tibbi mikrobiologiya və immunologiya kafedrası

PPTX 23 pages 512.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 512.5 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 azərbaycan ti̇bb uni̇versi̇teti̇ tibbi mikrobiologiya və immunologiya kafedrası müəllim: tələbə: mövzu: fiziki amillərin mikroorqanizmlərə təsiri (temperatur, quruma, şüa enerjisi, ultrasəs, yüksək təzyiq). sterilizasiya və dezinfeksiya. dezinfeksiyaedici və antiseptik preparatlar. mikroorganizmlərin həyat faaliyyəti, onların inkişafı, çoxalması və məhv olması xarici mühit amillərindən asılıdır. mikroorqanizmlər təsir edə biləcək amillər fiziki kimyəvi bioloji mikroorqanizmlərə təsir göstərə bilən fiziki amillər temperatur quruma müxtəlif şüalar ultrasəs temperatur. hər bir mikroorqanizmin həyat fəaliyyəti ancaq müəyyən temperatur intervalında mümkündür. bu interval xaricində mikroorqanizmlər ya məhv olur, ya da onların inkişafı dayanır, i̇nkişafın temperaturdan asılılığı adətən minimum, optimal va maksimum temperatur anlayışları ilə ifadə edilir. temperatura münasibatinə görə bütün mikroorqanizmlər üç qrupa bölünür: psixrofil mezofil termofil mikroorqanizmlər. psixofit və ya soyuqsevən mikroorqanizmlər nisbətən aşağı temperaturda inkişaf edirlər. onlar üçün minimum temperatur 0°c, optimal 6-20°c, maksimum isə 30°c-dir. saprofit bakteriyaların böyük bir qismi - okean, dəniz və göl sularında, torpaqda yaşayan bakteriyalar psixrofillərə aiddir. bu mikroorqanizmlər soyuq …

2 / 23

aturda həyat faliyyətini saxlaya bilən mikroorqanizmlərin əksəriyyəti anabioz vəziyyətinə keçir, onlarda maddələr mübadiləsi, həyati proseslər zəifləyir, çoxalma dayanır. ona görə də ərzaq mahsullarını dondurmaqla uzun müddət saxlamaq mümkündür. lakin bir-çox mikroorqanizmlər, məsələn, salmonellalar və vəba vibrionları dondurulmuş vəziyyətdə uzun müddət yaşaya bilirlər. bəzi mikroorqanizmlər hətta maye azotda (-190°c), bakteriya sporaları isə- 250°c-də məhv olmurlar. patogen bakteriyaların çox az bir qismi (məsələn, meninqokoklar və gonokoklar) aşağı temperatura çox hassasdırlar. yüksək temperatur bir qayda olaraq mikrooorqanizmlərə mahvedici təsir göstərir. bu, mikrob hüceyrələrində zülallarının denaturasiyası ilə əlaqədardır. . bakteriya sporaları yüksək temperaturun təsirinə kifayət qədər davamlıdırlar. məsələn, b.anthracis sporaları qaynadılmağa 10-20 dəq müddətində, c.botulinum sporaları isə 6 saat müddətində davam gətirirlər. quruma. su mikroorqanizmlərin normal həyat fəaliyyəti üçün çox mühüm amillərdəndir. quruma mikrob hüceyrələri sitoplazmasının susuzlaşması və sitoplazmatik membranın keçiriciliyinin pozulması ilə nəticələnir ki, bu da onların qidalanmasının pozulmasına və məhvinə səbəb olur. qurumanın təsirindən məhvolma mikroorqanizmlərdə fərqlidir. bəzi mikroorqanizmlər quruma nəticəsində bir-iki …

3 / 23

erjisindən istifadə etdiklərindən qaranlıq şəraitdə yaşaya bilmirlər. digər bakteriyalara, xüsusən patogen bakteriyalara birbaşa düşən işıq şüaları məhvedici təsir göstərir. i̇şığın mikroorqanizmlərə məhvedici təsiri onun tərkibindəki dalğa uzunluğu 254-300 m olan ultrabonövşayi şüalarla əlaqədardır. ubş mikrob hüceyrələrində fermentlari inaktivləşdirir va dnt malekulunda dəyişikliklər törədir. ubş mikroorqanizmlərə məhvedici təsirindən qapalı yerlərin (cərrahi otaqların, sarğı otaqlarının, boksların və s.) havasının, eləcə də bəzən suyun zərərsizləşdirilməsi üçün istifadə edilir. bunun üçün xüsusi ubş lampaları tətbiq edilir. digər şüalar- rentgen şuaları, eləcə də alfa, betta və gamma şüaları adlanan radioaktiv şüalar mikroorqanzmlərə ancaq böyük dozalarda məhvedici təsir göstərir . mikroorqanizmlər ali orqanizmlərə nisbətən radioaktiv şüaların təsirindən daha davamlıdırlar. bu şüalar əsasən mikrob dnt-nə parçalayıcı təsir göstərir. kiçik dozalarda şüalanma isə əksinə, mikrob hüceyrələrinin inkişafını stimullaşdırır. . hazırda bu üsullar vasitəsilə birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan şpirislər, petri şüşələri, cərrahi tikiş materiallar və s. sterilizasiya edilir. ultrasəs- tezliyi 20 000 hersdən böyük olan səs dalğaları ultrasəs …

