biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi

PPTX 16 pages 1.5 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi muallif: aytekova mohira charshamboy qizi maktab: 20-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi hudud: toshkent viloyati zangiota tumani mavzu: biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi 1. modda va energiyaning davriy aylanishi haqida tushuncha 2. biosferaning barqarorligini ta’minlovchi mexanizmlar reja: modda va energiyaning davriy aylanishi haqida tushuncha biosferda modda va erengiyaning davriy aylanishi biosfera tarkibiy qismlari - tog’ jinslari, tabiiy suvlar, gazlar, tuproq, o’simlik-lar, hayvonlar, mikro-organizmlarning tinimsiz davriy aylanish jarayoni-dir. tog’ jinslari tabiiy suvlar gazlar tuproq o’ s i m l i k l a r davriy aylanish biosferaning mavjudligini ta’minlovchi, uning butunligini va barqarorligini saqlovchi muhim omildir. biosferaning rivojlanishi va taraqqiyoti davom etishi yerdagi biologik muhim moddalarning davriy aylanishi bilan bog’liq. bu esa moddalar bir marta foydalanilgandan so’ng boshqa organizmlar tomonidan o’zlashtirilishi mumkin bo’lgan holatga, shaklga o’tishi demakdir. butun yer sayyorasi miqyosida quyosh energiyasi hisobiga sodir bo’ladigan biologik muhim elementlarning bir bo’g’inidan ikkinchisiga o’tishi moddalarning …

2 / 16

tog’ jinslari esa suv ostida qoladi. okeanlar tubidagi to’plangan tog’ jinslari biologik davriy aylanish tirik moddaning paydo bo’lishi bilan geologic aylanish asosida organic moddalarning davriy aylanishi, ya’ni biologic davriy aylanish yuzaga keladi. tirik organizmlarning rivojlanishi natijasida geologik aylanishda ishtirok etuvchi elementlar hayotning asosi hisoblanadigan hamda to’xtovsiz davom etadigan biologik davriy aylanishga qo’shilib boradi. biosferaning rivojlanishi va undagi jarayonlarning sodir bo’lishi biogen elementlarning uzluksiz ravishda davriy aylanishi bilan bog’liq. tirik organizmlarning hayot faoliyati uchun ayrim elementlar ko’p, ayrim elementlar esa kam miqdorda zarur. shunga ko’ra biologik davriy aylanishda ishtirok etuvchi biogen elementlar makroelementlar va mikroelementlarga ajratiladi. tirik organizmlar hayot faoliyati uchun zarur elementlar biogen elemenlar deyiladi. biogen elementlarga c, h, o, n, s, p, ca, k, cl, fe, mg, cu, mn, zn, mo, br, b, i kabi elamentlar kiradi. bular orasidan eng muhimlari keltirilgan. moddalarning geologik davriy aylanishi moddalarning biologik davriy aylanishidan bir qancha xususiyatlari bilan farq qiladi: geologik davriy aylanishning …

3 / 16

etishi yoki uning tarkibidan chiqib, geologik davriy aylanishga qo’shilishi mumkin. o’z navbatida geologic davriy aylanishda ishtirok etayotgan elementlar tirik organizmlar tomonidan o’zlashtirilib biologic davriy aylanishga jalb etilishi mumkin. biologik hamda geologic davriy aylanishlar bir-biri bilan chambarchas bog’liq bo’lgani uchun bu jarayonlarga bir butun, yaxlit, ya’ni elementlarning biogeokimyoviy davriy aylanishi deyiladi. biosferaning barqarorligini ta’minlovchi mexanizmlar biosferaning barqarorligi va yaxlitligini ta’minlovchi moddalarning biologic davriy aylanishi butun yer shari jami biomassasining hayotiy faoliyati bilan bog’liq. quyosh energiyasi va yashil o’simlikmlardagi xlorofill moddasi yerda hayot mavjudligi hamda biologic davriy aylanishning asosi hisoblanadi. quyosh energiyasi oqimi va tirik organizmlarning hayot faoliyati elementlarning davriy aylanishini harakatlantiruvchi kuch bo’lib xizmat qiladi. yashil o’simliklarda sodir bo’ladigan fotosintez jarayoni, o’simliklar ildiz tizimi orqali o’zlashtirilgan kimyoviy elementlarning organik moddalar sintezlanishida ishtirok etishi natijasida biogen elementlar to’planadi va qayta taqsimlanadi. yashil o’simliklar tahqi muhitdan karbonat angidrid, suv, mineral tuzlarni o’zlashtirib, quyosh nuri ta’sirida va xlorofill ishtirokida geterotrof organizmlar uchun zarur bo’lgan …

4 / 16

an birlamchi va hayvonlar hosil qilgan ikkilamchi mahsulotlarni mineral moddalargacha parchalaydi. ularning bu faoliyatida biosferaga karbonat angidrid gazi ham ajraladi. organik moddalar esa dastlabki anorganik moddalarga –biogenlarga aylanadi. shunday qilib, hosil bo’lgan anorganik moddalar tuproq va suvda to’planib, fotosintez jarayonida takroran foydalaniladi. bu jarayon biosferada to’xtovsiz davom etadi va biosferaning barqarorligini ta’minlaydi. biosferaning barqarorligini ta’minlovchi mexanizmlar image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi"

mavzu: biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi muallif: aytekova mohira charshamboy qizi maktab: 20-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi hudud: toshkent viloyati zangiota tumani mavzu: biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi 1. modda va energiyaning davriy aylanishi haqida tushuncha 2. biosferaning barqarorligini ta’minlovchi mexanizmlar reja: modda va energiyaning davriy aylanishi haqida tushuncha biosferda modda va erengiyaning davriy aylanishi biosfera tarkibiy qismlari - tog’ jinslari, tabiiy suvlar, gazlar, tuproq, o’simlik-lar, hayvonlar, mikro-organizmlarning tinimsiz davriy aylanish jarayoni-dir. tog’ jinslari tabiiy suvlar gazlar tuproq o’ s i m l i k l a r davriy aylanish biosferaning mavjudligini ta’minlovchi, uning butunligini va barqarorligini saqlovchi muhim ...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "biosferada modda va energiyaning davriy aylanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: biosferada modda va energiyanin… PPTX 16 pages Free download Telegram