boburnoma asarida nutq madaniyati va notiqlik odobi

PPTX 21 стр. 7,9 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,9 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti noshirlik ishi yo‘nalishi 207-guruh talabasi hayitboyeva munisaning noshirlik ishining ijtimoiy mohiyati fanidan mustaqil ishi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti noshirlik ishi yo‘nalishi 207-guruh talabasi hayitboyeva munisaning noshirlik ishining ijtimoiy mohiyati fanidan mustaqil ishi qabul qiluvchi: xurshid xayrullayev mavzu: ‘‘boburnoma’’ asarida nutq madaniyati va notiqlik odobi haqida qarashlar. reja 1. bobur – "boburnoma" ning bosh qahramoni. 2. “boburnoma” – tarixiy-adabiy, qomusiy asar sifatida. 3. "boburnoma"ning ilmiy–ma’rifiy va adabiy qimmati. 4. nutq odobi va notiqlik "boburnoma"ning bosh qahramoni – bobur. u juda murakkab shaxs – siyosiy arbob, lashkarboshi, olim, shoir va donishmand. zahiriddin muhammad bobur o’zining murakkab va qisqa hayotida (1483-1530) anchagina asarlar yozgan bo‘lsada, ularning hammasi bizgacha yetib kelmagan. boburdan qolgan ijodiy merosining eng muhim va eng yirigi o‘rta osiyo, afg‘oniston, hindiston va eron xalqlari tarixi geografiyasi, etnografiyasiga oid nodir va qimmatli ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan va o‘sha davr o‘zbek …

2 / 21

hlarni o‘z ichiga oladi. chamasi, bobur siyosiy faoliyatining dastlabki yillaridan boshlab voqealrni xotira sifatida qayd etib borgan, keyinchalik bu qaydlar "boburnoma"ning yaratilishiga asos bo‘lgan. boburning "boburnoma"ni qachon yozishga kirishgani ma’lum emas. biroq asarning ayrim o‘rinlari uning ko‘proq qismi hindistonda yozilgani yoki qayta tahrir qilinganini ko‘rsatadi. masalan, adib 909 (1503-1504) yilgi afg‘oniston voqealarini bayon qilar ekan, ibrohim lo‘diy ustidan qozongan g‘alabasini eslaydi. bu esa boburning 909-yil voqealarini hindistonda yozganini yoki avvalgi yozganlarini tahrir qilganini ko‘rsatadi. bobur bu asarini umrining oxirlarida, 1529-1530 yillarda yozib tugatadi. “boburnoma” haqida 1. “boburnoma”ning o‘ndan ortiq qo‘lyozma nusxalari bo‘lib, jahonning turli kutubxonalarida qilingan. 2.jumladan 1586-yili fors tiliga o‘girilgan. yodnoma ovro‘paga xviii asrning boshida kirib bordi. 3.1705-yilda vitsen kitobni golland tiliga tarjima qilib, uni amsterdamda chop ettirgan. 4. asarni 1857-yilda qozonda n.i.ilminskiy, 1905-yilda londonda beverij xonim nashr etdilar. 5.o‘zbekistonda dastlab professor fitrat 1928-yilda “boburnoma”dan parchalar e’lon qilgan edi. 6. asar 1948-1949-yillarda 2 jildda nashr etilib, 1960 va 1989- …

3 / 21

flaydi, so‘ng voqeaning bayoniga kirishadi. *ba’zan voqea davomida chekinish qilib, joy yoki manzarani tasvirlaydi. *kitobxonning ko‘z o‘ngida xv – xvi asrlardagi movarounnahr, xuroson, afg‘oniston va hindiston o‘lkalari, ulardagi shahar va qishloqlarning manzarasi, topografiyasi, ob-havosi, o‘simliklar dunyosi, aholisi, urf-odatlari namoyon bo‘ladi. "boburnoma"dagi adabiy ma'lumotlar dastavval boburning o‘z ijodiga oiddir. unda biz boburning ayrim shе'rlari qachon va qanday sharoitda yaratilgani bilan tanishamiz. tarixiy asar "boburnoma" ning tarixiy manba sifatida baholashga birinchi asos – tarixiy voqealar bayoni bo‘lsa, ikkinchi asos asarda tarixiy shaxslar, ularning faoliyati va sarguzashtlarining ifoda etilishidir. "boburnoma" da bir necha yuz tarixiy shaxslar haqida ma’lumot beriladi. ular shohlar, viloyat hokimlari, amir – amaldorlar, askarlar, ilm – fan, san’at va adabiyot ahllari, dehqonlar, hunarmandlar va boshqa kasb egalaridir. bobur tarixiy faktlarni shunchaki qayd etish , jangu jadallar, yurishlar haqida xronologik axborot berish bilangina kifoyalanmay, voqealarni jonli tilda qiziqarli hikoya qiladi, manzara chizadi, tabiatni, etnografik holatlarni tasvirlaydi, davrni, uning xususiyatlarini gavdalantiradi. nutq …

