin-trifosfataza fermenti ishtirokida atf dan bir molekula suv ajralib adf hosil bo’ladi va bu reaksiyada 8-kkal energiya ajraladi. adf ham atf singari makro-ergik birikma bo’lishidan tashqari, biroq uning tarkibida ikki molekula fosfat kislotasi qoldig’ini saqlaydi. adf moddalar almashinuvining oraliq bosqichida muhim rol o’ynaydi. chunki u aerob fosforlanish jarayoni uchun birlamchi akseptordir. bundan tashqari adf dan bevosida miokinaza fermenti ishtirokida atf sintezlanadi. bu jarayonda miokinaza bir molekula adf dagi fosfatni boshqasiga o’tkazadi va natijada atf va amf hosil bo’ladi. adenozinmonofosfat makroergik birikma emas, unda fosfat kislotasi riboza bilan oddiy fosfoefir bog’ hosil qilgan. adenozinmonofosfat-atf uglevodlarning anaerob va aerob parchalanishidan hosil bo’ladi. dnk ning kashf etilishi …

4 / 20

buni bir muncha keng ma’noda ishlata boshlashdi. hattoki gap shunga bordiki “molekulyar biologiya” va “biokimyo” degan terminlarni ba’zi bioximiklar sinonimlar deb hisoblashdi. biokimyo umuman tuzilishi jihatidan barcha darajadagi tirik sistemalarning rivojlanish va vazifalarini ado etib borishga sabab bo’luvchi kimyoviy va fizik – kimyoviy bo’limlari bir-biri bilan mahkam bog’lagan va keskin qo’yilishi mumkin bo’lmagan sertarmoq bilimlar sohasidir. biokimyoni hozirgi vaqtda juda taraqqiy etib kelayotgan bo’limlaridan biri bu nuklein kislotalardir. nuklein kislotalar haqida dastlabki ma’lumotlar 1868 - yilda fredrix misher tomonidan kashf etilgan bo’lsada,lekin ularning ajoyib biologik xossalari xviii asr o’ratalariga kelib chuqur o’rganila boshlandi . nuklein kislotalarning aniq tuzilishi 50- yillardan keyin, ularning biologik vazifasi, biosintezi va boshqa xusiyatlarini tadqiq etish jarayonidagina to’la tushunila boshlandi. hozirgi kunda ham bu ishlar davom etadi. nulein kislotalarning hujayra ichida tarqalishi va biologik roli haqida muhim ma’lumot sitologiyaning sitokimyo usuli yordamida va klassik genetikada xromosoma nazariyasining qabul qilinishi bilan to’plana bordi. natijada bu yo’nalishda olib …

5 / 20

ilan shugʻullanadi. muayyan organizm hujayrasidan ajratib olingan gen yoki genlar guruhini nuklein kislotaning maʼlum molekulalari bilan biriktirib, hosil boʻlgan duragayni boshqa organizm hujayrasiga kiritishga asoslangan. aqsh olimi p. berg xodimlari bilan birga virus va mikroorganizmlar irsiy molekulasi qismlarini probirkada ulab, rekombinant dnk olishi g. i. ning vujudga kelishiga asos soldi (1972). g. i. umumiy genetika, molekulyar genetika, molekulyar biologiya, bioorganik kimyo, mikrobiologiya, oʻsimlikshunoslik kabi biologik fanlar nazariyalari hamda tadqiq etish usullarining bir-birini toʻldirishi tufayli shakllandi. g. i.ning rivojlanishida genetik enzimologiya va nuklein kislotalar kimyosi yutuklari katta ahamiyatga ega. molekulyar darajada olib boriladigan ishlar natijasi ikki xil ferment — restriksiyey endonukleaza va ligazaga bogʻliq restriktazalardan (300 dan ortiq xili bor) dnk molekulasini har xil qismlarga ajratishda, ligazadan esa ularni yana qayta birlashtirishda foydalaniladi. g. i.da eng koʻp ishlatiladigan restriktaza (yeso rb) 1971 y.da olingan. g. i.ning rivojlanish tarixi in vitro sharoitida (organizmdan tashqarida) rekombinant dnk molekulalarini, yaʼni har xil plazmidalar (xromosomalarsiz, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dnk ning oqsil biosintezidagi roli. genetik injeneriya"

toshkent tibbiyot akademiyasi davolash fakulteti davolash ishi yo’nalishi 113-b guruh talabasi norqo’ziyeva muqaddasning tibbiy biologiyadan tuzgan mustaqil ishi mavzu:dnk ning oqsil biosintezidagi roli. genetik injeneriya reja: i.kirish ii. dnk tuzilishi va biosintezi iii. dnk ning tuzulishi kelib chiqishi haqida iv. genetik injeneriya haqida malumot va uning kelib chiqishi v. xulosa bugungi kunga kelib aniqlanishicha dnk ning bir necha konformatsiyalari mavjud. dnk suvli eritmalarda kristall holatda b-shaklda bo’ladi. uning bu shaklida molekulaning yo’g’onligi 2 nm, azotli asoslar orasidagi masofa 0,34 nm, molekula bir to’la o’ramining uzunligi 3,4 nm ga va bu o’ramdagi nukleotidlar soni 10 taga teng. dnk gidratlanish darajasining pasayishi uning a-konformatsiyaga o’tishini ta’millaydi. ...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "dnk ning oqsil biosintezidagi roli. genetik injeneriya", click the Telegram button on the left.

Tags: dnk ning oqsil biosintezidagi r… PPTX 20 pages Free download Telegram