4 / 23

sı bu prinsipə əsaslanmışdır fiziki amillərin, xüsusən yüsək temperaturun mikroorganizmlar mahvedici təsiri sterilizasiyanın əsasını təşkil edir.sterilizasiya - müxtəlif obyektlərdə mikroorqanizmlərin, eləcə də onların sporalarının tam məhv edilməsidir. sterilizasiya müxtəlir üsullarla aparılır: 1) fiziki üsullarla (yuxsor horaratin və müxtəlif şüaların təsiri ilə, bakterial süzgəclərdən süzməklə); 2) kimyəvi üsulla (müxtəlif dezinfeksiyaedici və antiseptiklərin, eləcə də antibiotiklərin təsiri ilə) i̇stiliklə sterilizasiya etibarlı və ucuz başa gələn üsul olmasına baxmayaraq onun tətbiqi yüksək tempertur təsirindən keyfiyyətini itirən materiallarla məhdudlaşır. belə hallarda sterilizasiyanın digər üsullarından istifadə edilir. şüaların təsiri ilə sterilizasiya termolabil materialların sterilizasiyası üçün tətbiq edilir. bu məqsədlə müxtəlif dalğa uzunluqlu elektromaqnit şüalarından istifadə edilir. ubş sterilizasiyaedici təsiri onun zaif nüfuz etmə qabiliyyəti, sudan va şüşədən keçərkən isə yüksək udulma xassəsi ilə məhdudlaşır qamma va rentgen şüaları effektli sterilizasiyaedici xassəyə malik olsa da, onlara tatbiqi təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl edilməsini tələb edir. bakterial süzgəclərdən süzməklə sterilizasiya termolabil maye mahlularını sterilize sterilizasiyası üçün tətbiq edilir. …

5 / 23

dilir. dezinfeksiya ətraf mühit obyektlərində patogen mikroorqanizmlərin məhv edilməsinə deyilir. bu məqsədilə istifadə olunan kimyəvi maddələr dezinfeksiyaedici maddələr adlanır. dezinfeksiyaedici maddələrin bir-çoxu orqanizmin hüceyrə və toxumalarına zərərli təsir göstərir, ona görə də bu maddələr ancaq müxtəlif obyektlərin, əşyaların, cihaz və avadanlıqların zərərsizləşdirilməsi üçün istifadə edilir. lakin insan orqanizminə zərərli təsir göstərməyən oxşar maddalər dəri və selikli qişalardan, yaralardan mikroorqanizmləri kənarlaşdırmaq üçün tətbiq edilir i̇nsan orqanizminin müxtəlil nahiyyalarindən, eləcə də yaralardan mikroorqanizmləri kənarlaşdırmaq üçün tətbiq edilən tədbirlər kompleksinə antiseptika deyilir aseptika – müxtəlif obyektlerin (orqanizminin müxtolif nahiyyalarinin, dori va selixli qmşalarının, o cümladən yaraların) mikroorqunizmlərlə çikrlənməsinin qarşısını almaq üçün tətbiq edilən tədbirlər kompleksidir. antiseptikadan fərqli olaraq aseptikada əsasən fiziki üsullardan istifadə edilir. beləliklə, dezinfersiyaedici və antiseptik preparatlar arasında heç də həmişə kəskin fərq aşkar etmək mümkün olmur. bir çox maddələr həm dezinfeksiyaedici, həm də antiseptik preparatlar kimi tətbiq edilə bilər. diqqətinizə görə təşəkkürlər image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbi mikrobiologiya və immunologiya kafedrası"

слайд 1 azərbaycan ti̇bb uni̇versi̇teti̇ tibbi mikrobiologiya və immunologiya kafedrası müəllim: tələbə: mövzu: fiziki amillərin mikroorqanizmlərə təsiri (temperatur, quruma, şüa enerjisi, ultrasəs, yüksək təzyiq). sterilizasiya və dezinfeksiya. dezinfeksiyaedici və antiseptik preparatlar. mikroorganizmlərin həyat faaliyyəti, onların inkişafı, çoxalması və məhv olması xarici mühit amillərindən asılıdır. mikroorqanizmlər təsir edə biləcək amillər fiziki kimyəvi bioloji mikroorqanizmlərə təsir göstərə bilən fiziki amillər temperatur quruma müxtəlif şüalar ultrasəs temperatur. hər bir mikroorqanizmin həyat fəaliyyəti ancaq müəyyən temperatur intervalında mümkündür. bu interval xaricində mikroorqanizmlər ya məhv olur, ya da onların inkişafı dayanır, i̇nkişafın temperaturdan asılılığı adətən mi...

This file contains 23 pages in PPTX format (512.5 KB). To download "tibbi mikrobiologiya və immunologiya kafedrası", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbi mikrobiologiya və immunol… PPTX 23 pages Free download Telegram