4 / 21

ix guvoh. chunki ko‘zlangan maqsad bu strategiya bo‘lsa, uni amalga oshirish yo‘llari bu taktikadir. demak, har qanday strategiyaning ta’sirchan mexanizmi bu — til taktikasidir. «temur tuzuklari»ni nutq san’atining noyob namunasi deyish mumkin. keyingi avlod temuriyzodalardan bo‘lgan zahiriddin muhammad bobur sohibqiron amir temurning jang san’ati va boshqaruv mahoratidan tashqari, o‘z so‘zi, nutqi va voizlik mahoratiga ega bo‘lganini ham eshitgan, bilgan. «...har kim o‘z so‘ziga ega bo‘lsin, ishini bilib o‘zi qilsin, ya’ni raiyat podshosi aytgan so‘zini, qilgan ishini o‘zi aytadi, o‘zi qiladi...» degan «temur tuzuklari»dagi bitiklar ham o‘sha davrda notiqlik san’atining rutbasi yuqori bo‘lganini bildiradi. mard va tadbirkor, san’atni sevgan kishigina qat’iy iroda, o‘z so‘ziga, fikriga ega inson bo‘lishi tayin. jonli manzaralar yaratuvchi, da’vatkor kuchga ega so‘zning o‘rni katta. to‘p-u zambaraklar, behisob qo‘shin eplay olmagan ishni oddiy so‘z bajara olganiga tarix shohid. boburning nutqiy mahorati haqida mufassal ma’lumotni shoh va shoirning qizi gulbadanbegimning «humoyunnoma» asaridan olish mumkin. 1527 yili boburning hindistonda rano …

5 / 21

kerak. shunday ekan, barchangizga o‘lmaslikni buyuraman, olg‘a!» deya xitob qilarkan. boburning notiqlik mahoratiga misol sifatida shunga o‘xshash yana bir holatni kuzatish mumkin. hindistonda davlatchilik siyosatini mustahkamlash, mayda-mayda feodal, rojaliklarga bo‘linib ketgan yurtni yaxlit davlatga aylantirish, o‘lka viloyatlarini markaziy saltanatga birlashtirishda ham u ritorik san’atning imkoniyatlaridan foydalangan. bobur mirzoning harbiy mahorati va notiqlik san’ati imkoniyatlarini bilishi jang-u jadallarda qo‘l kelganiga hind va afg‘on zamini sari harbiy yurishlarida yaqqol ko‘rinadi. 1525 yilda bobur rano sango bilan ittifoq tuzib, shimoliy hindistonni egallash maqsadida ibrohim lo‘diyga qarshi jangga kirdi. 1525 yil kech kuzda bobur panjobni bo‘ysundirdi, 1526 yilda panipat qishlog‘i yaqinidagi birinchi jangda boburshoh qo‘shini dehli sultoni ibrohim lo‘diyning ukasi mahmud lo‘diy qo‘shini ustidan g‘alaba qozonib, bengal shohi nusratshoh bilan do‘stona aloqalarni o‘rnatdi. 1526 yil apreldagi panipat jangida bobur asosiy raqibi, dehli sultoni ibrohim lo‘diyning 100 ming kishilik qo‘shinini o‘zining 12 minglik askari bilan tor-mor qilishi aqlga sig‘maydigan hol. o‘n ikki ming askar orasida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boburnoma asarida nutq madaniyati va notiqlik odobi"

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti noshirlik ishi yo‘nalishi 207-guruh talabasi hayitboyeva munisaning noshirlik ishining ijtimoiy mohiyati fanidan mustaqil ishi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti noshirlik ishi yo‘nalishi 207-guruh talabasi hayitboyeva munisaning noshirlik ishining ijtimoiy mohiyati fanidan mustaqil ishi qabul qiluvchi: xurshid xayrullayev mavzu: ‘‘boburnoma’’ asarida nutq madaniyati va notiqlik odobi haqida qarashlar. reja 1. bobur – "boburnoma" ning bosh qahramoni. 2. “boburnoma” – tarixiy-adabiy, qomusiy asar sifatida. 3. "boburnoma"ning ilmiy–ma’rifiy va adabiy qimmati. 4. nutq odobi va notiqlik "boburnoma"ning bosh qahramoni – bobur. u juda murakkab shaxs – siyosiy arbob, lashkarboshi, ...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (7,9 МБ). Чтобы скачать "boburnoma asarida nutq madaniyati va notiqlik odobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boburnoma asarida nutq madaniya… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram